Onderwerp: Schroefas inkorten

Beste Zeilers,

Graag zou ik een vaanstandschroef op mijn Invicta 26 plaatsen. Helaas is de ruimte beperkt vanwege het aangehangen roer. Ik wil alle mogelijkheden inventariseren om meer ruimte te creëren voor het geval het echt niet anders kan.

Een gedachtegang is het inkorten van de schroefas. Helaas weet ik nog niet zoveel van de techniek die moet zorgen dat er geen water langs de schroefas naar binnen komt. Het gaat om een Yanmar 1GM 7.5 pk.

De vraag is: bestaat er een kortere ''koker'' (zie foto's) die ik kan plaatsen waardoor ik meer ruimte krijg om de schroefas in te korten. En zo ja, wat kost dat ongeveer en wat is de kans op potentiële ellende?

Cornelismons schreef :
Even voor alle duidelijkheid: je bedoelt niet een klapschroef ? Een vaanstandschroef impliceert een omkeerbare schroef, waarbij je dus zonder keerkoppeling werkt. Die heeft echter nauwelijks meer ruimte nodig dan een normale schroef. Een klapschroef heeft dat wel.

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Er zit een Kanzaki KM-2A keerkoppeling op, reductie 3.22. Ik bedoel een vaanstandschroef omdat een klapschroef doorgaans nog meer ruimte nodig heeft dan een vaanstandschroef. Een vaanstandschroef heeft in principe alleen al meer ruimte dan een vaste schoef nodig vanwege het kunnen staan in de "vaanstand". De bladen klappen dan in de richting van het roerblad waardoor die mogelijk tegen het roerblad kunnen komen te staan.

lodewijk stegman schreef : Een vaanstandschroef is iets heel anders dan een keerschroef die jij bedoeld. Bij een keerschroef kun je door variëren van de bladhoek de spoed van de schroef regelen, onafhankelijk van toerental en draairichting van de motor. Ook kun je de bladhoek omkeren waardoor de schroef veranderd van rechtse in een linkse die dus bij gelijkblijvende draairichting van de schroefas dan achteruit werkt.

Bij een vaanstandschroef nemen de bladen automatisch de juiste stand aan indien ze aangedreven worden. Indien ze niet aangedreven worden, draaien ze zichzelf in het langsstromende water naar de vaanstand. Zie oa Maxprop.

@TS. Je zou simpelweg eens kunnen kijken of je een kleine Maxprop kunt passen. Dan weet je of het blad in de vaanstand je roer niet raakt. Je kunt door de bladen te draaien alles proberen.
Ik verwacht overigens dat het lastig gaat worden.

Je kunt ook een vaste 2 blads schroef proberen. Vet met een slimmigheidje waarbij je de as zo blokkeert dat het de bladen verticaal staan (in het verlengde van je kiel). Een snelheidsmonster zal het ook met maxprop niet worden.

Evt kun je ook de ruimte in je schroefraam vergroten door een stukje uit je roer te halen.

Een kleine max prop 13" zou best eens net niet kunnen passen. Dus stel dat ik zo'n exemplaar heb, dan moet ik toch iets gaan aanpassen om het werkend te krijgen. Zagen in het roerblad is conceptueel het makkelijkst te bedenken maar het is moeilijk om stevigheid in het blad te houden. Dat zal een hoop tijd en werk zijn. Een andere gedachtegang is de schoefas inkorten. Als dat minder moeilijk is, dan is dat een betere optie. Dat is dus wat ik wil onderzoeken. (Het is een polyester boot met een hol polyester roerblad)

Dus de vraag was: zou ik iets aan die schoefas kunnen doen zodat ik op die manier meer ruimte krijg?

Wanneer je van plan bent een nieuwe schroef te kopen, is het handig als je je vraag neerlegt bij een schroeffabrikant. Die weet misschien wel een oplossing te bedenken aan de schroef zonder dat de as het probleem is.

Probleem is wel die nogal forse ratio van de keerkoppeling van 3,22 ( klopt dat echt? gemeten?).
Dat betekent automatisch een grote schroef omdat de schroef nu eenmaal langzamer zal draaien dan bijv. bij een ratio van 2,1-2,3 zoals de meeste hebben.
Een 13 inch schroef zal vrijwel zeker niet gaan met deze ratio.
Ik dank dat , zoals al eerder genoemd , het verwijderen van een "hap" uit het roer met uiteraard de nodige afronding aan de rand de "simpelste" manier is.
Ad

Na flink wat onderzoek weet ik dat de 13 inch spoed 11 vaste schoef 3-blads die er nu op zit vrij optimaal
is in deze configuratie. Dus ik wil het liefst bij een 13" blijven. Of als het echt niet anders is, dan een 12" met een grotere spoed maar dat zal zo in de richting van de 30% efficientieverlies opleveren.

