Onderwerp: vastklemmend roer, soms......

Alle reacties op dit topic gaan er van uit dat er iets is met de lagering van de as. Als ik het goed heb gelezen is de roeras aan de stevige kant, dus erg stijf. Kan het niet liggen aan de vervorming van de romp? Tenslotte is een zeiljacht maar een tamelijk lichte doosconstructie met een aantal verstijvingen, en in de golven zullen er toch wel vervormingen optreden, waardoor stijvere onderdelen zoals de as af en toe gaan wringen.
Overigens zou ik wel eerst die nylon ringen vervangen: die zijn zo te zien wel aan hun eind.

jerry schreef :
dat vraag ik me ook af en toe af, en FMJ met mij.....
De romp kan natuurlijk buigen, en ook nog torderen.....
maar:
- ik merk daar verder niets van, geen veranderingen in de spanning op hekstag en bakstagen, geen geluiden die wijzen op beweging in de romp, ook geen haarscheurtjes in de gelcoat, niets.
- de lagerbollen zijn ontworpen om flinke schuin-standen van de roeras op te vangen. Er moet wel heel wat beweging in de romp zitten om tegen de grenzen van de zelfstellende lagers aan te lopen....

groet
t

wat me als techneut niet lekker zit is de alu as. die as is sterk genoeg maar niet geschikt om als een gedeelte van eenlager te dienen.
dat zie je ook aan het vreten van het stuk wat versleten is.
wat er nu volgens mij gebeurt, schot in het duister, als de as omhoog komt om welke reden dan ook, zal er mogelijk een gedeelte van de ingevreten as en een stuk(je) gave as in het lager komen.
dat kan het vastlopen bewerkstelligen. om dit op te lossen, een mogelijkheid zou zijn om op de plek die ingevreten is een dunne bus van teflon te zetten, onder en boven een centimeter overlap.

90 cm, en je roer is 160. Dan verdubbeld de radiale kracht in het onderste lager bijna.

Een heel interessante serie foto's. Op de laatste lijkt de aluminium buitenschaal best wat aangetast. Wat wel meer wrijving geeft.

Wat de zelfstellendheid van het lager betreft denk ik dat die eigenschap eerder benut wordt om eventuele onnauwkeurigheden in de uitlijning tijdens de bouw op te vangen dan dat daar continu de buiging van de roerkoning mee wordt opgevangen. Eerlijk gezegd denk ik dat de speling tussen roerkoning en glijlager meer is dan de roerkoning ooit zal doorbuigen.

Wat dat slijtagebeeld aangaat. Volgens mij is er niet 1 roerkoning die in een glijlager draait en niet min of meer dit slijtbeeld heeft. Vergelijking met een krukaslager lijkt mij niet reeel. Die draaien in een zeer schone omgeving. En wat heet slijten? Je kunt beter van polijsten spreken, zo weinig materiaal is er weg.

tsja, echt slijten vind ik het ook niet, na 10 jaar 10.000 mijl, 0,1mm van een as van 74mm af....
Het deel dat in het lager draait glimt ook veel meer dan het alu eronder en erboven. Polijsten zou ik het niet noemen, want er schuren ook vuiltjes mee.
De as voorzien van een 0,1 a 0,2mm erg glad laagje thv de lagerbollen kan natuurlijk geen kwaad. Maar is er iets dat je er zo ongeveer op kan verven, en dan schuren/polijsten, en dat ook lekker hecht aan het alu en ook nog de wrijving gaat overleven?
groet
t

Mijn schot voor de boeg: Op basis van je laatste serie foto`s, zou ik zeggen dat die versleten nylon ring, doordat je roer omhoog wordt gedrukt, tussen de 2 'wangen' van het lagerblok wordt gedrukt. Dat zou dan ook je eerdere foto van de nylon ring verklaren, waarin je duidelijk ziet dat de ring conisch is afgesleten. Als dit inderdaad gebeurt, dan zou het best kunnen dat deze ring echt goed vast komt te zitten in het lagerblok, en dat dat dan ook zo blijft, zelfs al je het roer beweegt.

