Onderwerp: Demontage roerblad

Zeilers!

Ik zit met een vraag omtrent de demontage van het roerblad van onze Spirit 32. Graag zouden wij voor een check en voor de vervanging van de lagers ons roerblad deze winter willen demonteren. Echter vragen ik mij af hoe dit precies in zijn werking gaat.

Onze Spirit heeft een helmstok die op een groot RVS blok vast zit. Onder dit blok zit een draaimechanisme waar een pin doorheen zit. (zie foto 1 en 2 in bijlage). De roerkoning gaat door onder het dek en lijkt direct op het roerblad te zijn aangesloten. (zie foto 3 en 4 in de bijlage).

Ik ben van plan aller eerst het RVS blok los te koppelen van de roerkoning door de bovenste bout hieruit los te draaien en het blok er door middel van een slaghamer uit te tikken. Als tweede stap wil ik de pin uit de roerkoning tikken waarna ik verwacht dat het roerblad naar beneden zal kunnen zakken. Gaat dit werken?

Daarnaast weet ik dat het RVS blok waar de helmstok in zit erg vast zit en met een slaghamer moeilijk los lijkt te gaan. Zijn er tips over hoe ik alsnog dit blok los zou kunnen krijgen om uiteindelijk de roerkoning naar beneden te kunnen laten zakken?

Alvast ontzettend bedankt!

helmhout bevestiging aan de as eraf, roerblad ondersteuning onder, asje uit de ring en hij kan zakken.
denk ik.

Toevallig weet ik dat nog

Het geheel hangt inderdaad op die pin. Let op, die pin (en het gat) is conisch, pin kan er maar 1 kant op uit, anders gaat hij steeds vaster zitten.

Het alu blok eraf halen kan erg meevallen.
De as is taps (en het gat in het blok ook), en er zit een spibaan met losse spi in.

Eerst die verticale bout eruit.
Dan (liefst nog in het water!) met de helmstok met kracht links-rechts heen en weer bewegen, beetje schudden, net zo lang tot het blok los komt van de tapse as. Dat kan in 1 minuut klaar zijn, met mijn Spirit 36 ben ik toevallig net vrijdag wel 5 minuten bezig geweest. Maar los gaat het, zonder hamers en ander geweld.
Dan het blok (met helmstok) eraf tillen en oppassen dat je de spi niet verliest!

Vervolgens op de wal de pin eruit tikken, dan komt het roer direct naar beneden.

Roerblad bestaat uit 2 polyester helften.
De as (RVS) heeft 2 of 3 'vingers' eraan gelast zitten, en die zijn weer vastgelamineerd aan 1 van de 2 blad-helften. De andere helft zit niet aan de vingers maar alleen aan de 1e helft gelijmd.

In het roerblad zit schuim, en dat is ongetwijfeld door-en-door nat. Je kunt het meestal horen klotsen, dat water. Dat moet eruit voor het gaat vriezen!
Als het al eens bevroren is geweest kun je soms zien dat er voor en achter een kiertje openstaat, tussen de twee helften.
Ik had altijd gewoon een open gaatje onderaan het blad, kon het water er makkelijk in en uit.

Welke SP32 heb je? (naam, jaar, bouwnummer?)

Precies zoals Bk. beschrijft.
Als je boot op de bok staat zou het kunnen blijken dat hij net iets te laag staat om het roer,als het eenmaal gezakt is, onder de boot vandaan te halen .Dus het beste is om het roer eronderuit te halen voordat de boot op de bok gaat.Maar als je boot op onverhard terrein staat kun je ook een geultje graven op de plek waar het roer op de grond zal komen.Het gaat maar om een paar cm.'s.

Overigens ;Het roerblad van de Spirit vind ik een nogal matige constructie.Bij mij stond er ook altijd water in.Zowel bij de 28 als bij de 32.
In het laatste seizoen dat ik ermee zeilde ben ik zelfs ,in heftig weer , de helft van het roer verloren.Modus Marine heeft toen een nieuw exemplaar van multiplex gemaakt .

Tusker schreef :
Het voordeel is dan weer dat de andere helft goed vastzit aan de as en je gewoon door kan varen.
Maar je hebt gelijk, beetje Franse Slag, die roeren. (België is al halverwege).
Hier ook een Modus roer, massief hout, drijft, al 14 jaar geen enkel probleem mee.

