Onderwerp: Basic elektriciteit, vragen van een dummy.

Nieuwe accu’s kopen zou ik pas doen als je alles klaar hebt. Anders staan ze deze winter toch weer te slijten. Zonde.

Je kan bij wijze van leerzaam experiment de accu’s vol laden (zoals gezegd op een goed ventilerende plek of buiten) een nachtje laten staan zonder lader en dan een verbruiker er aan waarvan je weet wat het verbruik is. Noteer de spanning van de accu aan het begin en kijk hoe lang het duurt voor de accu op 12volt staat. Een lampje is een mooie verbruiker.
Daarna kan je uitrekenen wat de huidige capaciteit is van de accu.

Prutske schreef : Daar moet ik me bij aansluiten. Zonder op je tenen te willen gaan staan: uit je berichten blijkt dat je volledig in het duister tast, zowel over de basisprincipes als over de toestand aan boord. Stroom aan boord, ook 12 V, kan echt wel gevaarlijk (dodelijk) zijn. Met name ook kapotte loodaccu's.

Maar ook als je deskundige hulp zoekt is het goed om er zelf iets over te leren. Om de adviezen op waarde te kunnen schatten. Boeken lezen bijvoorbeeld. Een mooie inleiding is Elektriciteit te water (Alastair Garrod), gebaseerd op een serie artikelen in de Practical Boat Owner. Elektriciteit aan boord (Michael Herrmann) is goed, maar wel een hele kluif.

Gratis en voor niks: www.victronenergy.com/upload/d...Unlimited-pdf-nl.pdf

Zie bv hoofdstuk voor paralelle accu’s

Dank voor jullie suggesties. Op Lola kon ik met een schone lei (en een LiFe4PO) beginnen omdat die helemaal kaal was. En met een bbm, dus alleen laden op walstroom met een bijpassende lader. Met hulp van Henny de tekening goed gemaakt, en toen was de uitvoering redelijk simpel. Van Elektriciteit aan boord kon ik het hele hoofdstuk over laden op de motor en koppelen van accu's overslaan. Hierdoor dacht ik dat ik er best wat van snapte

Ik ben blij dat ik mijn naïviteit onderkend heb om hier eerst advies te vragen. Dus terug de boeken in en afspreken met een kennis met verstand van zaken. En de accu's in de buitenlucht opladen.

Heb je de elektrische schema's van de Vega al? Die heb ik anders wel voor je.

Niet alle Vega's zijn identiek, vroeg en laat gebouwd enzo, maar ik zag in een ander draadje dat jij romp #2717 hebt, volgensmij komt die wel redelijk overeen met die van mij, #3383.

De twee hoofdschakelaars die je hebt schakelen de pluspolen van de lichtaccu en de startaccu los van de rest van het systeem.

Als het systeem allemaal nog een beetje origineel is dan zit er een diodeblok achter op de dynamo, een rode metalen plaat met diverse aansluitingen. Hierdoor worden de lichtaccu en de startaccu allebei opgeladen door de dynamo, maar kan er geen stroom van de lichtaccu naar de startaccu stromen of vice-versa. De accu's zijn dus gescheiden van elkaar.

Er kan wel stroom van de dynamo naar het 'huishoud' systeem gaan als je de lichtaccu hoofdschakelaar uit hebt staan! Dus als je alleen de startaccu-hoofdschakelaar aanzet, de lichtaccu-hoofdschakelaar uit laat staan en dan de motor start zul je zien dat de binnenverlichting wel aan kan. Die wordt dan rechtstreeks vanuit de dynamo gevoed, zonder dat de lichtaccu aangesloten is. Zorgt verder voor geen problemen, maar goed om in je achterhoofd te houden als je bijvoorbeeld met elektra aan het knutselen bent, de hoofdschakelaar uit hebt staan omdat je nog niet klaar bent maar om de een of andere reden wel even de motor start.