Het is wel lastig om het precies in te beelden hoe het nou allemaal in/aan elkaar zit. Ik kan ook zo niet schatten of de nylon ring wel groot genoeg is voor mijn verhaal...

Vervorming van de romp geloof ik ook niet in, als dat al zo zou zijn, dan zouden de zelfstellende lagers dit toch ook wel moeten opvangen.

Wat ik wel vreemd vind, is dat je aluminium roerkoning dus draait in het lager. Alu is nou niet bepaald het meeste geschikte materiaal voor zoiets. Het vervelende is ook, dat je as dus blijkbaar harder slijt dan het lager, da`s ook niet echt gewenst. Het lager zou je zo kunnen vervangen als die versleten is, de as is 'ietsje' lastiger. Je schreef al dat er ook boten waren met een RVS as, zijn die toevallig later gebouwd?

Geheel terzijde, maar ik wil het toch even noemen: een heel groot manco van enorm veel roerconstructies is dat ze niet gesmeerd (kunnen) worden. En dat er ook nog, zoals je op de foto`s duidelijk ziet, nogal wat 'verstekelingen' in achterblijven. Daar kunnen zelfs zelfsmerende materialen als Delrin niet tegen. Het geheel dient gewoon gesmeerd te worden...
Ik heb daarom zelf na vervangen van de lagers in m`n roer, op mijn hennegatskoker maar 2 vetnippels gezet, en de hele zooi lekker volgeperst met vet.

Reinier

de RVS assen waren er eerder, mijn boot is zo ongeveer de laatste ooit gebouwde SP36, en alleen de latere (laatste) hebben een alu as en deze JP3 lagers. Daarvoor dus RVS met het bekende systeem met bussen in een hennegatskoker.

Smeren: dat zou ik ook wel willen, maar ik heb geen idee of de Ertalyte bussen/kogels daartegen kunnen. In de specs van de fabrikant (JP3) gaat het alleen over ' af en toe schoonspoelen met water' , niet over smeren....
Als die kunststof zou gaan uitzetten of zacht worden van een smeermiddel dan zijn we nog verder van huis

groet
t

zoals reinier ook aan geeft, in de techniek zorg je er altijd voor dat het gemakkelijkst te vervangen, dan wel het goedkoopste onderdeel het slijt deel is. lagers van een krukas zijn van een redelijk zacht materiaal, tov de het staal van de krukas. het bronzen lager van de schroefas tov van de as( ook bij grote schepen). je zorgt er voor dat het duurste, ingewikkelste deel niet slijt.

het is natuurlijk mosterd na de maaltijd om nu te zeggen dat ze eigenlijk een kunstof slijtdeel op de as hadden moeten zetten, desnoods in twee delen , iets langer dan het lager en gemakkelijk te vervangen.

of..... zijn ze er van uit gegaan dat de levensduur van een spirit korter zou zijn dan van de roer constructie.

er is een oplossing om ter plaatse een zeer harde laag op te laten spuiten, metaal, ik weet alleen niet of dat ook mogelijk is voor aluminium.

Die nylon ring die heeft een paar flinke onregelmatige slijtage plekken. Daar gebeurt dus wel wat mee (logisch na 10.000 mijl).

Maar de onregelmatigheid daarvan geeft wel aan dat ze de laatste tijd flink wat te verduren hebben gehad. Omdat de ring nu niet meer vlak is(en dunner), zou het kunnen dat deze bij het omhoog komen van het roer wat kantelt?

Als deze zich dan vervolgens vast zet, krijg je je roer met weerstand nog wel recht, maar draait het roer pas weer goed als de ring op zijn oude (goede) plek komt? De happen komen dan van het forceren; of je duwt het roer dan met krach langs de klemmende ring, of je draait de ring met roer en al langs het bollager...

