Onderwerp: Van Zalm- naar Zee-schouw

HenkT schreef :
Daar had ik nog niet eens zo aan gedacht. Er zit inderdaad geen AF onder, dat zal zeker meespelen. Ik kwam al zeilend ook niet veel boven de 5kn.
Ik zet hem binnenkort een weekje op de wal.

Ik weet uit ervaring: aangegroeide boten halen niet hun max. toerental....

Op deze site van het LVBHB vind je onderaan de pagina een artikel gewijd aan het maken van blokken. Ik denk dat je dat wel interessant zult vinden.

Over toeren draaien met een oude motor:

Waar maak je je precies zorgen om?

Een OM636 mag afhankelijk van uitvoering 3200 of 3500 toeren draaien bij vol vermogen. Als onderdeel van de marinisering zal dat wel iets teruggedraaid zijn (de reden daarvoor is overigens dat vollast niet continu gedraaid mag worden).

Ik denk dat je mag stellen dat de motor, toen het ding nieuw was in ieder geval, gewoon 3000 toeren continu mocht draaien. In korte klappen nog wel meer ook.

Waarom zou ie dat dan nu misschien niet meer mogen? Als de motor in goede conditie is (denk aan kleppen netjes gesteld, oliedruk goed, verstuivers in redelijke conditie), is er m.i. geen reden om je motor te pamperen. Dit soort motoren zijn qua loopwerk vaak zwaar overdreven uitgevoerd. Je kunt ze gerust op hun kop geven.

Daarintegen is het niet aantrekkelijk om een kruisnelheid te kiezen die dicht tegen het maximumtoerental van de motor aan zit. Al was het maar vanwege de herrie die dat met zich mee brengt.

Je verhaal klinkt wel alsof de schroef misschien wat licht is. Ter vergelijk: de Hoogaars (9.5m) van mijn vader haalt met 20pk 5.8 knopen bij vol gas (en de schroef is eigenlijk te zwaar).
Je zou dus denken dat jouw schouw bij vol gas wel flink harder moet kunnen lopen. Als ie dat niet doet, is de schroef misschien wat licht.

De Mercedes OM636 dieselmotoren zijn ontwikkeld voor gebruik op de weg, waar de wisselingen in toerentallen voortdurend veranderen. Optrekken, inhalen, inhouden, berg op, berg af. Daarbij ook gebruik makend van een versnellingsbak, waarmee de overbrengingsverhoudingen veranderlijk zijn. Een OM636 ‘mag’ 3200 tot 3500 toeren maken, maar in de praktijk op de weg is dat kortdurend of zelfs incidenteel.

Anders dus dan een scheepsmotor en het scheepsbedrijf. Denk aan de opgegeven ‘kruissnelheid’ en de ‘maximum vaarsnelheid’. Bij kruissnelheid wordt gestreefd naar gunstige verhoudingen ten opzichte van brandstofgebruik en motorbelasting en schroefrendement onder andere. Toerental, vermogen en vaarsnelheid kan hoger, maar economischer en soms comfortabeler is het niet.


Terug naar de Mercedes OM636, je kunt er berekeningen op loslaten, maar ik zou varen op gevoel. Loopt de diesel mooi rond, staat deze niet te stampen, trillen, dampen of roken, dan is het goed. Denk ook aan het opmerkelijk verbruiken van brandstof, olie en koelvloeistof. Blijft dat reëel, heeft de motor het naar zijn zin.
Johan

Pylk schreef :
Ga ik zeker bekijken !

@ daan en Waterrimpels

Die diesel kan vast nog wel 3000 toeren lopen, maar mijn boerenverstand zegt dat iets minder continue na 68jr misschien verstandiger is ?
Daarbij lijkt het erop dat hij bij hogere toerentallen nog steeds niet veel te doen heeft/ simpelweg te weinig power in het water krijgt / grip heeft. Kwestie van "gevoel" inderdaad.

