Onderwerp: Hoe wordt een aluminium mast verjongd?

Joop66 schreef :
Ach ja we kennen het gezegde ; buigen of barsten

NiLa schreef :
Die ken ik
Sterker nog, mijn boot

Wij zijn in een ORC-veld altijd het lachertje van de ORC3-vloot.
- zeilen van 7 jaar oud, gewoon toerlaminaat, wit. Niks moeilijk zwart of luxe 3Di etc.
- 10kg radar halverwege de mast, die NIET op de meetbrief staat (gemonteerd na de meting)
- een rolfoktrommel boven dek
- een radarreflector in de hekstag
- een volle 40 liter boiler in het motorhok, ook niet op de meetbrief (ook van na de meting)
- een keuken vol potten en pannen, waaronder onze beroemde juspan (geel emaille),een snelkookpan én een poffertjespan.
- twee ingeschoren smeerrepen
- meestal een volle dieseltank, 70 liter
- hele dikke vallen en schoten,10 en 12 mm. Niets verjongd, nergens splitsen.
- 20 meter ankerketting (wel onderin de kajuit)
- enzovoorts.

De juspan,hier met risotto door FMJ:



De boot met radar, reflector, witte zeiltjes en roltrommel boven dek:



En toch winnen we de helft van de keren een 24uursprijs (geen 1e, veel 2e en 4e).
De laatste:



Bij de Oktoberraces 2013 2e plek in de ORC3, vóor de Nederlands Kampioen:



En bij de Lelystadregatta een paar jaar geleden stonden we na dag 1 op de 2e plek ORC, voor allemaal coryfeen, en op de kade hoorde ik de andere deelnemers zeggen "wat ging die Spirit hard"

Kortom, gewicht doet er helemaal niet toe als je een beetje kunt zeilen

Sommige mensen drijven nu eenmaal harder dan een ander.

3Noreen schreef :
Ook de Capolavoro drijft wel eens erg langzaam... finish 24uurs 2006, 2e plek ORC2:

Nog niet zwaar genoeg dus, om vanaf de start de volle 24 uur door te blijven drijven!

NiLa schreef :
Onverklaarbaar....

Erikdejong schreef :
Wat is in dit verband dan het nut van een diamantverstaging in de top van de mast zoals aangebracht op mijn mast? (verjongde mast, 7/8 fractioneel met bakstagen)

De mast was teveel verjongd

Heeft iemand nog een (gefundeerde) reactie op deze eerder gestelde vragen:

1. Hoe zit het met de metaalmoeheid in een flexibele verjongde mast? Het lijkt waarschijnlijk dat dit geen rol van betekenis speelt, anders zouden ze voor toerjachten (langere levensduur) niet gemaakt worden. Maar valt er kwantitatief iets te zeggen over de mogelijk kortere levensduur van een verjongde mast?

2. Wat kost het werven naar schatting om een mast te verjongen? De meeste seriejachten worden zonder verjongde mast geleverd, mogelijk omdat verjongen substantiële kosten met zich meebrengt?

Ik betaalde een meerprijs van 450 euro uit mijn hoofd in de BTW van Selden.

Vraag aan Hans:
Heb jij een 9/10 tuigage en hoeveel meter kun je verjongen. Heb je daar zelf ideeen over?

Hans V schreef :
Metaalmoeheid komt niet door absolute spanning, maar spanningswisselingen die de ordegrootte van de rekgrens benaderen.

Een mast word zelden op sterkte uitgedaagd. Het gaat om stijfheid.

Nu zijn er wel ongelukken gebeurd door vermoeiing. Bijvoorbeeld door het inlassen van aluminium gietstukken. Door het verschil in elastischiteit kunnen er dan vervelende piekspanningen ontstaan in de lassen.

holtere schreef :
Ik ben dit draadje puur uit nieuwsgierigheid gestart, niet omdat ik er concreet over denk om onze mast alsnog te laten verjongen. Wij hebben inderdaad een 9/10 tuigage met wegneembare kotterstag, geen idee hoeveel meter je daar überhaupt zou kunnen verjongen. Meer iets voor de experts om daar uitspraken over te doen.

Die € 450,- indicatie van Beauty valt me overigens niet tegen. Bij een bestaande mast moeten mogelijk ook de topplaat, kabelgoten, etc. aangepast en heeft het waarschijnlijk iets meer voeten in de aarde dan die vier- à vijfhonderd euro.

Ik weet ook niet of verjongen met ieder profiel mast (wij hebben een Z-Spar Z602 profiel, zie bijlage) goed mogelijk is.

