Onderwerp: Onderhoud stalen (kiel-)midzwaardkast

Hoe wordt het midzwaard en de midzwaardkast van een stalen kielmidzwaard onderhouden? Beide zijn volgens bouwvoorschrift (hopelijk) gegalvaniseerd voor inbouwen, respectievelijk vastlassen in de kiel. De las tussen wel- en niet gegalvaniseerd staal lijkt me een bron van toekomstige roestvorming. Kortom je moet er een keertje bij kunnen (stralen, coaten). Zeker in het geval waarbij de kast - tegen de voorschriften in - niet gegalvaniseerd is.

De midzwaardkast heeft een interne breedte van 40 mm en de spleet in de kielzool waar het zwaard doorheen zakt is 25 mm.

Hoe je hier binnenin onderhoud moet plegen is mij een raadsel. Dat het zwaard eerst verwijderd wordt, begrijp ik.

Wie heeft ervaring met deze problematiek en ziet een oplossing?

Ga eens langs bij de plaatselijke zeeverkenners. Die hebben in al hun Lelievletten een stalen midzwaardkast, en moeten daar iedere winter onderhoud aan plegen. Ervaring genoeg dus...

Ik heb er vroeger zelf ook aan meegedaan, dat onderhoud van een Lelievlet, maar ik ben simpelweg vergeten wat we met de zwaardkast deden.

JoSam,
I.v.m. Vaargebied hadden we vroeger meestal een midzwaard. De zwaardkast was een verwaarloosd gebied, hoewel we elke winter op de wal stonden werd er maar zelden werk van gemaakt. Ging toch lang goed. Niettemin ken ik iemand die er ggedurende de winter veel werk van maakte. Die legde er een sterke lamp onder en schrapte met speciale zelfgemaakte hardmetaal schrappers de hele binnenkant nagelblank. Breedte zwaardkast ca 2 cm. Daarna werd er uiteraard heel minitieus met speciale kwastjes en rolletjes geverfd. Voor moeilijke plekken lag de man zelfs onder de boot met de lamp erboven. Mijn vader deed er gewoon niets aan, maar liet er een nieuwe zwaardkast inzetten. Trouwens maar 1 keer gezien.
Tja, het blijft een lastig probleem. Sterkte ermee. Gelukkig is uw zwaardkast met 4 cm wel iets breder. Gritstralen lijkt mij met in acht name van een paar veiligheidsregels goed mogelijk.

Vr.groet, peter

Wat me nog te binnen schoot. Bij onze bunkerboot koop ik altijd zg. HarttrockenOel voor op mijn stalen mast en giek. Dat lijkt op lijnolie, maar is in een kwartier hard droog. Als je nu de zwaardkast onder dichtmaakt met een reep rubber pakking en een plankje of iets dergelijks giet je die olie er in en na een kwartiertje laat je het er weer uitlopen. Die olie kan goed over roest heen, trekt er in. En niet al te duur.
Eigenlijk niet voor onder water, maar als je het om de paar jaar doet lijkt het me toch het roesten aardig af te remmen.

Plusfast en Peter, dank voor jullie reacties. De optie om er tzt maar een nieuwe kast in te zetten is misschien zo gek nog niet.

Zeilersgroeten, Jo

Ik heb alleen ervaring met een houten kastje voor een steekzwaard: ook van boven open dus. Ik denk minder dan 2 cm opening.
Die verfden we aan de binnenkant met behulp van een stuk uitgeplozen lijn.
Met ruwe lijn voorbewerken zodat eventuele aangroei er zoveel mogelijk uit kwam. Werkte redelijk.

Ik heb de binnenkant van de zwaardkast van de Olympiajol opgeschoond door een oude (hout) zaag op te dikken met een plaat multiplex. De zijde met de tanden werkt dan als een soort rasp. Het totaal van zaagblad en multiplex moet gelijk zijn aan de inwendige maat van de zwaardkast.

Ik heb het zelfde "probleem" Mijn Nienke 2 ak is ook voorzien van een zwaardkast. Er lastig om daar onderhoud aan te plegen. In de 4 jaar dat ik het schip nu heb heb ik er nog nooit iets aan gedaan. Het schip is 46 jaar oud en in vermoed dat de origineele zwaardkast er nog in zit. Elke winter klop ik er met een hamer goed op en ik sla er nog niet doorheen
Ik ben wel van plan om er op korte termijn een nieuwe zwaardkast in te laten zetten. Dat is een hele operatie met behoorlijke kosten. Aan de binnenkant komt er dan natuurlijke een 2 comp epoxy coating op waardoor er de eerste 15 jaar ook geen omkijken naar is.
De kielzool van het schip is jaren gelden al eens vervangen

Bij de zeeverkenners groep waar ik actief bij ben wordt de zwaardkast niet specifiek behandeld. De zwaardkast is smal en je kan er een beetje met een rollertje in.
Als een zwaardkast lek raakt lassen we er een plaatje over. Komen er 2 veel plaatsjes over dan lassen we er een nieuwe zwaardkast in. 2 jaar gelden voor het laatst gedaan bij een lelievlet uit 1980. Een zwaardkast (3mm) gaat dus een 35 jaar mee zonder dat het bijzonder goed onderhouden is.
We hebben wel eens een lekje met een stuk kawgom gedicht waarmee de vlet nog een heel seizoen heeft gevaren.