Het mooist loopt ie rond 2000t tot zo'n 2500t en mijn 9.5mtr zeeschouw zou dan makkelijk 5.5 tot 6kn moeten kunnen lopen . Dat zeilt ie met ruim 4Bf halve wind ook en de motor is er zwaar genoeg voor vlgs mij.

Aangroei scheelt wel natuurlijk, maar dit voorjaar was ie schoon en concludeerde ik hetzelfde (overigens net als de vorige eigenaar) : iets meer spoed kan ie wel hebben.
We gaan het zien; zodra die op de wal staat gaat de schroef naar een specialist die het geheel eens gaat bekijken.

Maarzo weer een klusje:
De HI.11 heeft een onverstaagde steekmast en bij de eerste regen na deze droge zomer bleek weer dat de afdichting bij het dek niet oke was.

De vierkante mast staat met wat ruimte in een vierkant gat van 24x24cm met verhoogde dekflens. Wat houten keggen, een strook binnenband rubber en een laag ducktape erom om het naar beneden stromende water tegen te houden.




Niet de mooiste oplossing en in de praktijk ook niet 100% functioneel; in een stortbui loopt het water soms tussen ducktape en en mast door, onder het rubber naar beneden. Extra laagje tape erom en het zit weer ff.....maar dat kon beter.


Nu kwam ik op MP een te koop staande vissermanschouw tegen en zag daar latjes rondom de steekmast boven de kraag. Supersimpel idee, dus dat heb ik gelijk "gestolen" en toegepast.
Hardhouten lat geschaafd met afgeschuinde bovenkant en onderkant (zodat de druppels vallen) vastgeschroefd op een strook binnenbandrubber dat net over de flens valt.



Ik heb nog even gedacht de zaak vast te lijmen.....maar bedacht me toen dat ik er dan geen kegjes meer tussen kan slaan als de mast er uit is geweest. Nu dus gewoon geschroefd op het rubber en dat blijkt in de buien van afgelopen week potdicht te zitten.
Laag Perkoleum erover en weer een "probleem" opgelost.

Ik gebruik in de praktijk op hout nu altijd Perkoleum (glans, transparant, teakkleur). Op kaal hout eerste laag met scheut extra gekookte lijnolie en verdund met terpetine en na 24-48uur tweede, soms derde laag iets verdund.
NB: met dank aan Berghout voor zijn overtuigende betoog!
Ik heb intussen helmstuk, pikhaak, vaarbomen, koekoek en wat losse blokken aangepakt. Old-school kaalkrabben met oude verffohn, schuren en lakken/beitsen ( wat is Perkoleum eigenlijk?) tot het weer lekker glimt.
Voordeel van de donkere tint is dat je kleurverschillen en zwarte/grijze plekken in oud hout minder ziet en het lijkt betere UV bescherming te geven. Verder is het gewoon smaak; ik hou wel van zo'n donkerbruin tintje op een visserman.



Hier op bezoek bij de overburen ; de haven van Strijensas , voor een bakkie koffie.
Je moet toch wat met aanhouden westelijke wind en een niet ideaal kruisende platbodem op het Hollands Diep.....kan er niet een beetje meer zuid in....of noord... SVP !

Ik gebruik ook Perkoleum voor al mijn houtwerk - zelfde kleur als jij. Ik geloof dat de fabrikant het verf-beits noemt, voor wat het waard is.
Ik gooi er bijna altijd wel ietsje terpentine bij on het beter uit te laten vloeien, zeker als het wat kouder is. En misschien wist je het al, maar vermijd aanbrengen in direct zonlicht; anders ontstaan er blaasjes.

Vlgs Koopmans zou je het onverdund moeten gebruiken, maar dat vind ik ook te dik. In de directe zon gaat het niet goed inderdaad. Ik gebruikte in het verleden Epifanes hardhoutolie,meer lak en wat harder. Dit werkt fijner. Veel meer olie lijkt het en je gebruikt veel minder lagen/ liters.