Het is erg belangrijk om niet de hoofdschakelaars uit te zetten terwijl de motor draait. De spanningsregelaar bij de dynamo heeft namelijk een aangesloten accu nodig, als er geen accu aangesloten is terwijl de motor draait kan de spanningsregelaar stuk gaan. In ieder geval de startaccu zal dus altijd aangesloten moeten blijven. Denk dat het ook geen goed idee is om de lichtaccu in te schakelen met een draaiende motor, maar dat heb ik nooit geprobeerd.

Ik heb zelf afgelopen winter een kleine (100Ah) LifePO accu toegevoegd in een kastje in een bakskist met eigen zekeringenstrook/hoofdschakelaar, om daar alle nieuwe elektronica (OpenCPN plotter, AIS, marifoon etc) op aan te sluiten. Zo hoefde ik niet al te veel knutselen aan het bestaande systeem. Enige verbinding tussen de 2 systemen is een DC-DC charger. Als de lood-huishoudaccu versleten is kan ik daar nog een keer over nadenken.

Ik heb in de bijlage een diagram van het elektrisch schema toegevoegd, ik heb de resolutie omlaag moeten schroeven omdat de afbeelding te groot was voor het forum. Deze komt hier vandaan: digitaltmuseum.se/011024758933...ng?imgviewer&slide=5 Ik heb hier ook ergens een versie van met labeltjes in het nederlands, maar die kan ik zo snel niet vinden. De kleur-afkortingen van de bedrading in dit schema is in het Zweeds, getal daar achter is mm2 van de bedrading.





Een gedeelte van het persoonlijke archief van Per Brohäll (ontwerper van de Vega) is gedigitaliseerd door het Zweedse maritiem museum en online gezet. Een verzamel album met alle Albin Vega ontwerptekeningen die hier tussen zitten kun je hier vinden: digitaltmuseum.se/011024758870/ritning

Je kan hier ook tekeningen vinden van allemaal andere onderdelen van de boot zoals dekbeslag, intimmering etc.

Verder kan ik je sterk aanraden lid te worden van de Kring van Vegazeilers als je dat niet al bent, zit veel kennis. Ook is er tegenwoordig los van die kring een internationale whatsappgroep met Albin Vega bezitters, als je daar in wil moet je me even een PB sturen.

Ik heb nog even tussen alle papieren gekeken en heb een schema op posterformaat gevonden. Met Nederlandse labels. Oef, dat wordt even studeren.

Goed om te weten dat ik allebei de schakelaars uit moet zetten wanneer ik ga klussen. Check.

Volgens de vorige eigenaar moet ik beide schakelaars aan zetten om de motor te starten. En zo staat het ook extra vermeld op de poster met het schema. Dat blijf ik dus maar doen.

De motor start steeds zonder problemen, dus ik denk dat het de huishoudaccu is die leeg staat. Had ik inmiddels natuurlijk allang kunnen testen door de verlichting aan te doen... Dat staat op mijn to do lijstje voor als ik weer bij de boot ben.

Ik was ook van plan om een apart systeem met life4PO te maken voor nieuwe aansluitingen, maar nu denk ik dat een dergelijke accu ook in plaats van de oude huishoudaccu kan (met DC - DC lader). Iets om over na te denken. Ik heb al een extra schakelpaneel.

Het hele elektrische systeem zou zijn geupdate, maar als ik kijk waar de draadjes soms hangen en dat ik her en der kroonsteentjes tegen kom lijkt het erop dat het op dezelfde wijze is geïnstalleerd als het bakboord navigatielicht: Net niet.

Ach, heb ik weer wat te leren en te klussen.

Voor je nog iets doet aan je installatie.

Foto's nemen van de huidige toestand.
Alle verbindingen met de accu's nakijken, en van een label voorzien.

Dan alle accu's losmaken, alle kabels met isolatietape voorzien zodat geen contactopplervalkken ergens problemen kunnen veroorzaken.
Accu's dan 1 voor 1 met een goede acculader opladen. 12 Hr laten rusten en dan de spanning meten.
Dan zouden de accu's 12.7 V moeten houden.
( accu zal na het laden enige tijd een hogere spanning vertonen, maar an 12Hr zou alles geegaliseerd moeten zijn.)

