Onderwerp: Zalmschouw WOU78 "something completely different"

Ha Watermaat,

Wat een enorm leuk scheepje ! Ik heb nul (0) ervaring met dit exacte type, maar wél met veel andere rond- en platbodems. Wat eerder al gezegd werd over de zwaarden alleen steken als je ze nodig hebt, klopt als een bus. Het lastige is alleen dat dat snel kan veranderen. Pal voor de wind heb je geen zwaard nodig en zullen ze ook snel omhoogdrijven - er zit immers geen druk op van het schip. Als je dan snel op moet loeven - bijvoorbeeld bij een benedenboei- heb je ze heel snel wél nodig. Als je veel alleen zeilt, kun je daarom overwegen om ze achterin te verzwaren. In zwaardjes van gws'en is vaak een holling uitgespaard, die met lood is opgevuld. Zo zakken ze makkelijk naar beneden als er nog geen druk op staat.

Overigens: wat jij zwaardklamp noemt, ken ik alleen als strijklat. Ik kan niet zien of die bij jou van hout of staal zijn, maar hoe dan ook lijkt het me wijs om ze goed in te vetten.

Een zwaardklamp zoals ik 'm ken, lijkt jouw zalmschouw niet te hebben. Bij grotere platbodems zit vaak vóór de kop van het zwaard, op de romp, een driehoekig of in ieder geval taps toelopend blok bevestigd. Dat ken ik als de zwaardklamp, en het is bedoeld om het zwaard en vooral de bout te beschermen als je bijvoorbeeld bij een dukdalf langs vaart.

Kan me zo voorstellen dat er voor dit soort benamingen ook veel regionale verschillen bestaan, en verschillen tussen scheepstypen, of zelfs tussen jachten en beroepsschepen. Laat mijn geëmmer over terminologie je pret dus vooral niet bederven. Ik heb er zelf altijd lol in gehad om van de meest obscure onderdelen de naam te weten op dit soort authentieke scheepjes, maar de grootste lol haal je natuurlijk uit het zeilen. En dat zit wel goed geloof ik

Hoi Gregor, ik vind die juiste terminologie ook leuk om te weten. Ik gebruik meestal de termen die ik me herinner van mijn Pa (vroeger dus), maar ik heb het ff opgezocht:

Zwaardklampen zoals ik bedoel worden ook strijkklampen of kabellatten genoemd. Zijn bij mijn zalmschouw van staal en zitten tegen de romp om het zwaard te ondersteunen.
Wat jij beschrijft zijn vlgs "aanvarings klampen" ?

Hier zie je dat beide termen gebruikt worden:

www.debinnenvaart.nl/binnenvaarttaal/

www.debinnenvaart.nl/binnenvaa...rd=a#aanvaringsklamp

Watermaat schreef :
Zo is het helemaal.
Op 1 spelfoutje na: het zijn geen kabellatten maar kabbellatten. Met twee b's.

Berghout-2 schreef :
Foutje inderdaad. Bedankt

Vanwege aanhoudende buien komt er weinig van zeilen, dus ik heb maar eens een eerste "renovatie" klusje gedaan.

De 3mtr houten pikhaak kan uitstekend werken als fokkeloet, maar dan moet ik wel de kop aanpassen zodat hij bv tegen de mast kan worden gezet.



Er zat blijkbaar ooit een ronde knop op, maar die is eraf gebroken door houtrot. Ik heb er 5cm extra vanaf gezaagd zodat ik weer op gezond hout zat. Van een stuk "waaibomen" hardhout dat ik nog had liggen heb ik een vaarboom klauw gezaagd en die vastgelijmd en geschroefd op de pikhaak.



Al doende kwam ik erachter dat de pikhaak eigemlijk gelamineerd is uit 2 latten en daarna matzwart geschilderd voor de oude looks. Niks mis mee, maar ik heb de hele boel netjes kaal geschuurd, de klauw afgerond en het hout vol laten zuigen met gekookte lijnolie.



Er zit nog wel een mooi stukje oud ijzeren pikhaak-beslag op vlgs mij (?)



Het is allemaal geen rocket-science of ambachtelijk vakwerk, maar ik ben weer lekker low-tech bezig met hout, en lijnolie stinkt tenminste niet
Deze winter ligt de boot in het haventje op een paar honderd meter van huis en dan ga ik de mast, andere rondhouten en zwaarden eens nakijken en een grondige onderhoudsbeurt geven. Waarschijnlijk gaat alles in de lijnolie en laat ik ze "natuurlijk" zwart worden.