Ook voor de laatste drie reacties hartelijk dank; het verbetert mijn blik op deze problematiek en het aanpakken daaarvan. Enige praktische creativiteit blijkt op z'n plaats te zijn. Excuus dat dit berichtje zo lang duurde; ik was een poosje van huis zonder de inlogcode van ZF.

Mijn Friendship 26 gaat binnenkort te water en met een beetje mazzel hangt de werf m op een vrijdagmiddag in de singels en gaat ie maandag het water in. In die tijd kan ik mooi de plek waar die op de stempels staan en het midzwaard (wat nu ingeklapt zit) behandelen met primocon en AF.

Ik zal kijken of ik (preventief) de spleet in de kiel waar het zwaard inzit zo schoon mogelijk kan krijgen. Maar dan? Proberen met een roller nog wat ZF-primer erin te frutten? Of iets van vet smeren? Dat laatste lijkt me wel wat, maar dan wel iets waarmee ik niet gelijk de milieupolitie achter me aan krijg. Of zijn er nog andere tips?

dyanemaniac schreef :
Als je het midzwaard op de ligplaats omhoog in de kiel/zwaardkast houdt, is er op het midzwaard niet tot nauwelijks sprake van aangroei. Althans, waar ik lig; op zout water. AF hoeft er dus niet op.

Eén keer in de paar jaar gaat mijn boot de wal op en laat ik hem vrij 'hoog' wegzetten, waardoor ik het midzwaard (een platte staalplaat) een flink eind kan laten zakken. Ik heb op het onderste puntje twee platte anodes geplaatst, die ik om de paar jaar vervang. Zorgen er tevens voor dat het zwaard in de zwaardkast minder ruimte heeft om te rammelen.
Maar o.a. daardoor weet ik dat een zwaard in het donker niet aangroeit.

Licht heeft sowieso een grote invloed op aangroei.
Gisteren de boot weer even droog gezet om de schroefas-anode te vervangen en de schroef schoon te maken en in het schapenvet te zetten.
In de box is de SB-kant van de boot naar het NNO gericht en het is tevens de kant van de vingerpier waar de boot aan hangt.
Die kant was na een hele winter (laatste borstelbeurt oktober vorig jaar) eigenlijk gewoon schoon (Coppercoat). De andere kant had het nodige groene slijm, dat zich er makkelijk laat afborstelen (kan, als je harde AF hebt). Geen kokkels of andere, steviger aangroei.
Het vet op de schroef was weg. Ik denk dat dit na 5-10 motoruren al vertrokken is, en ik heb in dit vroege voorjaar al het één en ander gevaren. Maar behalve wat 'spikkeltjes' waren de bladen aardig schoon. Even gladgeschuurd en nieuw vet erop.

Dat aangroeien van mijn schroef is hier op de Oosterschelde een serieus probleem.
De schroef is overduidelijk niet van brons, maar van één of andere messing legering. Of het is brons met nauwelijks tin in de mix. Als ik er niks aan doe, dan heb ik 's zomers in een een paar weken tijd flink wat kleine schelpjes op de bladen, die de efficiëntie van de schroef behoorlijk omlaag halen.
Regelmatig invetten met schapenvet is tot nu toe de beste remedie gebleken en als je kan droogvallen ook makkelijk te herhalen.

Het is raadzaam een keer in de 5 tot 7 jaar bij het stallen van de boot het zwaard al direct onder de boot uit te laten zakken. Dat is wat ik bij mijn Jeanneau Fantasia deed tenminste. Hij werd dan in de winter ontroest en kaal gemaakt waarna er een epoxy opging en eenmalig aangroeiwerende verf. Voorzover dat kon werd de onderste voorhoek wat vaker van verse verf voorzien. Heel veel aangroei zat er meestal niet op maar na enkele jaren kwam er wel roest voor en soms een begin van putcorrosie. Dat Jeannau een roesttvaststalen lager in het staal plaatste zal daar zeker aan bijgedragen hebben.
Het met enige regelmaat uitvoeren van deze operatie maakte ook dat het loshalen en bijhouden van het hijsmechanisme handelbaar bleef en maakt ook dat de bij deze Jeanneau gebruikte lijnen op tijd werden vervangen. Dit is aan het begin van het vaarseizoen niet iets waar je nu veel mee kunt.

Wadloper schreef :
Dat klinkt bemoedigend. Ik heb er zelf nog geen last van gehad maar wel verhalen gehoord van FS26's waarbij het zwaard lastig naar beneden kwam, vandaar. Misschien kan een lik schapenvet geen kwaad als smereing en conservering. Ik zal eens op de dijk naar een schaap uitkijken
Herman Hartman schreef :
Maar wel iets waar ik de volgende keer (hopelijk pas over 2 jaar) wat mee kan

dyanemaniac schreef :
Hmm.. misschien had ik het zwaard en de schroef niet in één pots moeten noemen..