Accu met minder dan 12V is vermoedelijk overleden of tenminste 1 cel slecht.
( helaas niets aan te doen )

Daarna eventueel accu's bij een autozaak laten testen of ze nog voldoende capaciteit overhebben.
Gezien je metingen tot nu heb ik er niet veel hoop in voor de huishoudaccu.
De startaccu zal vermoedelijk nog wel te gebruiken zijn.

Ik heb in mijn dehler sprinta een lifepo4 accu van 100Ah gestopt. Ik heb ze nog maar 1 keer hoeven opladen. Deze heb ik gekocht voor 130 euro, nauwelijks meer dan een AGM loodaccu: nl.aliexpress.com/item/1005012590068338.html

Ik heb heel wat ervaring met lithium batterijen door mijn rc modelvliegtuigen hobby. Ook de laders had ik daardoor al. Voordeel van lifepo is dat je bijna de volle capaciteit kan gebruiken, terwijl je bij loodaccu's best niet meer dan de helft gebruikt, anders gaat de levensduur drastisch naar beneden.

Eindelijk is de tijd daar: de huishoudaccu staat aan de slimme lader. Ja, buiten in de kuip en ik blijf er bij. De lader geeft in ieder geval nog niet aan dat de accu stuk is. De tijd zal het leren.



Inmiddels denk ik er sterk over om de 380 ah LiFePo4 uit Lola over te zetten. Die zou dan niet op de motor opgeladen hoeven worden. Groot zat om af en toe aan de walstroom te leggen. Maar daar laat ik wel iemand voor meekijken.

Je lader staat op AGM, de accu is dat niet. Dat lijkt me een Lood-Calcium. Misschien nog even ander laadprofiel kiezen?

LeisureLola schreef :
Choose your battles. Niet deze Haal hier liever iemand bij die hier kaas van gegeten heeft! Genoeg andere aspecten van je nieuwe boot toch, waar je je liefde en tijd in kwijt kunt?

SY-Eigenwijs schreef :
Dank, die had ik gemist. Waarschijnlijk een keer teveel op de knop gedrukt.

Nachtvlinder schreef :
Lola,

Als ik zo jouw commentaren lees, ben je zoals je zelf al aangeeft, een dummy. Je maakt te veel fouten. Zelfs te veel om te leren. De kosten van het leren gaan te hoog worden.

Vergeet niet dat de kennis en ervaring die anderen hebben gekomen is ten koste van heel veel fouten maken. Meestal al sinds onze puberteit en meestal met meer beheersbare kosten. De vraag is of je dit nu, ten koste van je boot, wilt leren.

Als voorbeeld alleen al de accu: Dat is geen AGM. De laadspanning in de AGM curve is te hoog. Je maakt m stuk.

Accu uit 2021? Zal zn beste tijd wel gehad hebben.
Om Lola het sleutelen nu maar af te raden vind ik jammer. Ik heb hier wel andere Alphas onzin horen beweren, die leven ook nog.

@Joop,
Ik hoop dat je niet altijd zo belerend bent.
LeisureLola is een buitengewoon enthousiaste beginner op het zeilersvlak en alle technische zaken daaromheen.
Zoals je zelf aangeeft is bij de meeste mensen de kennis ook niet komen aanwaaien. Daar werden ook de nodige fouten gemaakt. Allemaal leermomentjes.
Jammer om iemand zo weg te zetten. Zal denk ik een slecht geformuleerd advies zijn.

Joop66 schreef :
Dude, als je het hele draadje had gelezen had je inmiddels geweten dat:
1 ik vooral leer door mijn (on)begrip op het forum neer te leggen waarna er genoeg mensen hier laten weten wat er wel en niet klopt. Dat kost niks.
2 Ik nog niets doe voordat ik een flinke dosis advies heb ingewonnen
3. De accu hoogstwaarschijnlijk toch al is overleden.

Tja, de lader heeft een paar minuten op de verkeerde stand gestaan. Als de boel daardoor alsnog stuk is gegaan (als hij al ok was) dan is dat het leergeld. Sois.