Je kunt het ook mooi zwart maken met een mix van half om half Stockholmer teer en lijnolie.
Stockholmer teer koop je bij de Welkoop, het wordt gebruikt om paardenhoeven zwart te maken.

Goed bezig, lekker knutselen!
Kleine tip:
zorg ervoor dat je de volgende teen een beetje anders uit een plank zaagt, zodat de nerf een beetje loopt volgens de zwarte strepen. Dat splijt de teen niet zo gauw.

Pylk schreef :
Goede tip! Zoiets zocht ik. Mix met gekookte lijnolie droogt wrsch wat beter?

Leuk filmpje ook! Ik ben zelf een paar jaar geleden op de Hardanger museum-werf geweest en het is enorm genieten daar als je van oude Skandinavische houtbouw houdt.
Veel info op Youtube ook.

Berghout-2 schreef :
Je hebt helemaal gelijk. Was een beetje haastklusje zodat ik hem snel kon gebruiken. Eigenlijk is ie aan de korte kant als fokkeloet en wil ik nog eens een langere maken.

Ja, de gekookte hardt eerder uit, wel een paar dagen tussen elke laag nemen. Ik heb deze zomer onze nieuwe schuur met Ottonson lijnolieverf geschilderd, ook daar twee à drie dagen drogen tussen de lagen. Daarbij verdun je de eerste laag met de helft rauwe lijnolie èn 15% terpentijn (= geen terpentine), rauwe lijnolie dringt beter in het hout, volgens de leverancier en met de terpentijn nog beter. Omdat het lekker dun, kruipt het in elk kiertje en naadje.

Lekker geurende spullen. Ik hou er van.

Vandaag even aan boord wezen kijken en een 'rondleiding' gehad van Watermaat. Zo'n zalmschouw is groter dan wat de foto's doen vermoeden, echt een zee van ruimte aan boord. Nu heb ik helemaal geen verstand van dit soort boten maar aan allerlei details zie je dat dit exemplaar echt met liefde en zorg is gebouwd. Leuk om even te zien.

@ Il Cigno, leuk dat je even langs kwam. Het is inderdaad op een bepaalde manier erg ruim aan boord op zo'n "visserman" Zalmschouwtje van 7mtr, maar op ruim water merk je wel dat het toch maar een klein bootje is.

Vandaag mijn eerste zeilervaringen met een vlagerige Bf4 AW op een platbodem.

2 filmpjes

youtube.com/shorts/av28nd9mfNc?si=TiI_AOSWsB1lCz4-




Hard werken met zij-zwaarden, onvertraagde schoten beleggen op klampen en zonder stuurautomaat. ff vlot overstag zit er zonder routine nog niet in

Eigenlijk loopt ie best vlot 4.5-5kn en AW richting 60gr .....maar er is daar nog erg veel bij te leren. Zwaardstand en zeilstand maken veel verschil en soms loopt het als op rails en soms totaal niet. Het zal geen wonder in een kruisrak worden, maar er is nog erg veel te winnen voor me

Alles bij elkaar toch lekker gezeild en moe weer naar huis.

Voor de zwaardloper is het vaak handig (op kleine bootjes) om deze niet te beleggen, maar een (8)knoopje op de juiste plek, en dan dit knoopje achter een klamp haken.
Snel op en ook snel omlaag.

rooiedirk schreef :
Goeie tip! ik ga dat eens uitpuzzelen aan boord. Scheelt inderdaad hoop werk.

Ik heb tip van rooie dirk gelijk in de praktijk gebracht.

Tussen alle RVS restjes kwam ik gelukkig ook nog wat gewoon staal tegen
NB: waaar ik in het verleden meestal alle niet RVS bouten, harpjes en afval stukken metaal gelijk weggooide, ben ik nu ineens op zoek naar oud gegalvaniseerd spul en (licht)verroest staal omdat dat met wat Owatrol zo lekker matched met de rest van de boot.

Een paar uurtjes verder blijkt gewoon staal ook nog eens een stuk makkelijker te bewerken en ontstonden deze haken.



Gemonteerd aan boord om te passen met een paar RVS boutjes



.....en een knoop in de zwaarval om erachter te haken.



Intussen zitten ze definitief (en verzonken) gemonteerd en is het wachten op de eerste roest.

