Onderwerp: Stagspanning: meten is weten!

Proost schreef :
Dat lijkt mij ook, en in het verlengde hiervan: een overgedimensioneerde stag (als iemand bv 7 ipv 6 mm gemonteerd heeft onder het motto "dat is veiliger") dan dien je die 7 mm stag dus relatief minder voorspanning te geven dan die 6 mm (in % breekspanning uitgedrukt). De voorspanning in kN zal gelijk blijven: die wordt gedicteerd door de stijfheid van de boot en type mast.

Nachtvlinder schreef : Dank je!
Tja, de vorige keer had ik twee Bahco's van thuis gebuikt, daarmee ging het makkelijk. Het boordgereedschap is noodgedwongen wat lichter en kleiner. De wantspanners zijn af werf gemonteerd en je kan veel zeggen van Zaadnoordijk, maar doorgaans niet dat ze onderdimensioneren. De spanners zullen dus wel in orde zijn, maar de Action sleutels in dit geval net niet.
De wantspanners zijn van brons, en ik heb lierenvet gebruikt tijdens het spannen. Dat moet afdoende zijn lijkt me. Ik heb niet gevoeld of de spanners warm werden. Dat lijkt me ook sterk, je draait maar heel langzaam (halve slagen) en om-en-om SB en BB.

Klinkt goed allemaal! Is het zo dat een en dezelfde maat steeksleutel in verschillende lengtes verkrijgbaar is? Dat wist ik niet, ik dacht dat de lengte van een sleutel altijd afgestemd is op een 'gemiddeld handgevoel" en maat van de moer en bijbehorende schroefdraad.

Mooi dat de Action dus ook kleine maatjes verkoopt

Ik wil zelf ook nog eens zo'n mooie als jij hebt, maar vind het wel veel geld voor een mechanisch dingetje met een veer. Zal ongetwijfeld goede degelijke kwaliteit zijn en het calibreren heeft natuurlijk ook (is niet te automatiseren!) tijd gekost. Zit er iets van een calibratierapport bij of zie je stelschroefjes ergens voor die calibratie?

Van-tot welke diameters is die jij hebt geschikt? Ik heb een kloon van eur 60, die ik dus niet vertrouw: als ik zelf (onder of boven dat ding) even aan de stag ga hangen en weer loslaat vind ik grote verschillen; dat gaf me niet al te veel vertrouwen.

Hoe zit dat dan als je twee bakstagen hebt en je wilt er ivm je koers 1 weghalen?

Bakstagen vallen onder het lopend want...

en die hebben geen spanning?

Jawel, maar die zet je niet volgens een vaste spanning maar gebruik je meer (zoals de rest van het lopend want) om de mastbuiging en zeilen te trimmen, voorstag meer of minder doorhang te geven etc. Natuurlijk ondersteunen ze de mast ook, op een X99 kun je niet eens zonder, maar volgens mij worden die zelfs daar niet tot een standaard markering oid aangetrokken. Maar ik heb een uitgesproken toerboot dus wordt hier graag verbeterd als het anders werkt.

Baasklusje schreef :
Ok bedankt. Ga ik het nog eens nalopen.

Interessant boekwerkje van Selden.
Helaas staat mijn tuigage er niet bij.

Mijn Lanaverre L17 heeft:
-fractioneel tuig zonder achterstag
-enkele set gepijlde zalingen
-deck stepped mast

Welke vorgorde en rekpercentages moet ik dan aanhouden?

Ik weet niet of we over hetzelfde document praten, maar ik heb een pdf van selden waarin het b&r rig wordt vermeld.
dit is een tuig zonder achterstag.
de zij verstaging moet in dit geval op 20% worden ingesteld.

Het gebruik van een unster om met behulp van de grootzeilval de mast in het lood te zetten ontgaat mij. Je kan toch het middelpunt bepalen door de val op een bepaalde lengte vast te zetten en dan het verschil te vergelijken van een vast punt aan SB naar een punt aan BB? Daar heb je toch geen unster voor nodig? In mijn geval vergelijk ik het verschil in afstand van de val tot beide puttingen van het hoofdwant ("V1").

