Onderwerp: Giekrem monteren, beugels schroeven of bout?

Ik heb me wat ingelezen.

De werking van een giekrem (boom brake) berust op wrijving. De giek wordt niet hard vastgezet, maar afgeremd doordat de lijn met wrijving door het rem-apparaat loopt. Daardoor wordt de energie van een gijp over meer tijd afgevoerd. De giek komt dus minder abrupt over en de piekbelasting wordt kleiner.

Bij een bulletalie (preventer) is dat anders. Die zet de giek juist vast. Als de giek dan toch wil bewegen, komt de belasting veel directer en schokkeriger op boom, lijn en bevestigingspunten aan dek terecht.

Stel dat je een giekrem helemaal aan het eind van de giek zou bevestigen. Dan komt er bij een goed werkende giekrem minder piekbelasting op de bevestigingspunten dan wanneer op exact dezelfde plek een bulletalie zou zijn bevestigd. De voorwaarde is wel dat de giekrem echt remt en niet star blokkeert. Als hij blokkeert, functioneert hij feitelijk als een bulletalie.

Daar komt nog iets bij. Naarmate je de giekrem dichter bij de mast plaatst, wordt de hefboomwerking ongunstiger. Voor hetzelfde remmende effect is dan meer lijnspanning nodig dan wanneer je verder richting het uiteinde van de giek gaat. Dat kun je deels ondervangen door de lijn anders door de giekrem te voeren en de spanning goed af te stellen, zonder dat de rem star gaat werken.

Kortom, het is ook een kwestie van de juiste balans zoeken. Dat zal per boot verschillen.

Ik heb vlak naast het staand want onder andere een kikker. Mijn gedachte is dat dat constructief misschien een bruikbaar dekpunt voor de giekrem zou kunnen zijn, maar ik vraag me af of je daar zomaar van mag uitgaan. De belastingsrichting en vooral de piekbelasting bij een gijp zijn immers anders dan bij een gewone afmeerlijn.
Bij een 36i zitten verstaging en middenkikker verder uit elkaar, maar ook daar zou je dus eigenlijk moeten weten hoe die kikker is gemonteerd en welke krachten de constructie in zijwaartse richting kan opnemen.

AndreAzuree schreef :
De kracht die de verstaging in verticale richting uitoefent is bij ons veel groter dan de diagonale kracht van de giekrem lijn. In die lijn zit ook veel meer rek, waardoor schokbelastingen deels worden opgevangen.

Wij gebruikten vroeger ook alleen een bulletalie met de lijn helemaal naar voren en via een blok weer naar de kuip, maar een giekrem is toch heel iets anders. De Gyb’Easy kan - wat meer doorgezet - wel dienen als een soort preventer, maar is veelzijdiger. In andere draadjes is daar wel meer over geschreven.

Het grootste nadeel aan onze giekrem is dat als je hem als preventer gebruikt hij de giek iets meer speelruimte geeft op een woelige zee met weinig wind (ongeveer de hoogte van de Gyb'Easy) dan een op spanning gezette bulletalie. Dat nadeel nemen wij voor lief, omdat je ook met compleet gefixeerde giek maar klapperend grootzeil (door het rollen) het meestal wel voor gezien houdt.

Het mooie van een goed afgestelde giekrem is overigens dat die bij een klapgijp de giek niet 100% fixeert maar (gecontroleerder) over laat komen. De krachten zijn in dat geval veel kleiner dan een giek die met een klap tot stilstand wordt gedwongen. Die bevestigingspunten waar TS naar vraagt hoeven dus niet bestand te zijn tegen een klassieke klapgijp. Maar doorbouten met carrosserieringen of contraplaatjes onderdeks lijkt me ook dan een goed idee.

Voor het probleem van de holle ruimte van TS zie ik zo snel geen oplossing, maar misschien is bij de voetrail of aan de wantputting sowieso een betere plek?