Aangezien ik al een vervanging heb durfde ik dat wel te riskeren. Daar mag je wat van vinden. Daar trek ik mij niet zoveel van aan.

Schouwspel schreef :
Als use-case, om mijn kennis over elektra aan boord op te schroeven, heb ik ChatGPT gevraagd dat diagram te duiden. Hij kwam met het een en ander terug. Ik ben nieuwsgierig in hoeverre zijn antwoord hout snijdt, maar ben niet bij machte dat zelf te beoordelen. Hier is vast wel iemand die daar inhoudelijk iets zinnigs over kan zeggen?

https://chatgpt.com/share/6ab155b8-4668-83ed-9e20-e0a0976ea547

Eventjes een normale flooded accu op AGM profiel laden is ook echt geen ramp. Waarom het op de lange termijn precies schadelijk is lijkt me overbodig voor dit draadje.

De elektra in een Albin Vega zit vrij simpel in elkaar, het lijkt me een ideale boot om een beetje boordelektra van te leren. We hebben het hier over een boot die vanuit de fabriek geleverd is met kroonsteentjes en een torpedozekeringenblokje. Dikke kans dat zelf een amateur dat niet slechter achterlaat. En als je het verknoeit zit er waarschijnlijk niks duurs aan dat stuk gaat, zolang je maar oplet dat je niet zo'n hevige korstluiting maakt dat je iets in de fik steekt.

Denk dat het verder ook erg verstandig is om te leren hoe je zelf aan je boordelektronika moet werken, er kan onderweg altijd iets mis gaan en dan is het wel fijn als je weet hoe je bijvoorbeeld je startknop/contactsleutel kan overbruggen of welke bedrading je moet controleren als je boordlicht er mee ophoudt.

Klapgijp schreef :
Kort door de bocht is het gewoon onzin wat chatgpt hier zegt.

De diagrammetjes die chatgpt genereert raken kant noch wal, en de tekst is niet veel beter te volgen. Om te beginnen lijkt chatgpt te beweren dat je met het omzetten van de hoofdschakelaars beide accu's aan elkaar koppelt, dat is al fout.

Als je daar geïnteresseerd in bent wil ik wel proberen het diagram wat beter uit te leggen. Ik zal om te beginnen eens het diagrammetje met labels opsnorren

Ik moet zeggen dat dit diagram wel iets lastiger te 'lezen' is omdat het alle componenten op ongeveer de goede plek in de boot plaatst. Erg handig bij het klussen, maar wat lastiger als je nog niet zo bekend bent met elektra.

Edit: en helpt bij het volgen van de circuits ook niet dat alles zwart wit is

Schouwspel schreef : Maar als je het schema uitprint en met een (kleur)stift wat draadjes inkleurt wordt het al snel duidelijker.
Bv Motor starten rood
dynamo + acculader laadstroom bruin
motor paneel meters en alarmen geel
water/bilge pompen blauw
.......

Schouwspel schreef :
Ik heb een orginele tekening met Nederlandse labels en kleurcodering erbij en zou hier graag meer over leren. Ik stuur je een PB.

Yup, it's official: de huishoudaccu is dood.

Heb eerst alles gemerkt en beide accu's losgekoppeld. De uiteinden van de kabels geïsoleerd met tape en de accu's in de kuip gezet.
- Startaccu heeft een groen indicatielampje, check.
- Huishoudaccu waarvan het groene lampje niet brandde aan de lader gezet. Na 14 uur was de spanning lager dan ervoor. Deze in de auto gezet om af te voeren.
- Startaccu weer terug gezet en aangesloten
- Motor gestart: starten en meteen lopen. Check.

Volgende klus: accu van Lola opmeten en als die past eraf halen en aan boord van de Anjoli brengen. Nog niet aansluiten tot hulp is gearriveerd.

Goed bezig!

LeisureLola schreef :

Je hebt gelijk. Te scherp verwoordt. Mijn excuses.

Succes!

Mooi, stap voor stap verder. En je leert zo een hoop.