Onderwerp: Wantputtingen Etap 28

Sinds vandaag heb ik ook van Jan, de draadstang is van de metalen plaat die in de romp ingelamineerd zit afgebroken. Volgens mij had ik er al een paar dagen langer last van want bij het zeilen over bakboord merkte ik dat het dek ter hoogte van het stuurboord hoofdwant opbolde. Toen ik vandaag bij het opkruisen toch wel een heel grote kier tussen het hoofdschot en het kajuitdak opmerkte ben ik eens gaan voelen en ja er zat erg veel speling om de onderdekse trekstang. Ben gelijk binnengevaren, de spanning aan bakboord verminderd en het onderwant aan stuurboord doorgezet en dan in de kajuit aan het werk. Ik heb dan een groot rechthoekig gat gezaagd in de rugleuning van de stuurboord bank en de boel losgemaakt. Toen ik de trekstang losdraaide van het draadeind kon ik de draadstang wel heel vlot heen en weer bewegen maar loskomen deed ze niet gelijk. Beetje kracht zetten en ik had het ding in mijn handen. Blijkbaar zat de het draadeind enkel nog vast doordat de lasspeten achter het polyester bleven haken. Die draadstang was enkel met 6 kleine laspunten op de plaat bevestigd. Het verbaast mij dat deze constructie het 34 uitgehouden heeft.
Mijn eerste plan was om 2 RVS-platen te kopen, gaten te boren door de romp en dan een plaat buiten en een binnen en dan met bouten vastmaken maar bij nader inzien zitten die dan toch te dicht bij de waterlijn. Dan toch maar een nieuwe plaat bovenop de oude lamineren dus. Ik heb hier nog een ijzeren plaat van 18cm breed en 1 cm dik liggen en ben van plan om daar de bovenste 5 cm in een hoek van ong 40° te plooien en hierin een gat te boren. Dan de plaat met epoxy aan de romp plakken en er dan een aantal lagen glasmat op te lamineren. Aan het gat bevestig ik dan een wantspanner met gaffel en de andere kant van de wantspanner ontvangt de trekstang. De huidige constructie was ook eigenaardig op het punt dat zowel het draadeind als de trekstang rechtse draad hadden, je kon dit dus niet bijspannen, enkel de lange moer omhoog of omlaag schroeven.
Lijkt dit een goede oplossing of zie ik iets over het hoofd?

Zo zeg. En je had niet zoiets van er klopt iets niet?!? Mag je van geluk spreken dat je niet om een nieuwe mast hoeft te gaan shoppen.
Als je niet verontrust was toen tijdens het zeilen je dek opbolde, zou ik de constructie nog maar eens aan een ander voorleggen. Mogelijk zie je ook bij jou oplossing de gevaren/gebreken niet in...

Natuurlijk had ik iets door, het bolde trouwens maar enkele mm op maar als je al 20 jaar met dezelfde boot vaart, valt zoiets op. en de constructie aan een ander voorleggen is toch wat ik hier doe, vandaar de laatste zin in mijn openingpost.

als je een plaat aan de rand omzet en vanaf de gebogen rand gaat trekken dan trek je niet vanuit het midden. Lijkt me lang niet zo sterk als een goed doorgelast oog midden op de plaat als anker.

Ter Info de bijlage over de wandputtingen van de Etap28

Hmmm, gevoelsmatig geen geweldige consructie vind ik maar werkt blijkbaar toch lang naar behoren. Waarom dus niet op dezelfde manier herstellen?

Blijft lastig om twee verschillende materialen aan elkaar te bevestigen, zeker wanneer deze zwaar belast zijn. Overigens lijkt het faalmechanisme bij jouw boot (vermoeiing matig laswerk) anders dan genoemd in het artikel (corrosie). Ik zou in ieder geval voor RVS gaan, hoewel dat ingelamineerd, vrij van zuurstof ook niet corrosievrij hoeft te zijn. Maar daar kunnen een aantal andere ZFfers meer over vertellen...