Of zou dit iets te kort door de bocht zijn?

Het lijkt mij overigens dat naarmate het bollager en de as speling beginnen te vertonen, dit steeds sneller groter zal worden... Goed in de gaten houden en wellicht toch al preventief vervangen? Aluminium is nu eenmaal vrij zacht... Zonde om het "te ver" te laten gaan...

groet,

Rick

wat er harder slijt, de lagerbol of de alu as, dat durf ik niet te zeggen. Ik weet de oorspronkelijke binnenmaat van de Ertalyte bollagers niet. Het zou dus kunnen dat de lagers wel meer slijten dan de as, maar dan nog is er 0,1 van de as af. (0,00001 mm per mijl )

Het kantelen en klemmen van de ring:
die ring is vrij stijf (misschien is het wel iets beters dan nylon, ik zal de leverancier, Modus, van de houten roeren, eens bellen.
Maar buigzaam is hij wel, dus gedeeltelijk tussen bol en huis (en roer) klemmen zou goed kunnen. Dat komt ook overeen met hoe het voelt onder het sturen:
- ineens zit de helmstok vrij vast,
- en ineens, binnen een halve seconde, is dat ook weer helemaal voorbij
- tot de volgende keer.....

Ik heb onderstussen aan Jefa (andere lagerleverancier) gevraagd of zij een vervangende bol hebben, met daarin ook nog een rollager.
zie rechts op dit plaatje:



Echter, een vervangende bol met rollen die er zo in zou passen is er niet, omdat de wanddikte van de huidige bol niet dik genoeg is om daar ook nog een rollager in te passen.
Dus moet dan óf het hele binnenlagerhuis vervangen, óf de hele as dunner. Beide ga ik niet doen.

Heeft iemand nog een idee voor een smeermiddel dat geen kwaad kan?

groet
t

Uierzalf??

Beschouwende hoe goed de lagerbollen er nog uit zien lijkt de ring toch de meest waarschijnlijke boosdoener. Vervanging door een dubbeldikke en veel bredere ring waarvan de rand die nu tussen het lager kan komen afgeschuind is lijkt dan ook het proberen waard. Eventueel ook de bovenkant van het roer mooi glad plamuren en daarna DD-lakken of van de een of andere industriële coating voorzien zodat eea onder druk soepeler beweegt.

Teflonspray.

Voor een smeermiddel zou ik even checken met de (een) leverancier van Ertalyte, maar ik kan me niet voorstellen dat een normaal smeervet dit materiaal zou aantasten (en zeewater niet)

Heb je trouwens geen originele maten van die lagers dan, dan zou je zo kunnen zien of je lager harder slijt dan de as...

Reinier

Ik zou geen vettig middel nemen, daar blijft troep in plakken als het niet volledig gesloten is wat vervolgens weer gaat schuren en ophopen...

Ik heb geen flauw idee hoe het precies bij mij gelagerd is (volgens mij gewoon een watergesmeerd glijlager boven het roer/onder de boot, maar deze onderste ring zit bij mij vast in de romp gekit. Is dat bij jou ook niet mogelijk? dan weer je zeker dat deze niet beweegt...

de originele maten van de lagerbollen staan vast in de documentatie van de boot. Ligt op zolder in een grote doos, moet ff zoeken.

Vettig smeermiddel is idd geen goed idee, dat houdt alle vuil vast.
Officieel zijn de bollen zelfsmerend en water smeert ze ook voldoende.

teflonspray... in het bovenlager kan dat, dat is boven open. Het onderlager is alleen van onder open, lastig bij te komen met teflon, en die spray zal je toch herhaaldelijk moeten aanbrengen? Of blijft dat een paar maanden (seizoen) werken?