Of mis ik iets...?

Ja, je mist iets, namelijk de kracht waarmee je aan de val trekt. Om de val in een rechte lijn van de top van de mast naar de putting te krijgen moet je er met een zekere kracht aan trekken. Daarmee trek je de 'boog' grotendeels uit de val, en tegelijk rekt de val mogelijk iets uit (polyester vallen zijn elastiek). Om er voor te zorgen dat je BB en SB precies even hard aan de val trekt, gebruik je een unster.

Een heel dun rekarm lijntje of opgehesen meetlint zou ook moeten werken lijkt mij. "Elastiek met unster" is het alternatief indien de val niet rekarm is. Werkt prima trouwens!

@PvO: op welke pagina? Ik heb een Seldén PDF waarin de term b&r niet wordt gevonden.
edit: Oh ok B & R, pagina 53.

als iemand me kan vertellen wat voor veer er gebruikt word op die apparaatjes (wantspanningsmeters) dan kan ik ze waarschijnlijk wel maken.

Gr.

PvO schreef : We praten over hetzelfde document.
Het B&R rig lijkt er het meest op.
Mijn L17 heeft echter geen onderwant oid.
Het zijn in totaal 3 stagen van 3 mm; that's all.
Kan ik mijn verstaging verder als een B&R spannen?

Waterman schreef :
Dat durf ik niet te zeggen. Ik heb zelf wel een b&r rig met onderwanten en `diamant` wanten.
als je geen onderwanten hebt en je zet te veel spanning op je hoofdwanten dan bestaat volgens mij de kans dat je zalingen je mast doen knikken.

maar ik ben geen expert in deze materie, volgens mij zijn er hier wel die hier veel meer vanaf weten.

ilCigno schreef : Deze methode wordt kennelijk door veel zeilers toegepast maar als je stagen beide even lang zijn, de zalingen ook en de wantputtingen zitten aan beide kanten op de zelfde plek hoef je er alleen maar op te letten dat de spanners gelijk zijn ingedraaid.
Is een nog al wat eenvoudiger en nauwkeuriger manier om er zeker van te zijn dat de mast in het midden staat.

Voor in het midden staan weet ik zo geen andere methode dan idd de val langs je want te houden (al dan niet met een unster). Om te checken of ie ook daadwerkelijk recht is hou ik nog wel eens een val tegen de groef in de mast, Dan kun je in 1 oogopslag goed zien of er een kronkel in zit of iets dergelijks.

hscharft schreef : Dat zou niet gek zijn. Het is best een sterke veer natuurlijk, maar ik ga mijn dure geijkte meter niet uit elkaar halen om de veerconstante e.d. te achterhalen

Er is ook niemand die dat vraagt
maar goed mocht er iemand zijn die daar wat zinnigs over kan zeggen wil ik wel een stel van die dingen maken even afhankelijk van hoeveel liefhebbers er zijn.

Die meter van IlCigno is absoluut, in die zin dat hij een waarde aangeeft die klopt.
De meters worden zoals eerder gezegd in de fabriek gacalibreerd. Dat kun je niet nabouwen.
Je kunt hooguit een instrument maken dat nauwkeurig een bepaalde waarde geeft, zodat je stagen onderling kunt vergelijken.
De rolmetermethode geeft wél een absolute waarde. (1/2 promille uitrek = 5% van de breeksterkte)

Op de lanaverne zorgt het grootzeil er ook voor dat de mast niet voorover gaat.

@jasper schreef : Het spannen van de verstaging doet men volgens mij bij voorkeur zonder giek en zonder zeilen.
(het gewicht van een grootzeil plus giek valt in het niet bij de krachten die er met windkracht 4-5 op staan)

zeekraal schreef :
Ik hang er altijd een emmer water aan, dan weet ik zeker dat er aan beide zijde even hard aan de val wordt getrokken.