Ondertussen is de oude geperforeerde plaat volledig uitgebroken en ik moet zeggen dat het me verbaast dat dit onderdeel het nog zo lang heeft uitgehouden. Het betreft hier een plaatje van 20cm bij 20cm vol gaten en max 2mm dik. De gaten zitten erin om een betere hechting met het laminaat te verkrijgen denk ik. die gaten zorgen er anders wel voor dat de draadstang niet echt goed vast gelast kan worden. Ondanks de gaten is de integratie van de plaat met het laminaat ondermaats. Zelfs de niet door corrosie aangetaste delen kon ik uit het laminaat wringen door er een schroevendraaier tussen te steken en het geheel omhoog te wippen.Slechts op een plaats had men de moeite gedaan om wat glasvezel door de gaten te trekken en had ik iets meer moeite om te verwijderen maar met zo'n multitool lukt zelfs dat. Het stomme is dat de plaat enkel weggeroest was rond de plaats waar de draadstang erop gelast was. De visuele inspecties zoals in dat document van Etap^staan, had ik vorig jaar al eens gedaan en ik was er nogal gerust in dat alles in orde was omdat ik nergens in het schuim een spoor van roest terug vond. Straks maak ik een paar foto's van de toestand nu en van de nieuwe plaat die ik maakte. Ik ben van plan om door de gaten die ik boorde in de 10mm dikke plaat eerst te vullen met glasvezel die aan elke kant een stuk uitsteken en die ik dan op het vlak van de plaat "vastplak" met epoxy waar dan nog een stuk glasmat over gelamineerd wordt. Vervolgens wordt de ingepakte plaat op de romp geplakt met epoxy en dan laag na laag verder bedekt onder glasweefsel (telkens een cm groter dan de vorige laag.) De nieuwe plaat komt een stukje lager te zitten dan de vorige zodat ik bovenaan zeker genoeg plaats heb om goed ver te lamineren om ervoor te zorgen dat de plaat niet uit de romp getrokken wordt.
Ik heb uiteindelijk toch niet voor RVS gekozen omdat gewoon ijzer blijkbaar veel beter hecht en als de plaat volledig in de epoxy zit mag ze niet echt meer roesten. Trouwens voor een plaat van 10mm dik volledig weggeroest is, ben ik er denkelijk al lang niet meer.
De bakboordkant vertrouw ik nu ook niet meer dus die kant wordt deze winter aangepakt als de boot op de kant ligt.

goed dat het geen ongeval heeft veroorzaakt, en goed dat je het degelijk aanpakt.
ook denk ik dat het een geval is waar we weer iets uit kunnen leren:

- polyester en metaal, de hechting is maar tijdelijk, door krimpen/uitzetten/bewegen gaat het op de lange duur toch los.
- roest: water komt overal, het is niet tegen te houden
- botenbouwers doen soms ook maar wat, het is niet gemaakt om 50 jaar heel te blijven

Overigens denk ik dat deze manier van bevestigen wel uitzonderlijk is; in veel andere schepen zit zo'n putting erg zichtbaar (en inspecteerbaar) vast op de de romp. Soms alleen aan het dek (jammer), soms alleen op het hoofdschot (ook jammer), soms met te weinig boutjes (erg jammer) en soms ook helemaal goed!
en heel soms zitten er gewoon 5 boutjes op de zijkant.... 32 voet... engerds

De plaat hangt vast maar nu ben ik toch vergeten om foto's te nemen
Dat is iets waar ik nooit aan denk als ik met zo'n klus bezig ben. Ik heb eerst het polyester waar de boel moest komen goed ontvet met aceton, daarna licht opgeschuurd en daarna nog eens ontvet. Dat opschuren was waarschijnlijk overbodig daar ik gisteren met een multitool een paar lagen oud polyester verwijderd had om de plaat mooi in een "gat" te kunnen leggen. Daarna de ijzeren plaat ontvet, nog eens licht opgeschuurd en dan een half uurtje in een bad zoutzuur (23%) en ondertussen zachtjes borstelen met een stalen borstel. De roest valt er vooral langs de onderkant af dus moet je je stuk af en toe omdraaien voor het beste resultaat. Na dit half uur was mijn oud verroest stuk ijzer veranderd in een nieuw stuk met een dofgrijze metaalkleur. Wel hier en daar wat putjes omdat het een echt oude plaat is die al jaren in mijn tuinhuis stond te roesten. Die putjes zijn volgens mij positief ter verbetering van de hechting en het afschuiven. Vervolgens het geheel behandeld zoals ik hierboven beschreef, 2 lagen glasvezel tegen de romp om de boel wat uit te vlakken en dan de plaat er tegenaan gedrukt en het geheel vastgedrukt met een houten balkje. Tussen het balkje en de epoxy heb ik wel een laagje PE gedaan, daar hecht namelijk absoluut niks aan. Na een paar uur voorzichtig de balk verwijderd en een paar tikken met een hamer op de plaat gegeven (zachtjes) en de boel bewoog niet meer. Morgen ga ik verder met lamineren totdat de boel volledig vastzit. Ik heb er wel een goed oog in dat het mooi komt vast te zitten. Er is plaats zat om echt dik in te lamineren, de plaat is volledig ingepakt in epoxy dus normaal zou die niet meer mogen corroderen.
Ik heb tijdens het wachten op het drogen van de epoxy ook de onderwanten eens gecontroleerd. De voorste onderwanten zijn heel zeker en vast nog goed maar de achterste daar heb ik ook een beetje twijfel over. Nu zijn die onderwanten volgens mij niet zo kritisch voor het recht blijven van de mast, daarom denk ik erover om die pas te herstellen als er zich daar een probleem voordoet. Als ik die namelijk ook moet doen, moet ik echt de helft van mijn interieur wegzagen en op dit moment zitten ze nog goed vast.