Van het weekend even de boot staan bekijken. Die ankerlier vind ik echt briljant gevonden!

@ Il Cigno Bedankt....en het werkt ook nog eens verrassend goed.

Gisteren voor een laatste tochtje (voor dit seizoen) vanaf het Hollands Diep onder de Haringvlietbrug door.

Het is een leuk en leerzaam seizoen geweest.
Boven alles valt het hanteren van zo'n visserman singlehanded mij heel erg mee.
Je wordt wel lenig van het klimmen op en van het voordek (met 1 tussenstap) en ik had regelmatig spierpijn van het gesjor aan zwaarden, schoten en vallen ....maar het is goed te doen als beetje fitte pensionado.
Mooi is te zien hoe goed zo'n visserman is doordacht: alle vallen, kraanlijn, halstalie, zwaardvallen en grootschoot zijn precies zo vertraagd dat het (net) gaat zonder lieren. Fokkelieren zitten er wel op (fokkeschoten hebben geen klaploper), maar met een beetje handigheid staan die bijtijds dicht bij overstag. Idem bij de zwaarden; op het juiste moment valt de een en trek je de ander vanuit de ruime kuip vlot weer op. Goed getrimd loopt ie met het roer tegen de pen zo een stuk door, zodat je ff weg kunt om wat anders te doen en gewoon in de wind blijft ie lang genoeg doorlopen om zeilen te laten zakken of voor anker te gaan.
Eigenlijk is het een erg goed uitgekiend zeilend "werk"-schip; die oude vissers waren zeker niet dom.

Op de motor vaart het vlgs het "boekje" met schroefeffect en met tikkie voor/achteruit draait ie op de plek rond, als je maar rekening blijft houden met wind en beetje "uit de bocht" dweilen. Ik krijg hem makkelijker een ligplek in dan menig s-spant die ik heb gehad.....wat wel scheelt is dat een tikje van een paal of steiger tegen het berghout of zijzwaard geen ramp is natuurlijk,


Ik begin heel langsaam het platbodem zeilen ook beter te snappen; vooral kruisen en vaart lopen in vlagen is wennen.
In het algemeen staan de schoten eerder te strak dan te los en is "knijpen" funest voor je hoogte. Ook merk ik dat je AW niet altijd het zwaard maximaal moet steken, maar vooral de loefgierigheid moet beperken. Met het zwaard bijna vertikaal wordt ie nogal wreed in vlagen en dan trek je alle vaart eruit met je roer.
NB: op het Hollands Diep is het vaak nogal vlagerig, daar kom je met een kieljacht (zoals bv mijn Marieholm) dichtgeschoot goed sturend nog wel mee weg, maar dat gaat met de HI.11 echt niet lukken. Daar moet veel meer de vaart in blijven om uiteindelijk (soms) toch verrassend hoog uit te komen

Eigenlijk staat alles gewoon in de "boeken" over platbodem-zeilen.....maar zelf ervaren en de juiste balans vinden maakt het dan weer leuk om te doen.

Uiteindelijk is "kruisen" met een platbodem zoals de HI.11 niet ideaal en vooral kwestie van geduld. De drukke beroeps vaargeul maakt kruisen op het Hollands Diep extra lastig

De zeilen zijn er nu af en de boot gaat deze winter op de kant en daarbij gaat gelijk de mast plat voor het nodige onderhoud.
Een van de vele punten op mijn "lijstje" is het monteren van een enkele "visserman" grootzeil/piekval. Ik trim in de praktijk nauwelijks met de piek en ff vlot het grootzeil hijsen en vastzetten heeft als solo-zeiler dan toch mijn voorkeur.

Door dit draadje geniet ik telkens met je mee!

Mooi dat je zo veel plezier hebt van je visserman.