Ik heb het dus over een 3 blads omdat ik met een 2 blads inderdaad misschien naar 14" zou moeten en een tweeblads in dit schoefraam mogelijk trillingen kan geven. Met de 3-blads die er nu op zit heb ik geen trillingen (of het valt me niet op).

Houdt er ook rekening mee dat de naaf (hub) van een vaanstandschroef langer kan zijn dan van de huidige vaste schroef. Aan de hand van de foto's heb je (nu) zo'n 7 mm ruimte tussen begin naaf en het buitenlager? Dan kan je huidige schroefas zelfs te kórt zijn! Als de motor de boot vooruit duwt zal de motor/schroefas/schroef ook nog een paar millimeter naar voren worden gedrukt. Zelfs met een nieuwe schroef dien je nog enige ruimte vrij te houden...

Goed dat u me daarop wijst. Wat u achter de brogmoer ziet is gewoon een ring. Alles eronder is schroefdraad.Zou de naaf van een Max-prop in de 12 á 13 inch klasse wellicht te ''lang'' zijn voor deze conus?

Of beter gezegd: weet u er een paar te noemen die echt niet gaan passen?

Ik denk dat ik niet duidelijk genoeg ben geweest: ik doel op het stukje "vrije" as daar waar de as uit het buitenlager komt. Richting de vóórkant van de boot dus! Daar dien je (ook met een nieuwe schroef) zo'n 5 mm vrij te houden.

Toen ik mijn vaste schroef verving voor een vaanstandschroef ging dat maar nét goed: de naaf schoof verder over de as dan de vaste schroef (de kant waar de moer zit blijft uiteraard gelijk).

Ik zou het zaakje zo precies mogelijk op proberen te meten, uit te tekenen en de maatvoeringen van kandidaat-schroeven te downloaden (of dit alles aan een schroef-boer over te laten).

Oke maar nu ik toch op dit pad ben gekomen: kan de lengte van de conus dusdanig zijn dat dit onvoldoende is voor het plaatsen van een gemiddelde vaanstandschroef. (excuus als mijn terminologie niet juist is, ik heb het dus over het gedeelte van de as dat in diameter terugloopt). Zou dit gewoon een 1:10 conus kunnen zijn?

Conus is altijd 1:10 bij mijn weten. Indien de lengte van de naaf langer is dan 20x de asdiameter dan is het voorste stukje van de conus gewoon recht (nog niet conisch dus). Dat is bij mijn huidige schroef het geval.

Mijn advies is om de bestaande schroef er af te trekken en dan het uit-stekende schroefas einde precies op te meten en ook z'n positie in het vrije schroefraam. Dan naar een leverancier van de Maxprop, die ongetwijfeld maatschetsen heeft en met hem overleggen of een Maxprop qua naaf op de as past en of de schroeftip in alle standen vrij blijft van het roer.

Jan

Beste Jan, dat lijkt mij ook het beste plan. Ik heb sinds vandaag een sjabloon van een Variprop 13". Kost wel kapitalen dat ding maar in ieder geval kan ik even zien of dat mogelijk is. Donderdag ga ik de schroef er proberen af te halen. Daarna kan ik de sjabloon goed passen

Goed en veilig plan lijkt mij ook. Wellicht handig om, als de schroef er af is, een kartonnen malletje te maken wat precies het schroefraam vult en hierop de positie van as, conus en buitenlager af te tekenen.

Ik ga er vanuit dat de hoofdreden van vervanging is om weerstand te verminderen tijdens het zeilen.

Heb je al eens aan een vaste tweebladsschroef gedacht die in lijn met je kiel word gezet tijdens het varen? Dat verminderd de weerstand ook tot bijna verwaarloosbaar en vergt waarschijnlijk geen verbouwingen van de boot, het roer of de aandrijftrein. Scheelt waarschijnlijk ook een hoop geld.

Moet zeggen dat dit idee mij wel aanspreekt. Hoe zorg je er voor dat de schroef ''vanzelf'' in lijn met de kiel blijft staan.

De reden voor de moeite is inderdaad het verminderen van weerstand en dan ook nog eens tegen een redelijke prijs. Ik ben benieuwd.

De meest voordelige oplossing is terwijl de boot op de wal staat de tweeblafsschroef zodanig draaien dat de bladen 'verscholen' achter de kiel schuil gaan en in de motorruimte op de schroefas een likje verf als merkteken. Ook gelijk aan de andere kant van de schroefas 180 graden gedraaid.