vraag ik me af, ik dacht dat de etap een sandwich romp had. is het ter plaatse van deze putting dan volglas of hangt die putting alleen aan de binnenste polyester schaal???

Die sandwich constructie van Etap is een wijdverbreid misverstand. De romp van een Etap is gewoon vol glas. In deze buitenschaal ligt op enkele cm afstand een binnenschaal. Op strategische plaatsen in tussen deze beide schalen PU-schuim aangebracht. Het is dit schuim dat zorgt voor de isolatie en de "onzinkbaarheid". De ankerplaten van de wanten zijn gewoon in de romp, d.i. de buitenschaal gelamineerd. De bodem van de kuip daarentegen is wél een sandwich constructie en ik vermoed het dek ook maar dat weet ik niet zeker. Dat ik het van de bodem wel weet is omdat er ooit een zelfgebouwd stuurwielsysteem in de kuip stond. Door het gat in de kuip kon je duidelijk het schuim zien tussen de lagen polyester. Dit is trouwens een heel ander soort schuim dan het PU schuim dat in de rest van de boot gebruikt is, veel harder en brozer en eerder donkergrijs van kleur.

Klinkt goed zoals je het nu opgelost hebt: sterker dan origineel en zal nog wel 20 jaar meegaan!
Je leert je boot wel kennen zo zeg!

De vorige plaat was 1.5mm dik, de nieuwe is 10mm en volledig in epoxy gezet. Normaal moet dit nog 100 jaar meegaan...

Nu ik trouwens de werking van zoutzuur op roest heb gezien, vraag ik me af of zoutzuur geen oplossing is om de dichtgekoekte koelkanalen van een md7a terug open te krijgen. Of is dit een te drastisch middel? Ik denk soms dat mijn koelkanalen dicht zitten maar langs de andere kant koelt hij wel genoeg denk ik. Een paar jaar geleden was de aanvoer vanuit de saildraive verstopt en toen ging bij langdurig gebruik op hogere toerentallen het alarm van het oliepeil branden (olie werd te warm en daardoor te vloeibaar).

Elders op dit forum is beschreven hoe iemand zijn koelkanalen schoonmaakte met verdund zoutzuur. Het kan dus wel. Werkt sneller en beter dan azijnzuur (schoonmaakazijn) of andere zwakke zuren.

De klus is geklaard, alles lijkt muurvast te zitten. Overmorgen ga ik eens testen tijdens het zeilen. Het gat in het interieur laat ik voorlopig nog open zodat ik het geheel wat in de gaten kan houden. Het geeft me wel goed moed om ook de bakboordkant aan te pakken deze winter en gelijk ook maar de achterste onderwanten. Kwestie van niet voor verrassingen te komen staan als ik binnenkort weer eens een langere tocht op zee wil gaan maken. Ik was nl op weg naar Terschelling toen ik het probleem merkte. ben uiteindelijk niet ver geraakt, vanuit Den Osse juist tot aan de Archipel op de Grevelingen. Hopelijk kan ik overmorgen en vrijdag nog wat zeilen in de buurt.

Is het mogelijk het bestand over de wantputtingen van de Etap 28 nogmaals te uploaden.
De link werkt niet meer en ik heb een soortgelijk probleem met mijn etap.

Ik zag deze vraag van een jaar geleden, misschien nog steeds actueel ?