Dan ga je verjongen tot te verstaging, dat zal 1.8 meter verjonging zijn schat ik zo. Je zeiloog zit waarschijnlijk 35 cm onder de top.
Het zou me verbazen van dat een topje van zo'n mast meer uit gaat waaien doordat je over de laatste 1.45 van de 18 meter gaat verjongen.

Zeehaen schreef : Een diamant verstijft de mast weer en maakt trim dus weer wat moeilijker. Maar ik kan twee redenen bedenken waarom dit gedaan zou zijn. De eerste is dat je de voorstag op spanning kunt houden met je achterstag en dat je dus geen lopende bakstagen nodig hebt. De andere reden kan zijn dat je met een lichtweerzeil (genua, code0, gennaker of spinnaker) kunt varen vanaf de masttop in plaats van het aangrijpingspunt van de voorstag. Om dat te kunnen doen heb je zijwaartse steun in het mastprofiel nodig. Normaal gesproken komt die uit de topwanten vandaan, maar als die niet tot aan de top komen dan kun je een diamant toepassen.

Welek reden voor jouw boot van toepassing is kun je zien aan de richting van de zalingen van de diamant. Steken die meer opzij dan naar voren dan is het voor laterale steun voor grote lichtweerzeilen, steken ze meer naar voren dan zijn ze ter vervaning van bakstagen. Steken ze ongeveer 45 graden schuin naar voren dan is er mogelijk met beide opties rekening gehouden.

boarderbas schreef : In aanvulling hierop: de maximale spanning (zowel op trek als op afschuiving) word in aluminium gehalveerd als je het last. Sommige legeringen is het iets minder als de helft, maar voor scheepsbouw is het een goede vuistregel om de maximale spanningen van het material te halveren als het laswerk betreft.

Zit er nog verschil tussen
-eerst verjongen/lassen dan anodiseren en
-geanodiseerde mast verjongen/lassen en las op een andere manier beschermen?

Voor sterkte zit daar geen merkbaar verschil in. Het is makkelijker om het laswerk eerst te doen en daarna pas te anodiseren. In dat geval zijn de lassen ook gelijk beschermd.

Die prijs was wel bij een nieuwe mast (meerwerk), kan me voorstellen dat het achteraf duurder is.

Gr M

Hans V schreef :
Over 1 kan ik wel wat zeggen: de sterkte van aluminium is sterk afhankelijk van de mate van koudvervorming. Die is rond de las gewoon weg: het materiaal is gesmolten geweest. Dan is vermoeiing (officiele term) een oppervlakteverschijnsel. Dat wil zeggen: het begint bij kerven en oneffenheden in het oppervlak. Als het niet kan beginnen, begint het dus niet. Een las brengt altijd oneffenheden met zich mee.

En dan komt de opmerking van BB om de hoek kijken: het algemene spanningsniveau is zo laag dat je hier niet snel problemen verwacht.

Daarbij is aluminium minder gevoelig voor vermoeiing dan staal. Uitgaande van wisselingen rondom de 0 spanning, kan alu rond de 0.6 x de treksterkte als wisselsterkte aan, en staal maar zo rond de 0.5 en dat is al tricky.

Maar let op: dat is de absoluut hoogste spanning die voorkomt. Een gat in een plaat, vergroot die spanning zomaar met een factor 3 door "kerfwerking". De spanning hoopt op omdat het alleen met weerstand om het gat kan vloeien.

Waar bij eenmalige sterkte de "bulk" spanning belangrijk is, is dat bij vermoeiing de locale piekspanning.

Hans V schreef :
Dit profiel zou zich er op zich wel voor lenen: Er zitten geen "features" rondom het midden van de mast. Daar kun je best een wif uitzagen en weer dichtlassen.

Maar let op: De sterkte berekening van je mast is meteen ongeldig! Zie de opmerkingen van Erik hierover.

Beauty schreef :
Dat had ik begrepen, vandaar mijn aanvulling over bestaande masten die je achteraf wilt verjongen. Gaan meer uren en materiaal in zitten.

Maar de meerprijs voor het verjongen van een nieuwe mast is tenminste een indicatie wat het verjongen zelf in de fabriek kost.

Erikdejong schreef :
Kijk, daar kan ik wat mee! Mijn tuigplan is getekend door vd Stadt met lopende bakstagen én diamantverstaging en topwanten die niet tot aan de top van de mast komen. De diamantzalingen staan inderdaad meer opzij dan naar voren en de gennaker wordt vanaf de masttop gevoerd! Leuk dat ik hiermee weer wat meer inzicht heb gekregen, dank je wel!