Dient het moment zich aan dat iedere punt telt, dan de schroefas zo 'parkeren' dat het merkteken zichtbaar is, door dan (met stilstaande motor) de keerkoopeling in de voor- of achteruitstand te zetten.

Overegens zetten wij altijd tijdens het zeilen de schroef 'op de rem' om lagers van keerkoppeling en afdichting / lagers van de schroefas te sparen.

De voordeligste oplossing, lijkt mij.

Inderdaad, de schroefas markeren zodat je van binnen kunt zien hoe deze staat. Op de hand op de jusite plek draaien en dan de rem erop. Al zal de schroef hoogst waarschijnlijk blijven staan zoals je die laat staan, juist omdat de schroef dan al in een stand staat waar er weinig aanstroming van water langs de bladen is.

Heren bedankt. Dat kan inderdaad een voordelig alternatief zijn. Ik moet wel even onderzoeken welke 2-blads dan bij mijn 1GM 7.5 pk en de reductie van 3.22 past. Als dat 14" is, dan ben ik bang dat het niet gaat passen omdat de 13" 3 blads die ik nu heb al weinig speling heeft t.o.v. het roerblad.
Best een ingewikkelde ruimte waar ik mee te maken heb!

Koezt schreef :
Inderdaad, je hebt gelijk.
Een omkeerschroef kan ook in vaanstand worden gezet, maar er zijn inderdaad schroeven die wel met een keerkoppeling werken en toch in vaanstand kunnen staan. En die dan (sec) vaanstandschroef worden genoemd.

Cornelismons schreef :
Die optie kwam ook bij op, omdat een vaanstandschroef maar een kleine meerwaarde heeft t.o.v. een tweebladsschroef die achter de (lange) kiel wordt gedraaid.
Maar ik ben inderdaad bang dat de goede vervanger inderdaad meer diameter heeft dan 14".

Maar goed, dan is de optie van het vergroten van de ruimte er nog.

Overigens: we spreken hier over een langkieler, met relatief veel nat oppervlak en een relatief hoog gewicht, c.q. waterverplaatsing. De lichtweerprestaties (de enige omstandigheid waarbij schroefweerstand een serieuze rol speelt; bij rompsnelheid maakt het allemaal niet zoveel meer uit) zullen sowieso niet geweldig zijn, t.o.v. moderne schepen met weinig onder water.

Denk je dat zo'n investering echt de moeite waard is?

Verder is die Invicta 26 wel een prachtige boot, vind ik. Smal voor z'n lengte en daardoor een heerlijke aan-de-wind-zeiler, waarschijnlijk. Een fantastische toerboot en voor z'n lengte ook tamelijk zeewaardig (lees: comfortabel in zeegang). En bovendien een Van de Stadt..

Een goede vraag...In abstracto is elke investering in een zeilboot volstrekt irrationeel natuurlijk.

Een paar tienden van een knoop verschil zou erg mooi zijn op lange afstanden (met zwak tot matige windkracht), en dat verwacht ik ook. Verder ga ik er in ieder geval vanuit dat een vaanstandschroef (in de meest optimale uitvoering) de maximumsnelheid in vooruit niet of nauwelijks omlaag brengt en in achteruit juist meer stuwkracht oplevert.

Daarnaast wil ik mijn investering ook beperkt houden door op een tweedehands te mikken. Zagen in het roerblad gaat me te ver (in ieder geval op dit moment). Als ik binnen deze parameters blijf, dan zie ik dit als een nuttige investering.

Dank voor uw aanprijzing van de Invicta. Inderdaad is de Invicta een gedateerd ontwerp dat niettemin alleen al qua esthetische waarde het gros van de moderne zeilboten ver achter zich laat. En zeg zou zelf: als je een groter en duurder schip met zwak tot matige wind ook nog eens kan inhalen, dan kan je dag alleen daarom al niet meer stuk.

Cornelismons schreef :
Als ik goed kijk naar de tekening van de Invicta, dan is er eigenlijk nauwelijks mogelijkheid om de ruimte voor de schroef qua diameter te vergroten. Direct onder de uitsparing voor de schroef zit een scharnier en boven de schroef begint het polyester van de romp.

Als dat laatste genoegen je wat geld waard is, moet je het doen. Je bent wel op zoek naar een relatief kleine vaanstandschroef; het meeste op de tweedehands markt zal bedoeld zijn voor grotere boten en grotere vermogens.
Hoe dan ook: succes met je overwegingen en de eventuele uitvoering daarvan.