FMJ was vanmorgen even langs, en we hebben samen de bollen en de ring bekeken. Zijn concusie is ook dat de bollen nauwelijks enige slijtage tonen, itt de ring....

groet
t

FMJ en ik zijn op de Mets in de Rai langs de roerlagerproducenten JP3 en Jefa gegaan met de lagerbollen (van JP3) uit de Capolavoro.
Beide leveranciers vinden de lagers er uitstekend uitzien, geen serieuze sporen van slijtage die het vastklemmen zouden kunnen veroorzaken.

Het omhoog lopen van het roer onder tegen de romp aan lijkt hen de meest waarschijnlijke oorzaak.
Jefa heeft daarvoor een elegante oplossing, washer-with-balls genaamd:



die komt dan vlak onder het bovenlager, onder tegen het dek (dus op zijn kop tov de foto), met een ring eronder, om de as, die dan bij omhoogkomen soepel kan draaien op die balls.

Ga ik vast proberen, naast nieuwe delrin ringen onder, tussen roer en boot.

Overigens staan op de Jefa site www.jefa.com uitstekende verhalen over de sterkte van roerassen, over electrolyse etc. Zeer de moeite waard!
Kies links op de site "products" en dan "various info".

groet
t

Thomas, vond je ook schade aan de antifauling waar het roer vastloopt?

Erik,
daar heb ik niet goed naar gekeken.
Het roer heb ik er (met Bob) 2 weken geleden onderuit gehaald, maar toen was het al behoorlijk schemerig, donker.....
Binnenkort zal ik foto's maken van onderkant buitenlager/vlak en bovenkant roer.

groet
t

Daar ben ik wel nieuwschierig naar, als het roer inderdaad vastloopt op de romp, dan zou je op zijn minst krassen moeten kunnen zien in de antifauling, al lijkt het me lastig te verklaren dat het roer op een dergelijke manier vastloopt terwijl het in de "rechte" stand staat.

Inspectie bij daglicht zou een hoop duidelijk kunnen maken.

Capolavoro schreef :
Thomas, op de foto van de washer with balls nemen de kogels alle beschikbare ruimte in. Om goed te kunnen draaien zou dat niet juist zijn, er zou enige ruimte moeten zijn om de kogels goed achter elkaar te laten draaien. Zoals het nu is met die aaneengesloten formatie kunnen de kogels niet goed rollen.

Proost schreef :
Proost,
bij de versie die ik op de Mets in mijn handen gehad heb zat dat wel goed. Daar zaten ook witte kogels in, geen zwarte.
Kennelijk vooruitgang, ook bij jefa!
groet
t

Als die donkere kogels keramisch waren zou je binnen korte tijd een spoor hebben in de kunststof ring waardoor het zwaarder zou gaan lopen. Dat hebben ze al voorzien hopelijk. Het zou ideaal zijn voor toepassing in een corrosieve omgeving maar ik heb wel mijn twijfels bij een hoge belasting.

Capolavoro schreef :
Waarom lijkt hen dat? Volgens mij is er geen andere omhoog gerichte kracht dan het drijven van het roer en die kracht zal nooit groot zijn. Waarmee overigens de beschadiging aan de ring alleen maar raadselachtiger wordt.

zeekraal schreef :
het drijven is vrijwel niets, in rust is het roer net in evenwicht.
als het achterschip in een golftop zit dan komt het hele roer onder water (2 liter meer waterverplaatsing) en zal het ietsje meer opdrijven.
(20N, volgens Archimedes, of was Newton ná Archimedes )

De kracht van het aanstromende water staat haaks op het roerblad.
Als de boot helt, zeg voor het gemaak even 45 graden, staat die kracht dus ook 45 graden omhoog.
De kracht op mijn roerblad bij een forse aanstroomhoek (20gr) en een flinke snelheid (8 kts) is meer dan 10.000N, ouderwets dus 1 ton.
Ontbinden in een horizontale component en een vertikale, de horizontale levert de stuurwerking, de vertikale duwt omhoog. Recht omhoog kan niet (de boot ligt 45 gr) maar de as in zijn lagers omhoog duwen zal vast wel lukken. Of zie ik iets verkeerd?

groet
t