Baasklusje schreef :
Ik kan het verhaal van beide heren onderschrijven.
De getoonde constructie is er een die op veel boten met een doorgestoken roer is toegepast.

De spie uit de ring tikken waarmee de hele constructie op het achterdek steunt, wordt waarschijnlijk het lastigste stuk van de operatie. Meet aan beide kanten de doorsnede van de spie en begin te tikken op het eind met de kleinste diameter. gebruik daarvoor een stomp stukje stalen staf (plat uiteinde) met een diameter die iets kleiner is dan de diameter van de spie en gebruik een relatief zware hamer (een 'vuistje'). Sla niet te hard. de schok waarmee de massa van het vuistje tot stilstand komt, moet het doen; niet zozeer de kracht van de klap.

Als het helmstokbeslag al is verwijderd, is er na het verwijderen van de genoemde spie niets dat de roerkoning nog vasthoudt en komt het roer direct naar beneden. Het weegt mogelijk enkele tientallen kilo's, dus zorg ervoor dat het goed wordt opgevangen.

De meeste van deze roeren bevatten na een periode van twintig jaar of meer inderdaad water. De enige echte remedie is vervanging door een massief roer van multiplex bekleeed met weefsel en epoxyhars.

Op dit forum hebben diverse draadjes gelopen die beschrijven hoe ZF-ers zelf een nieuw roer voor hun boot hebben gemaakt (zoekfunctie forum). Ik heb het zelf ook gedaan, voordat ZF bestond.

Afhankelijk van hoe goed geprofileerd het originele roer is, kan er daarbij winst worden geboekt voor wat betreft de stuureigenschappen; de hoeveelheid roeruitslag die nodig is om een bepaald stuureffect te bereiken, is bij een goed geprofileerd roer veel kleiner dat bij een slecht geprofileerd roer. Mijn ervaring is dat roeren van boten uit de jaren zeventig vrij gebrekkig geprofileerd zijn. Maar misschien was Spirit daarin wat preciezer; Baasklus weet daar wel het één en ander van, denk ik...

Naschrift: als er speling zit op de roerlagers zit dit hopelijk volledig in de lagers (soms niet meer dan een simpele bus uit composietmateriaal of nylon-achtig spul) Al blijkt dat ook de roerkoning zelfs is ingesleten ter plaatse van de lagers, kan de speling alleen volledig worden opgeheven door ook de roerkoning te vervangen. Dat was bij mij ooit de eerste aanleiding om een ook maar meteen een nieuw roer te maken.

lodewijk stegman schreef :
Het profiel is een net NACA00xx model. Daar zorgde de ontwerpers (vd Stadt/de Ridder) wel voor. En de werf, met name Walter van Heijgen, zelf fanatiek zeiler, lette daar ook op. Niets aan doen, dat profiel.

Lagers en as: het is mogelijk als de as is gesleten om daar een sleeve omheen te laten maken. Dan wordt de as weer een stuk dikker. Dat ga ik toevallig van de winter met de aluminium as van de SP36 laten doen (zal er een topic over maken). Maar de as van de SP32 is van RVS; ik denk niet dat die veel is afgesleten, we gaan het zien!

Bij mijn FS35 het zelfde verhaal:
Een paar keer gedaan alsof mijn neus bloedde..........water er uit laten lopen,
heel de winter laten drogen en weer dicht gesmeerd.
Totdat:



LINK

ff naar beneden scrollen.

Suc6

Nog als aanvulling; Als het roer er eenmaal af is , vervang dan gelijk het onderste lager.
Gebr. de Kloet in Kortenhoef doen dat heel goed en voordelig.Je moet wel het complete roer aanleveren.

Wij hebben de Bel Esprit uit 1980. Heb helaas geen bouwnr kunnen vinden.

Dat bouwnr ga je vinden op de roerkoning Zit een nr ingeslagen. Overigens ook in potlood op je vloerdelen.

