Onderwerp: Accu's upgraden op Friendship 26

Op mijn boot bevind zich 250 AH LFP accu.
Word geladen met een Victron dc-dc lader van 19 ampère en werkt prima van de accu polen van de start accu.
dynamo 35 AH en dit gaat goed.
start accu lood zwavel.
Hier naast een 30 ah Victron lader.
In 2025 3 x aan de walvoeding geweest.

JMF26 schreef :
Hoi JMF26!

Voor jou misschien relevant. Bijna exact dezelfde setup hier.

- Ook 26 ft boot
- Ook een Yanmar 1GM10 diesel
- Mijn oude accu setup was identiek. 1x lood startaccu, 1x lood huishoud accu 60Ah
- Mijn oorspronkelijk geplande nieuwe setup was zo'n beetje identiek aan jouw gedachte
- Heb ook hier een koelkast (bekende Indel B Cruise, 42W), maar die gebruiken we alleen als echt nodig en ‘s nachts altijd uit.
- Verder onder andere: dieselkachel voor de koude dagen (stuk minder stroomverbruik in vergelijking met koelkast in de zomer), stuurautomaat, wind/diepte+MFD display, led ankerlicht (5W, maar toch hele avonden+nachten aan), marifoon, AIS transponder, victron gateway, led binnenverlichting, etc. Telefoons opladen incl. ’n nachts ankeralarm waar nodig.

Enige verschil is dat ik al 2 zonnepanelen + MPPT had die mijn accu’s vol hielden. Verder had ik oorspronkelijk zo’n standenschakelaar, om te kunnen switchen via welke accu de motor startte (en bijlaadde).

Zoals gezegd was mijn plan ongeveer hetzelfde als jouw plan, inclusief Victron Orion DC-DC om de huishoud accu te kunnen bijladen indien nodig. Ik inmiddels alles inmiddels klaar maar anders gerealiseerd dan gepland:

- Huishoud accu vervangen door 100Ah LFP
- Start accu vervangen gewoon een nieuw loodaccu
- Heb de systemen volledig gescheiden
- De standenschakelaar er tussenuit
- Alle bekabeling huishoudaccu vervangen
- Géén Orion DC-DC ingebouwd. Dat lijkt (na advies van o.a. dit forum) vrij zinloos met een 1GM10. Ja, je kunt er wat mee bijladen maar gaat niet echt snel met een 1GM10, plus je zou de motor vrij veel toeren moeten geven. Zou ik echt niet willen.
- Omdat ik al zonnepanelen had was het mij uiteindelijk een no-brainer om het op deze manier te doen, gewoon gescheiden systemen zonder DC-DC.
- Ik heb 2x een sunbeam Nordic 54W zonnepaneel, beide op niet-optimale plek (onder de giek; 1x op buiskap en 1 op schuifluik). Maar daar zitten ze mij het minst in de weg, en opbrengst nog prima.
- Een extra Victron shunt (BMV700) geplaatst over de huishoudaccu, want de ingebouwde shunt in LFP accu's is niet altijd even nauwkeurig... De LFP van mij (DC-House) meet zelf kennelijk niets onder de 10W, wat juist bij mij nogal vaak voor komt. Voor de rest werkt hij prima.

Als ik met de boot binnen Friesland op pad ga, overnacht ik altijd ofwel voor anker, of bij een marboei of bij een marrekrite plek. M.a.w. nooit walstroom. Op mijn eigen ligplek in de haven heb ik standaard ook geen walstroom. Ook niet nodig.

Resultaat:

Een 3,5 dag trip laatst met koelkast elke dag aan (alleen overdag, ochtend tot we naar bed gingen), en ook de andere verbruikers veel gebruikt. Aan het einde van deze trip was de state of charge van de LFP nog ongeveer 70%. (inclusief bijladen met twee paneeltjes dus). Toen we weer weg waren in de werkweek erna, was hij in net iets meer dan 2 dagen laden op de zon weer vol.
[edit] Dit bijladen als ik er niet ben gebeurt effectief maar op één paneeltje, omdat het schuifluik (met het 2e paneel) dicht onder de buiskap verdwijnt, die doet dan dus weinig meer. Voor mij geen probleem want als ik er ben staat hij toch bijna altijd open.