Mooi dat je nu zelf ondervonden hebt hoe makkelijk en uitgekiend een werkschip is.
Waarom moeilijk doen als het ook simpel kan?

Je plan om het grootzeil met 1 val te hijsen is verstandig. Dat maakt het nòg makkelijker.
Knoop het halende part vast aan je klauwhoek, dan kun je de val niet kwijtraken als je een keertje rommelig moet strijken.
En ook met slechts 1 val kun je de gaffel stellen: gebruikelijk wordt het zeil gehesen tot je vanaf boven een "klak" hoort, het teken dat je toebloks gehesen hebt, dus de blokken tegen elkaar. Daarna kun je met de valspanning de gaffelhoek instellen.

Geweldige plaatjes! Jammer dat ik je nog niet zelf heb gespot op het Haringvliet. Wat is je thuishaven ook al weer?

Geweldig om te lezen dat je weer zoveel plezier beleeft aan het zeilen. Met al je ervaring zijn er nog dingen te ontdekken.

AndreAzuree schreef :
Nu nog op Noordschans en dan is het toch ff varen voordat ik onder de brug door ben met een vrij logge platbodem (zeker als ik moet kruisen). Zo vaak kwam ik dus niet op het Haringvliet

Vanaf April 2027 lig ik aan het Haringvliet, bij "Atlantica" (Stad ah Haringvliet). Daar heb ik in het verleden ook ooit gelegen en eigenlijk was ik wel toe aan wat minder beroepsvaart en ander/mooier vaarwater. Ik ben er pas een keertje langs gereden en kon gelijk een ligplaats regelen. Erg vriendelijke lui daar en feitelijk maar een kwartier verder rijden met de auto. Ik kijk er erg naar uit vlg seizoen.

Heel leuk draadje om te volgen vind ik

Watermaat schreef :
Ah mooi, dan kom ik je zeker tegen. Alhoewel ik zelf een moderne boot vaar, kan ik "als plaatje" en historie zo'n zalmschouw wel waarderen. Past echt bij het rivieren/delta gebied van Nederland vind ik. Ik zie je al gaan met Tiengemeten op de achtergrond. Als er dan geen andere bootjes zijn, kun je zo denken dat het het 1850 is.....

Ik begrijp de verwarring, maar even een geschiedenislesje:
De HI.11 is een "Visserman-schouw" oftewel een "Spekbak" zoals die meestal werd genoemd. Die zijn ontstaan begin vorige eeuw op de Zuiderzee / IJsselmeer als goedkoop stalen (ijzeren) alternatief voor oa de houten botter en zijn niet echt voor Zeeuws/Zuidhollandse wateren bedoeld. Ik vraag me af of ze er ooit zijn gebouwd (?) of hebben gevist (?)

Ik heb ook een Zalmschouw (WON78) en die zijn wel specifiek voor ZW Nederland gebouwd, maar dan meer voor de rivieren en mondingen. Die zijn wel tot de Moerdijk gebouwd en waren daar wat groter en voller van vorm. Die zullen misschien wel tot Tiengemeten hebben gevist als het niet te ruig weer was.

......Alleen rond 1850 bestonden ze allebei nog niet
Toen bouwde men nog geen ijzeren vissersboten, maar was alles hout.

NB: ik heb geen idee of in ZW Nederland ook is gevist met een ijzeren opvolger van bv de Hengst of Hoogaars eerste helft vorige eeuw? De Tholense schouw werd (vlgs mij) voor de visserij alleen in hout gebouwd en pas later in staal als plezierjacht (?)

Overigens heb ik de Zalmschouw WON78 ook nog. Die ligt nu in Drimmelen aan de Biesbosch en daar vaar ik nog wel eens een rondje mee met mijn vrouw en kleinkids door de kreken daar. Eigenlijk krijgt ie schandelijk weinig aandacht tov van de "grote broer" ....ook op het forum trouwens www.zeilersforum.nl/index.php/...completely-different