Onderwerp: Stagspanning: meten is weten!

PvO schreef : Toe maar, nog ingewikkelder.

Dat moet dan wel zout water zijn en geen zoet.
zout water is zwaarder.

Vinni

Timo, zou je mijn stagen eens willen nameten? Mast is door mastenmaker gezet, ben zeer tevreden over hoe die nu staat en presteert. Ik ben heel benieuwd hoe de spanning is.

Op mijn verstaging heb ik ook erg zitten broeden om deze te vervangen. Daarbij kreeg ik ongevraagd en uit onverwachte hoek hulp, ook met behulp van veren. Het heeft me overigens niets opgeleverd, behoudens wekenlange vertraging.

Gijper schreef :
Je kunt m.i. alles nabouwen, rest een eenvoudige calibratiemethode.

Van de Loos&Co site:
Is dat 5% van 100% breekkracht of 5% van de uitgelezen waarde (relatief)?

Even verder op deze site wordt vermeld dat er met calibratietabellen gewerkt wordt. Dit zou best eens de sticker kunnen zijn die op de gauge geplakt is. Dus waarbij de schaalverdeling op maat wordt gemaakt bij het individueel geteste apparaat. Normaal gesproken calibreert men een meetinstrument op het instrument zélf. Ik heb om deze reden eerder aan Timo gevraagd of er iets van stelschroeven zichtbaar zijn om het apparaat mechanisch te calibreren.

Anyway het resultaat is natuurlijk hezelfde: je uitlezing klopt met de daadwerkelijk gemeten spanning.

Kan ook zijn dat Loos&Co een gruwelijk strakke kwaliteitscontrole heeft wat, gecombineerd met een mechanisch degelijk produkt, een constante produktkwaliteit geeft waardoor de afwijkingen tussen verschillende apparaten nooit meer dan 5% bedraagt. Dan hoef je er maar één te calibreren en kun je verder volstaan met spot-checks.

Zelf maken lijkt me niet zo heel erg moeilijk (al zou ik er gewoon één kopen als je dat soort eissen stelt). Principe is eenvoudig en een combinatie van vector-ontbinding van het moment dat de veer+wielen op de stag geven én (stuk lastiger!) de buigeigenschappen van het materiaal. Een oneindig soepele draad geeft minder weerstand dan 1x19. 1x19 heeft weer minder weerstand dan Dyform (is dat wel zo?) en Dyform weer minder weerstand dan rodrigging.

Als je echter iets bouwt wat mechanisch stabiel is en waarvan de bewegende delen soepel lopen (d.i. het ding zélf beinvoedt de meting niet) en je hangt een echte Loos in serie in de stag dan kun je in principe al zo'n tabel maken (je past de schaal aan aan het apparaat ipv andersom)

Anyway heel veel werk en je hebt best kans dat Loos dit pricipe gepatenteerd heeft waardoor commerciele produktie duur wordt.

als je het hele ding flink opschaalt, zeg 1 meter lang, en het stukje tussen de busjes die je op de stag zet pakweg 20 cm dan wordt het al een ordegrootte nauwkeuriger.
Wel een onhandig ding, zo groot, maar veel makkelijker te maken en te calibreren.

Die 2 plastic busjes van de Loosmeter lijkt me ook niets; als die een beetje slijten is de nauwkeurigheid meteen weg.

Calibreren (van zo'n grote meter) kun je simpel doen met de duimstokmethode, dan weet je de werkelijkheid en schrijf je die op je eigengemaakte meter. Eén keer doen, daarna de meter gebruiken.
En een meter van 1 meter past wel ergens aan boord.

@nachtvlinder: sorry, je vraag over de schroefjes had ik even over het hoofd gezien. Nee, er zijn geen schoefjes. De calibratie bestaat er volgens mij uit dat ze het plaatje met de schaalverdeling op de juiste plaats plakken, terwijl de meter op een stuk stag zit waarvan de spanning prcies bekend is. Door een ponsgaatje door de schaal + meter heen wordt het plaatje permanent gefixeerd. Loos geef aan dat de meter alleen voor 1x19 draad geschikt is (voor mijn type voor 5-6-7mm doorsnede). Wel logisch, rodrigging of Dyform rekt heel anders.


@henkt: ja hoor, maar waar ligt je boot?

@baasklusje: je schuift de meter in principe niet, dus het zal wel even duren voordat de nylon busjes sleets worden. En zo vaak meet ik nu ook weer niet. Loos heeft daar toch al wel rekening mee gehouden, je kan ze lossen en een stukje draaien.

Ik heb die Loos (het grotere model) al diverse jaren. Het bedrag wat je er voor neer moet tellen is aanzienlijk, maar het is het wel waard geweest, sinds ik dat ding heb zijn de prestaties van de boot enorm verbeterd. Ik heb hem toen via ebay gekocht was iets voordeliger dan in nl. Wel opletten: ze zijn er in engelse maten en metrisch.
Van slijtage op de witte doppen kan ik niets zien. Het ding is van goed materiaal gemaakt, mag ook wel voor die prijs. Als het al zou slijten kan je die doppen ietsje verder draaien, maar zó vaak gebruik je hem nou ook weer niet.

Timo was me net voor

Waterman schreef :
Helemaal mee eens,maar ik heb gezien wat een spi met de mast doet zonder grootzeil op de lanaverne. Ik heb het ook niet over het op spanning zetten maar over het gemis van de achterstag

Baasklusje schreef : Dat is maar de vraag. De nauwkeurigheid van de calibratie staat of valt met de nauwkeurigheid van de meting van de uitrekking. En de uitrekking is maar enkele milimeters. Als je op 4mm een halve milimeter fout meet heb je al een 12,5% fout (op volle schaal).
Al met al denk ik dat zo'n Loos%co instrument een leuk hebbeding is. Je moet er wel erg voorzichtig mee zijn want vanwege de extrapolatie gaat het om fracties van milimeters.