Conclusie:

Met weekendjes weg: de boot is het volgende weekend altijd wel weer keurig opgeladen.

Ik schat dat ik met ons gebruik (op hete zomerdagen met koelkast) icm deze 100 Ah LFP setup zo’n 9 dagen op pad kan zonder afhankelijkheid walstroom. In voor/najaar en winter, zonder koelkast maar met veel meer dieselkachel, kan het juist nog langer (ja minder zon, maar fors minder gebruik).
Bij echt langere vakantie trips in de zomer kan ik ook gewoon af en toe een 200W paneel erbij aan hangen. Ik heb zo'n opvouwbaar exemplaar met sunpower cellen, makkelijk opgeborgen in de boot en eigenlijk zelden in gebruik. En bij dat soort langere trips komen we toch nog wel eens in een jachthaven, zonodig dan bijladen.

Hopelijk heb je wat aan deze info.

Hallo jvanakker,

Heel erg bedankt voor het uitgebreide antwoord. Fijn om iemand met een vergelijkbare situatie en usecase zijn ervaringen te horen.

In het kader van beter goed gejat dan slecht verzonnen, ga ik jouw systeem als leidraad aanhouden. De meerderheid van het forum hier is duidelijk dat een dc-dc tussen start en huishoud overbodig is.

Hoewel zonnepanelen iets is wat ik eigenlijk later pas wilde doen, lijkt dit mij in dit geval goed om alles in één keer aan te pakken. Inclusief het vernieuwen van de huidige bekabeling.


Even centraal voor iedereen:

Raden jullie een aardlekschakelaar aan tussen walstroom en de charger of multiplus? Ik heb erg wisselende adviezen gezien.

JMF26 schreef :
Verstandige aanpak naar mijn mening.

Wat betreft de aardlekschakelaar, een iets uitgebreider antwoord.
Op een polyesterboot zou ik het als volgt aanpakken:
De binnenkomende walvoeding aansluiten op een aardlekautomaat (combi van aardlekschakelaar en installatieautomaat) kies er wel één die op beide polen meet én afschakelt.

Verbind de walaarde nergens met je schip.
Er van uitgaande dat je aan boord eigenlijk alleen dubbel geïsoleerde apparatuur gebruikt, zou ik na een inverter geen aardlek plaatsen en de 230V zwevend houden.

Doe je de massa van de inverter dan wel aan je motorblok ofzo?

Met als toevoeging dat je LFP's dus niet aan je dynamo hangt....

Direct eraan hangen was natuurlijk nooit het plan.

Gelukkig.

HenkT schreef : Met welk doel?
We hebben het hier over de kleinere Victron omvormers op een polysterboot toch?

PS: één nadeel aan mijn gescheiden systeem; mocht de start-accu slecht worden of onverhoopt leeg zijn, dan kan ik dus niet meer makkelijk switchen naar een andere accu om te starten.

Ik heb in het andere draadje ook al eens naar ideeën hiervoor gevraagd. Uiteindelijk heb ik me hier voor nu bij neergelegd; in mijn geval heb ik namelijk als echte backup nog steeds de mogelijkheid om de motor met de hand te starten. Dit is iets wat bij een Yanmar 1GM10 ook nog redelijk kan, na wat oefening. Verder zou ik nog wel eens nood-bekabeling van de LFP naar startmotor kunnen aanleggen (niet aangekoppeld); in theorie kan ook mijn kleine LFP genoeg amperes leveren om een 1GM10 te starten.