Nog een vraag van mijn kant over de genoemde rek in de lijn.
Het zou toch eigenlijk niet op die rek moeten hoeven aankomen? De werking van de giekrem berust op de wrijving van de lijn in de giekrem. Uiteraard kan rek in de lijn ook een deel van de kracht opvangen, maar dat is op zich niet de gedachte achter het systeem.

Het een sluit het ander niet uit: de werking van een giekrem is inderdaad primair op wrijving gebaseerd. Bij de Gyb'Easy wordt daarom een lijn meegeleverd die volgens Wichard goed tegen wrijving (en de warmte die daarbij ontstaat) bestand is.

De kern is voor zover wij kunnen nagaan gewoon polyester. Het aantal slagen door de Gyb'Easy en de rek in de lijn maakt het mogelijk om de spanning op de lijn (en daarmee de hoeveelheid wrijving) vrij nauwkeurig te regelen. Met een lijn vrijwel zonder rek (Dyneema) die in no-time van nul spanning naar snaarstrak gaat is dat niet goed mogelijk. Dus die rek hoort bij het systeem als geheel.

Dat de rek in de polyester lijn bij een klapgijp de klap wat opvangt is een gunstig bij-effect.

Één ding staat vast, het is nog geen appeltje, eitje. De constructie van Hans zou bij mij ook wel kunnen, maar dan zitten de bevestigingspunten op het dek wel heel dicht bij de mast. Eigenlijk net zo dicht bij als de plek voor de genuarail.

Misschien maakt de foto wat meer duidelijk. Als je heel goed kijkt zie je dat één van de blokken van het grootschoot een vioolblok is (die gebruik ik als blok met hondsvot) daaronder hang ik de giekrem. Op ongeveer 130 cm van de mast.

Mijn plan was nu om een wantputting te monteren voor de genuarail. Dat is dus ongeveer 50 cm van de mast en ongeveer op de zelfde hoogte als de zijstag. De constructie van Hans kan ook nog, zonder hak en breekwerk, maar dan moet ik de mooie Seldén kokers er af halen (zie foto). In beide gevallen moet ik een voorziening tegen de zijkant van de kajuit maken omdat de lijn daar anders tegen aan schuurt. Dat zou met teflon tape kunnen.

De boot heeft geen voetrail waar je wat aan kan monteren.

Overigens waardeer ik de opmerkingen over een bulletalie, maar die vervult een andere functie

En die kikker dan? Of wil je niet dat je daar dan een "struikeldraad" hebt gemonteerd? Ik zie daar ook nog een oog. Dan ben je in ieder geval een stukje verder naar achteren.

Ik zou kijken welke opties je hebt voor de plaatsing van de giekrem op de giek als je rekening houdt met gelijke afstanden (zoals de schets in deze post).

Kijk inderdaad of de kikkers of wandputtings een optie zijn, waar de giekrem dan zou moeten komen en of dat qua loop van de lijnen een optie is. Bij ons kwamen de wantputtingen goed uit en hebben we geen echte struikellijn in het gangboord. Maar soms zijn compromissen onvermijdelijk.

Qua voetrail: ik heb natuurlijk dezelfde houten voetrail. Daarom het voorstel daar een stukje uit te nemen zodat je op een sterk Deen van dek/ romp een ook kan plaatsen, zoals bij de middenbolder.
Maar wanneer de wantputting acceptabel zou zijn maar jammer van de selden bescherming zou voor op de genuarail wel een alternatief kunnen zijn. Ik zou zelf huiverig zijn om in het dubbelschalige dek zelf dit soort te belasten ogen te plaatsen.

Hans V schreef :
Trouwens, Wichard zegt iets anders op bladzijde 8 van hun handleiding (voor Nederlands). Zij zeggen dat AG gelijk moet zijn aan AB. Jij zegt dat AG gelijk moet zijn aan BG.
Ik schat dat dit best een belangrijk verschil is.

kwillems schreef :
Goede correctie. Dat is ook wat ik in mijn laatste post bedoel maar in mijn eerdere bijdrage verkeerd beschrijf. De punten (giekrem & blok) moeten op dezelfde cirkel liggen met het lummelbeslag (de mast) als middelpunt.