Onderwerp: Een simpele vraag: wat is gelcoat precies?

Hallo allemaal,

Ik ben een paar maanden in het bezit van een flying arrow spanker en probeer me zo veel mogelijk in te lezen in alles rondom het zeilen en vooral het onderhoud. Nu is gelcoat daar een veelvoorkomend onderwerp maar ik vraag me af, wat is de gelcoat precies. Is de gelcoat de buitenste laag lak, of is het echt iets aparts? Kan het zijn dat het dek van een zeilboot niet bestaat uit gelcoat maar alleen uit lak of is dit standaard zo?

De antwoorden op deze vragen liggen waarschijnlijk heel erg voor de hand maar toch vind ik het lastig om hier meer over te vinden, hopelijk is er iemand die hier meer over te vertellen heeft

Casper

Gelcoat is een ingedikte en ingekleurde polyesterhars. Wordt als eerste in de mal gesmeerd, zodat de glasvezels en eventuele pinholes e.d. niet aan de oppervlakte komen. Is makkelijk te onderhouden, reparen en te poetsen. Wel vrij zwaar, daarom wordt op performance bootjes vaak wel lak gebruikt, al dan niet in de mal toegepast als 'in mould coating'.

Gelcoat zwaar ? Nou , ik denk eerder lichter dan het laminaat ( polyester met 35-40% glas erin) .
Waar het om gaat is dat gelcoat niet bijdraagt aan de sterkte van het geheel maar alleen optische redenen heeft. En dat kan met verf natuurlijk net zo goed. Er zit wel een nadeel aan verf en dat si dat je daar ook een goede (epoxy)primer onder moet zetten waardoor het gewicht waarschijnlijk niet eens veel minder zl zijn.
Daarnaast kun je met verf veel eerder door kleine krassen ( en die krijg je altijd wel op den duur) het laminaat bloot leggen wat tot verdere schade kan leiden omdat er water tussen de glasvezels en de hars kan dringen . Omdat gelvcoat een stuk dikker is zul je er daar minder snel last mee krijgen.
Om dat te voorkomen moet je dus weer meerdere lagen epoxyprimer toepassen waarmee het gewichtsvoordeel weer snel verdwenen is.
Ad

Casper70 schreef : Simpel antwoord:
De harde buitenkant van romp en dek is gelcoat
Dek en romp bestaan uit polyester glasvezel met als harde buitenlaag gelcoat . Ook de binnenkant is afgewerkt met gelcoat.

JRomkes schreef :
Wat ik me afvraag is waarom we nog steeds het niet damp-dichte gelcoat gebruiken. Is er nog steeds geen alternatief (op epoxy basis misschien) dat osmose voorkomt beschikbaar?

Gelcoat is zwaar in relatie tot een goed verf systeem. Heeft niet alleen met s.g. te maken maar ook met laagdikte.

Maarten-IW31 schreef :
Er is wel zoiets maar ik geloof niet dat dat al veel wordt gebruikt op nieuwe polyester schepen. polyestershoppen.nl/epoxy/epox...kEAYYASABEgI39vD_BwE
Zal wel komen omdat het duurdel is , daarom worden ook maar weinig polyester schepen van epoxy gebouwd.
Ad

bertilbeumer schreef :
De binnenkant is meestal afgewerkt met zogenaamde Topcoat. Is qua samenstelling vergelijkbaar met gelcoat , bevat alleen een beetje paraffine om kleefvrij uit te harden en is dunner ingesteld dan gelcoat om beter strijkbaar te maken. Die topcoat laag is ook normaliter veel dunner dan de laag gelcoat.
Gelcoat aan de binnekant zie je alleen als er een ook een binnenschaal is toegepast .
Ad

er bestaat ook epoxy gelcoat.
Heb ik voor een reparatie gebruikt.

Wat gelcoat is wordt al uitgelegd. Gelcoat heeft als doel om een mooie, gladde en redelijk (maar niet meer dan dat) dampdichte laag te vormen over het laminaat (meestal glasvezels met een polyester of epoxyhars). Het laminaat zorgt samen met eventueel kernmateriaal (meestal schuim of balsahout) voor de sterkte. Maar omdat de buitenkant van laminaat niet zo glad is als gevolg van de glasvezeltjes of andere redenen, zorgt de gelcoat er voor dat dit mooi strak afgewerkt wordt. Ook kan je gelcoat gemakkelijk een kleurtje mee geven.

Onderstaand plaatje is de typische opbouw van een dek van een polyester boot. De gearceerde stukken zijn het polyester laminaat, de kern is het schuim of het balsahout en de dunne toplaag de gelcoat.



