Natuurlijk kun je China proberen te framen als een niet centraal gestuurd land.
Ik probeer niks te "framen", en heb daar ook geen belang bij. Alleen mijn ervaringen
Een land is mijns inziens nooit
helemaal of
helemaal niet centraal aangestuurd. Ik ben meerdere malen in China geweest, en heb in Myanmar (dat aardig onder invloed staat van China, en dat merk je ook als je daar woont en werkt) gewoond en gewerkt. Daar zie je ook dat de overheid een hele stevige vinger in de pap heeft in de het bedrijfsleven. De echte grote bedrijven zijn vaak de facto staatsondernemingen. Maar het is zeker niet zo dat alles centraal aangestuurd wordt. In feite is China een socialistische markteconomie: een mix is van harde staatscontrole een vrije markt. Dat betekent in geval van China dat de overheid een aantal strategische sectoren (meestal energie, telecom, banken) probeert te controleren (door bijv. 5 jaren plannen), maar dat er en in andere sectoren gewoon een vrije markt is. Zelfde verhaal voor Iran, waar de overheid (nu de Republikeinse Garde) ook een aantal strategische sectoren aanstuurt. Maar daarnaast is er nog een enorme vrije sector. Je zult verbaast zijn over ondernemingsgeest van particulieren in dat soort landen. In de praktijk is het best lastig om volle controle te krijgen over alle kapitaalgoederen en de hele markt. Zelfs in de communistische tijd werd er natuurlijk stiekem gehandeld. Wellicht is Noord Korea wel een compleet centraal geleid land, geen idee, ben er nooit geweest.
Je kunt natuurlijk China als voorbeeld noemen van een niet democratisch (maar in mijn ogen wel) kapitalistisch land dat heel succesvol is. Daartegenover zijn Japan, Zuid Korea, de VS en de hele EU natuurlijk ook gewoon heel succesvol. Ik vraag me dus af of de staatsvorm van China de doorslaggevende factor is.