De procedure heb je helemaal goed. Het "rvs" blok is eigenlijk aluminium, maar dat hoeft de pret niet te drukken. Heb afgelopen winter mijn lagers vervangen. (Spirit 28). Het zijn twee simpele bussen van eeuuuhhhh, kan effe niet op de naam komen, plastic zeg maar. Het onderste lager tik je er zo uit met dikke bezemsteel. Op het randje laten stuiken en rustig tikken. Eventueel van positie wisselen met de bezemsteel. Het bovenste lager zit van boven af in die flens die met boutjes vast zit aan je romp. Die flens gaat er simpel af (4 boutjes los draaien) maar is technisch gezien niet nodig. Het lager gaat er wat rottig uit, bij mij is die gesneuveld. Maar goed, je ging toch nieuwe laten maken

Ik had mijn boot met zijn kont boven het gras laten zetten. Inderdaad een klein geultje moeten graven. Denk er aan dat het roer zwaar is. Met name de roerkoning. Wij hadden bij het laten zakken (nog in de kraan) een bokje staan, waardoor het niet helemaal uit de hennegatskoker kon knikkeren. Zo konden we het eerst loshalen, toen goed vast pakken en de bok er onderuit halen.

Qua maatvoering van de nieuwe lagers laten maken met een beetje speling. Als ze strak over de roerkoning gaan voor het plaatsen is het niet goed. Na een weekje in het water zit je roer dan muurvast.

Gebruik geen vet oid.

Oh, en welkom op het forum natuurlijk!

Baasklusje, het is me vanmiddag gelukt. Dank voor je duidelijke advies. Ik heb ook zo'n 5 minuten de helmstok heen en weer getrokken en toen kon ik hem er zo aftillen. Toen op de kant het roer met een blok ondersteund en de pin eruit geslagen. Hij viel er niet makkelijk uit maar door met een houten blok op de bovenkant te slaan zakte hij langzaam.
Nu blijkt er inderdaad wat water in te zitten en ik zie aan de bovenkant van het roerblad een kleine spleet van zo'n 20 cm lang en aan de achterkant net onder de plek waar de roerkoning het blad uit komt ook een kleine 10 cm lange spleet. Ik zal het een gat onderin boren om het water eruit te laten lopen, maar denk je dat ik die spleten gewoon met polyester plamuur kan vullen (daarvoor goed schoonmaken) of moet het blad vervangen worden?

ik zou epoxy plamuur doen.

Ik verwacht dat de reparatie die je wilt toepassen van tijdelijke aard zal zijn.
Het gaat je niet lukken om het roer optimaal waterdicht te krijgen.Daar leent de constructie zich niet voor.
Een nieuw (houten ) roerblad (laten) maken is de beste oplossing.

Drogen, heel veel drogen.

Ik heb mijn roer een winter lang op de verwarming kunnen laten liggen en deze was pas in maart helemaal droog.
En misschien weer inspuiten/vullen met schuim?
Zit er speling tussen het roerblad en de roerkoning dan wordt het vernieuwen.
Dan zit de roerkoning niet meer vast in het schuim binnenin het roer.
Vermoedelijk wordt jouw reparatie één van tijdelijke aard. Ik spreek uit ervaring.

Suc6

StijnGregory1 schreef :
Met een reparatie met plamuur zal die spleet heel snel weer open barsten omdat plamuur geen enkele sterkte heeft, ook epoxyplamuur niet.
Als je alleen die spleet al wilt dichtymaken, lamineer er dan twee laagjes glasweefsel met epoxy over maar ook dat is slechts een tijdelijke oplossing.
Het roer zal toch een keer open moeten en bijv. met waterbestendige (vinyl)schuimplaat ( bijv, Duvinycell of Airex) worden gevuld of natuurlijk een nieuw blad met houten kern maken .
Ad

Drogen is nutteloos als het roerblad lek blijft, en het blijft lek, want het buigt onder het zeilen en de as blijft boven waar hij het blad in gaat altijd wat wrikken door de krachten die je nu eenmaal erop uitoefent. Ook met flexibele oplossingen (kit) krijg je het nooit dicht. En dus is drogen niet nuttig.

Het is ook vrijwel onmogelijk. Het schuim zit vol water, de roerhelften hebben vrijwel zeker osmose aan de binnenkant (dat is dus ook water), en er is geen ventilatie. Doe geen moeite.