Ach wat heb ik toch een heerlijke Volksboot. Een beetje frotten met de schroevendraaier en het want staat

Gijper schreef :
met de nonius op de schuifmaat meet ik 0,1mm nauwkeurig, dus dat valt wel mee!

Natuurlijk, en met een duimstok van 4m ipv 2m halveer je de fout ook alweer.
Alles kan!

Ik lig in noordschans laatste steiger aan het eiland. Boot heet quintus.

Gijper schreef :
Als je op 4 mm een halve millimeter fout meet kun je niet meten maar met je opmerking over je boot ben ik het eens.

Ik wil ook mijn stagspanning gaan meten met de duimstokmethode.

Maar alle instructie gaat er hier van uit dat je dit doet per stag. Logisch, maar moet ik dan ook de tegenoverstaande stag losdraaien als ik begin met meten? Of laat je deze gewoon vast zitten?
Kan je ook met twee duimstokken beide stagen tegelijk stellen?

Ik heb één achterstag die zich splitst in twee stagen. Moet ik hier ook de stagspanning delen?

Ik hoor het graag.

Bestaat er een omreken model waardoor je de stagspanning kan omzetten naar een waarde op een momentsleutel op de stagschroeven?
dat lijkt mij veel handiger....

Bert65 schreef :
De mast heeft geen of verwaarloosbare eigen stijfheid. Dat wil zeggen dat vervorming van de mast geen of nauwelijks kracht toevoegt aan de stagen. Dit betekent weer dat de kracht in een bepaalde stag aan stuurboord en aan bakboord, zonder zeil uiteraard, ALTIJD hetzelfde zal zijn.

Je kunt dus aan 1 kant meten, en aan de andere kant draaien. Reden waarom je dat zou doen is om de mast rechtop te houden.

De balans voor/achterstag gaat als volgt: Met de lengte van de voorstag regel je de positie van de mast voorover of achterover. Daarna zet je de achterstag dusdanig op spanning dat je de juiste bolling in je fok krijgt voor de windkracht. Achterstagspanning is dus een trimitem.

eea staat behoorlijk goed beschreven in: support.seldenmast.com/files/1605537330/595-540-E.pdf

Maar er is geen wet van Meden en Perzen. Een deel is eigen voorkeur en bootafhankelijk. De exacte slapte van de romp speelt een grote rol!

@ Bredezeiler: nee. Momentsleutels zijn notoir onnauwkeurige dingen. De vertaling van koppel naar spankracht gaat via een heel aantal wrijvingscoefficienten. Die kunnen zomaar een factor 2 tot 3 verschillen afhankelijk van materiaalcombinatie, staat van de schroefdraad, en smering. Goed gesmeerd kan die dalen tot 0,08. Maar krukdroog is die zomaar 0.6.

Kijk maar eens wat dat scheelt in bijgaande sheet:

docs.google.com/spreadsheets/d...of=true&usp=drive_fs

Ik vind en vond de verkrijgbare meters nogal onnauwkeurig en duur. Ik heb er zelf 1 gemaakt::




En die heb ik geijkt met de 2m methode. Dat kwam best netjes uit:

Joop heeft de meeste antwoorden al gegeven.

Wat de hekstag betreft, de krachten in beide delen moet je optellen voor de kracht in de enkele draad naar boven, maar wel rekening houdend met de hoek tussen de 2 draden beneden, Weet je die ongeveer?

En de voorstag gaat vanzelf strakker dan de hekstag, omdat de voorstag een kleinere hoek met de mast heeft.
Je hebt zomaar meer dan 10% meer spanning in de voorstag dan in de hekstag. Niet overdrijven met de hekstag dus, 25% is wel een beetje de max.

Joop66 schreef :
Precies dat heb ik ooit ook gedaan. Voor 10 euro een geijkte meter. Wel alleen voor mijn wantdraaddiameter.

Baasklusje schreef :
En wat als je voorstag de rolfokstag is tegelijk?

Baasklusje schreef :
Ah, nu snap ik pas hoe je de spanning kunt meten! Hoe langer hoe nauwkeuriger lijkt me...

bredezeiler schreef :
Je duwt (met 2 pennen vlak bij elkaar)een klein knikje in de stag.
En dan meet je hoeveel kg daarvoor nodig is.
Precies zo doen die dure meters dat ook, maar idd hoe langer hoe nauwkeuriger.

bredezeiler schreef :
Precies hetzelfde.

Voorstag meten is niet nodig als je (toptuig) de hekstag meet.

@Bert65

adhv wat foto's schat ik de hoek tussen je beide hekstagdelen op iets van 22 graden.
(maar ik zie ook foto's met 2 hekstagen tot boven....)

De extra spanning nodig wegens de hoek (van 11 graden voor 1 kant)) is zo'n 2 %

Dus als je de voorstag op 30% wil hebben (bij meer wind aan de wind) dan moet elke halve hekstag op zo'n 12% staan. Ongeveer, afhankelijk van hoeken van voor en achter met de mast.

bredezeiler schreef :
Maakt weinig uit.

De hefboomverhouding bepaalt hoeveel kracht je nodig hebt om de stag wat te buigen. Hoe dichter de twee punnten op de stag bij elkaar zitten, hoe meer invloed allerlei kleine dingen invloed hebben: bijvoorbeeld of je net op een tier of net er tussen aanslaat

De reproduceerbaarheid van aanslaan op mijn meter is minder dan 1% uitlezing afwijking.

Dat blijkt ook wel uit de correlatie die excel kon vinden tussen de fit functie en de gemeten curve. R2 van 0.99 is echt heel hoog.