Het werkt inderdaad heel handig en bijkomend voordeel is ik de vrijgekomen belegklamp nu voor de fokkeschoot kan gebruiken.

De "Zalmschouwse" variant van een bakkie koffie achter de buiskap



Ik heb wel de meegeleverde houtgestookte gietijzeren "vuurduvel" omgewisseld voor een "Foetsie" oliekacheltje om het keteltje water op te warmen.

NB zo'n "vuurduvel" staat in alle authentieke Zalmschouwen, maar ik zag mezelf niet zo snel een schoorsteen installeren en kachel aanmaken voor een bakkie koffie....maar misschien dat dat nog gaat komen (?) Voorlopig is zo'n oliekacheltje lekker snel aan en voldoende als verwarming en voor het opwarmen van water of eten.

Owww ik neem aan dat die schroeven in dat mooie haakje allemaal dezelfde gaan worden? Indien sleuf, dan met de sleuf verticaal.

Watermaat schreef :
Ach, het moderne Zalmschouwen-gebeuren is nu eenmaal doordrenkt van (mijns inziens) veel valse romantiek. Men zit in Zalmschouwen van nauwelijks twintig jaar oud, met hout- of kolengestookt kooktoestel/kachel het verleden te re-enacten. Zeilen doet men nauwelijks en de voornaamste functie lijkt het vormen van een nostalgisch decor bij allerlei semi-maritieme evenementen.
Zie ook het gedoe met fictieve registratienumers. Ik heb het nooit zo serieus kunnen nemen.

HenkT schreef :
Ja, zo zou een 'yachtie'(jôwtie) het doen.
De schipper van een drijversschuit zou het aan de gat roesten, vermoedelijk.

Wadloper schreef :
@wadloper: Hier ben ik het wel met je eens, eigenlijk hoort ie gewoon vastgelast ...of geklonken als boot ook geklonken is.

Verder vind ik die Zalmschouw "romantiek" net als "Botter-romantiek" en alle overige zeilbootjes bootjes "romantiek" wel iets hebben. Het is eigenlijk de enige zinnige reden om met een zeilboot rond te varen (behalve als je aan topsport zeilwedstrijden doet).

Als je die romantiek achterwege laat is het ronduit idioot om met een zeilboot rond te varen voor je plezier anno 2025 ! Waarom zou je anders met de max snelheid van een omafiets briefjes van duizend rondstrooien in het water en daar forums over vol schrijven.

Tuurlijk wel romantiek. Heerlijk.

Watermaat schreef :
Ik wil er geen eindeloze discussie van maken, mar zoals ik al schreef: de jongens die met die vuurduvels aan de gang zijn en paling roken aan boord, zijn niet met zeilen bezig. Die spelen het verleden na. Varen doen ze vrijwel zonder uitzondering op de motor.

Dat is een ander soort romantiek dan de romantiek van het zeilen.
Dat is voor mij het rustige voortbewegen met alleen de geluiden van wind en water. Daarnaast natuurljk het ankeren op plaatsen waar je verlost bent van het menselijke gedoe.
Ik hou van rust, 'Openluchtmuseum' spelen is niks voor mij.

Hmm dat van dat openlucht museum is mij wat te eenzijdig. Klopt dat de meest zalmschouwen een behoorlijke motor aan boord hebben en die ook gebruiken als dat nodig is. Ik zou ook niet graag zien dat Watermaat op de riemen tussen de containervaart door op het Hollandsdiep gaat oversteken of bij weinig wind dwars door de vaargeul zeilt. Dat motorgebruik wordt ook ingegeven door de veranderde omstandigheden op een deel van het vaarwater.
Het zijn vaak vissers die met een zalmschouw een stekkie langs de wal opzoeken en met twee staken de boot vastleggen. Daar komen ze roeiend zeilend en met de motor. Gezien de plekken waar ik ze tegenkom zijn het vast ook liefhebbers van rust. Anders dat de overgemotiseerde vissersbootjes die overal en nergens in het vaarwater drijven om dan plotseling er weer volgas van door te gaan. Zo’’n gebruiken vuurduvel geeft al aan dat veel zalmschouwvaarders niet echt gehaast zijn. Zeilen is voor hen vooral een van de middel om van a naar b te komen en daar in alle rust tijd door te brengen starend naar een dobber.
Wat mij betreft kunnen er niet genoeg zalmschouwen rondvaren in het kader van het onthaasten.