Je kan ook zonder gelcoat bouwen, maar dat vraagt meestal toch weer een laagje plamuur en schuurwerk om de boel een beetje glad te krijgen en een aantal lagen verf (coating) voor de dampdichtheid en een kleurtje. Zeker voor productieboten is dus het veel efficienter om eerst een laagje gelcoat in de mal te spuiten.

Omdat gelcoat relatief dikker is dan verf zullen krassen meestal niet of nauwelijks opvallen. Kleine beschadigingen laten zich ook vrij gemakkelijk repareren. Een kras in verf is meestal meteen erg zichtbaar. Verf heeft weer het voordeel dat grotere vlakken gemakkelijker bij te werken zijn dan gelcoat.

Omdat gelcoat onder invloed van water en weer (met name UV) ook verouderd kiezen sommigen ervoor om dit te verven. Dan wordt je boot weer helemaal als nieuw en je kunt ook kiezen voor een ander kleurtje uiteraard. Verven kan ook handig zijn om grotere reparaties (als gevolg van schade of refit) netjes af te werken.

Yellow Boat schreef :
Toen ik voor Mattia Italia zeilde kregen we een nieuwe F18. Die had i.p.v. gelcoat ook lak. Dat bespaarde 6 kilo. Doordat de F18 een boxrule is met een minimum gewicht, en alle boten ongeveer op of onder het minimumgewicht gebouwd werden, kon er dus 6 kilo extra laminaat in de rompen, waardoor die weer een stukje stijver werden. Zulke rompen komen evengoed net zo strak uit de mal als een romp met gelcoat, dus met een dunne primer en een paar lagen lak heb je er een kleurtje op. Wel onpraktisch veel zichtbare slijtage , maar ja, wedstijdboten vergen nou eenmaal meer onderhoud.

Veel gelcoats (de polyesterhars) zijn door de jaren wel beter geworden. Maar voor een gelcoat is polyester gewoon erg geschikt. Goedkoop en goed tegen UV bestand. De keus om geen dampdichte laag op een boot te zetten is vooral economisch. Osmose komt met moderne bouwmethodes en polyesters toch amper meer voor, en als het voorkomt is dat ver buiten de garantietermijn. Wellicht dat Arent meer kan vertellen over de huidige ins en outs. Ik kom er vrijwel niet meer mee in aanraking.

ilCigno schreef :
Is niet helemaal juist. Een sandwich schuim of balsa laag verhoogt de stijfheid van de romp , niet de sterkte . Sterker nog , twee dunne lagen laminaat met schuim ertussen zijn wel erg buigstijf maar je prikt er wel makkelijker doorheen dan door één vol laminaat van hetzelfde gewicht dus iets dikker dan de som van die twee lagen.
Qua bescherming tegen bijv. gaten door een aanvaring is daarom vol laminaat altijd wat veiliger dan een sandwich .
Maar dat weet jij vast ook wel.
Ad

Yellow Boat schreef :
Dat ligt er maar net aan, laminaat over een kern is iets dunner, maar de kern zelf kan in het geval van bijvoorbeeld corecell or corecork veel meer hebben dan een single skin laminaat. Je gaat iets eerder door de dunnere buitenlaag heen, maar voor je door de binnenhuid heen bent moet je toch wat meer moeite doen. Bij single skin laminaten ga je er in een keer door heen. Al het andere gelijk beschadig je een boot met schuimkern eerder, maar blijft die langer waterdicht dan een single skin boot, en ook dan bijvoorbeeld een aluminium boot. Boten met schuimkern of kurk kern zijn dus in dit geval veiliger dan vele anderen. Balsa kan ook aardig wat hebben, net iets meer dan een single skin boot, minder dan schuimkern.

En doe je dan nog een laagje aramide aan de binnenkant heb je kwa waterdichtheid een ijzersterke romp. Er bestaan in de goegemeente nogal wat onterechte vooroordelen over schuimkernen

Gelcoat is polyesterhars met harder waaraan meestal een kleurpasta is toegevoegd. Gaat als eerste in de mal nadat deze is glad gemaakt en is voorzien van een laagje lossingswas. In tegenstelling tot het polyester van de boot bevat de gelcoat geen glasmat, glasvezels of wat voor verstevigingsmateriaal dan ook. Gelcoat is wel waterdicht, maar niet 100% dampdicht.

Yellow Boat schreef :
Casper heeft een Flying Arrow Spanker. Die heeft een binnenschaal.