Wat betreft aardlekschakelaar, heb dat zelf niet. 'Walstroom' (in mijn geval dus zelden gebruikt) is bij mij niets anders dan een walstroomkabel uitgerold naar de bakskist, met daaraan dan een Victron 12/15 IP65 lader ingesteld op de huishoud LFP. Ik heb dus verder geen 230V/AC circuit in de boot zelf, ook geen omvormer. Voor mij vooralsnog ook niet nodig. Indien nodig laptop etc. kunnen we tegenwoordig prima laden met USB-C PD, die ik heb ingebouwd bij de kaartentafel. Verder op de 12V spotjes in de kajuit zitten 5W USB, prima voor telefoons opladen. Alles kan dus op 12V, geen 230V nodig.

jvanakker schreef : Ik gebruik hier een oldschool on-off-both-0 schakelaar voor waar de both-functie utgesloopt is. Kan je kiezen uit welke bron je wil starten. Die schakelt alleen de startstroom en niet de alternator zodat die niet naar de lithium accu gaat.

In mijn schema ziet dat zo er in (en moet je ff het DC-DC deel wegdenken):


Maar startkabels zijn op zich ook een prima back-up als je niet op volle zee zit Zorg dan wel voor een goed connectiepuntop je lithium accu. En snel weer loshalen na het starten, anders gaat de alternator alsnog de lithum accu voeden.

Dank, goeie tip. Zal eens kijken of ik ook hier mijn ronde oldscool off-both-1-2 schakelaar (die nu dus nog ongebruikt in de boot zit) hiervoor kan aanpassen en gebruiken. Naar 'off' gaat die van mij eerst door 'both' dom genoeg, ik wil de LFP en de lood niet per ongeluk parallel zetten

En idd na de noodstart via LFP weer op gelijk omschakelen is idd ook belangrijk, om te voorkomen dat je dynamo alsnog de LFP gaat laden ja. Misschien iets te veel verplichte handelingen. Ik kan het onthouden, maar als je de boot verkoopt of iemand anders doet dit (of schakelt per ongeluk om), dan zit je niet goed. Nu stopt de ingebouwde BMS in theorie ook zelf met laden, maar alsnog niet een goed idee). Ik denk er nog eens over na, misschien laat ik het zoals het nu is, meest veilig. En noodstart met de hand gaat ook.

PvO schreef : Ik lees mee in dit verhaal maar wil een 12/2000 installeren.

PvO schreef :
Valt een multiplus hier ook onder of bedoel je die stekkeromvormers (neem ik aan)

holtere schreef : Ik bedoel idd de stekker omvormers, deze worden standaard geleverd met een zevend 230V uitgang, dit kan wel worden aangepast.

Grounding of aarding dient twee doelen.
1)
Het verbinden van alle metalen delen van producten (die zijn aangesloten op de 230V), zoals de behuizing van een boiler, lader, wasmachine met elkaar. Dit zorgt ervoor dat bij een sluiting in het appraat naar de behuizing de zekering tript en de behuizing niet onder 'stroom' komt te staan.

2)
Het verbinden van de aarde(is nul) van de voedingsbron (net, generator, inverter, schedingstransformator) met de polyester of stalen romp.
Dit zorgt ervoor dat er een 'route' is voor een eventuele lekstroom ergens in de installatie en dat daardoor de aardlekschakelaar de lekstroom kan detecteren en afschakelen. Dit om te voorkomen, dat als de lekstroom via een persoon loopt, deze persoon gewond raakt.

Doel 1 is op de meest van ons bootjes niet echt aan de orde.
Doel 2 is een lastig verhaal op een polyesterboot omdat polyester elektriciteit nogal slecht geleid.
Op een stalen boot is dit vanzelfsprekend geen issue.

Door de uitgang van de omvormer zwevend te houden (dus geen van de beide fasen te verbinden met de romp, is er geen alternatief pad voor een eventuele lekstroom.
Voor een kleine beperkte installatie met een enkel stopcontact en voornamelijk gebruikt door dubbel geisoleerde apparaten heeft dit mijn voorkeur.