Het schuim heeft geen enkele constructieve betekenis, het zit er alleen om er wat minder water in te kunnen laten. De ene helft van het roerblad zit aan 2 of 3 'vingers' van de as vastgelamineerd. Dat blijft wel zitten, het schuim doet er niet toe.

Als je een gat boort eerst even 'zoeken' (kloppen) naar een goed hol klinkende plek. Gat midden in de onderkant doet het meestal wel goed. Op 5 cm van onder in de achterkant kan ook.
Pas op met het water dat eruit komt; dat stinkt verschrikkelijk en het kan behoorlijk zuur zijn.
Gat zou je weer dicht kunnen maken met iets dat je de volgende keer weer makkelijk kan terugvinden en eruit halen (schroef met veel kit). Open laten kan ook, loopt het roer vanzelf vol en weer leeg
Voordeel is dat het water dan minder gaat stinken; het ververst een beetje.

Wat die spleten betreft: hoe breed zijn die?? Het kan zijn dat ze er altijd gezeten hebben (eerder wel met plamuur erin). De plaatsen waar ze zitten (zo hoog) doen niet denken aan uit elkaar vriezen (uit elkaar gedrukt door ijs); dat zou onderaan zijn, voor en achter. Maar als ze breder zijn dan pakweg 1 mm zou ik toch even kijken of de helften nog wel goed aan elkaar vast zitten.
Als ze small zijn: epoxy erin, geen polyester. Bij voorkeur geen plamuur maar gewoon epoxy met een beetje vulmiddel (glass bubbles), dat plamuurt makkelijker.

FriendlySailor schreef : Als je niet besluit om het roer te vervangen is geheel laten drogen op de verwarming de beste oplossing. In plaats van weer volschuimen kun je er ook epoxy in gieten aan de bovenkant (eventueel via een geboord gaatje ) . Eventuele gaten aan de onder/ zijkanten goed afplakken, anders loopt de epoxy er zo weer uit. Wat zal er in gaan? Een of twee liter? In ieder geval zitten de roerkoning en de aangelaste strippen weer goed vast.

Yellow Boat schreef :
Het roer doet het al 37 jaar..... met al zijn gebreken. Ooit zal het echt kapot gaan. Maar wanneer.... dat kan nog wel weer 37 jaar duren.
Ik ken 3 manieren van falen:
- de ene helft (die niet aan de vingers vastzit) valt eraf. Stuurt wat vervelend maar je komt gewoon thuis
- aan de grond lopen en het deel onder de as (ca 30 a 40 cm) breekt eraf. Kennis met een SP29 heeft dat meegemaakt. Ook dan stuurt het nog voldoende met de bovenste 3/4 van het roer.
- de as breekt. Da's beroerder. Meestal gevalletje corrosie op de waterlijn. Maar dat zie je aan de as, ruim van te voren.
Van het verlies van beide helften met behoud van de as heb ik nog niet gehoord. Kan natuurlijk, maar is erg onwaarschijnlijk. De helft aan de vingers zit echt wel goed vast, anders rammelde het roerblad al veel eerder rond de as.

Natuurlijk is een nieuw mooi hout/epoxy roer beter, maar de vraag is, wanneer wordt dat nodig....

Scroll maar ff naar boven, dan zie je het resultaat.
en ja dat stuurt echt beroerd.

helmsman 38 schreef :
Geen plamuur. Gewone ingedikte epoxy. Lijm 700 van Polyservice, of zelf indikken met aerosil.

Plamuur is qua samenstelling afgestemd op goede schuurbaarheid en niet op zo min mogelijk wateropname.

naschrift: de suggestie van Yellow Boat is nog beter: zet er, als daar ruimte voor is, één of meerdere laagjes glasweefsel overheen. Er is glasweefselband in verschillende breedtes te koop. Daarmee blijft de spleet in de eerste jaren beter dicht dan met alleen ingedikte epoxy.

StijnGregory1 schreef :
Het goede nieuws is dan waarschijnlijk dat er niet of nauwelijks speling op de lagers zit. Tenzij de lagers niet goed uitgelijnd staan. Maar in dat geval zou je juist slijtage moeten hebben.