Onderwerp: Vocht / water in roerhak (skeg) – advies gevraagd

Hoi allemaal,

Mijn boot staat momenteel op de kant en ik heb vochtverschijnselen in de roerhak (skeg) opgemerkt.
Foto’s heb ik toegevoegd ter verduidelijking.

Situatie:

• Het gaat om een Friendship 28
• De boot ligt sinds oktober 2025 op de kant (Huizen Marina)
• Antifouling is niet verwijderd
• De roerhak is van GRP en geschilderd

Wat ik zie:

• Donkere plekken / vochtige verkleuring, vooral aan de onderzijde en langs wat lijkt op een naad of overgang
• Het oppervlak lijkt plaatselijk vochtig te blijven en droogt niet volledig op
• Geen duidelijke scheuren zichtbaar
• Omdat de boot al maanden droog staat, lijkt dit geen oppervlakkig water

Waar ik graag advies over krijg:

• Hoe vaak komt vocht in een roerhak/skeg voor?
• Mogelijke oorzaken (oude schade, constructienaad, waterinloop via roer of overgang)?
• Beste manier om te controleren of er echt vocht in zit (bijv. klein inspectiegat, vochtmeter)?
• Gebruikelijke reparatie: openen, laten drogen, epoxyherstel?
• Is dit meestal cosmetisch of kan het structureel / veiligheidsrelevant zijn?

Het roer zelf heeft voor zover ik kan zien geen speling, maar ik wil dit nu goed aanpakken zolang de boot op de kant staat.

Alle ervaringen of tips zijn welkom.

Alvast dank!

Het gekke is dat de donkere lijn precies doorloopt in je roer.

Misschien een rare gedachte maar is het geen afwatering van de boot, of iets vettigs uit de uitlaat van het winterklaar maken wat er langs is gelopen?
Op de zijkant van de romp zitten her en der dezelfde donkere plekken.

Blacktoppie schreef :

Goede gedachte, en die heb ik ook serieus meegenomen.

Wat mij vooral opvalt is het verschil in gedrag tussen romp en dit deel bij roerhak/roer:

• De donkere plekken op de romp worden donkerder als ze nat zijn (regen) en drogen daarna weer volledig op.
• Dit deel bij de roerhak en de onderzijde van het roer blijft veel langer donker, ook als de rest alweer droog is.

Om dat beter te begrijpen heb ik inmiddels op één plek bewust de antifouling van de roerhak weggekrabd om te zien wat eronder zit.
Daarbij viel op dat:

• de antifouling hier erg makkelijk loskomt, bijna zacht (“als koude boter”),
• terwijl dit gedrag op de romp niet te zien is.

Nog een relevante aanvulling:

• toen ik dit vorig jaar bekeek had dit gedeelte een duidelijke dieselachtige geur.
• Ik heb destijds ook binnen in de boot gecontroleerd op mogelijke diesellekkage (motorruimte/bilge), maar daar niets gevonden en ook geen dieselgeur in de boot zelf waargenomen.

Daarnaast: vorig jaar had ik wat haast om de boot weer te water te laten en heb ik op delen van de roerhak een zilverkleurige primer aangebracht.
Die is nu op sommige plekken door de antifouling heen zichtbaar, wat mogelijk ook invloed heeft op hoe dit oppervlak verkleurt en droogt.

Alles bij elkaar doet dit mij voorlopig meer denken aan:

• een coating-/verfsysteemkwestie (oude antifouling, vervuiling, plaatselijk andere primerlaag),
• dan aan iets constructiefs.

Ik probeer dit nu eerst goed te begrijpen vanuit het verfsysteem en de ondergrond, voordat ik besluit of alles kaal moet of opnieuw opgebouwd.

Paar gaatjes boren en kijken of er water uit komt.
Zijn later makkelijk weer dicht te maken.
Veel roeren en wellicht ook scheggen zijn lek weet ik uit ervaring.
Schuim wat er vaak inzit is dan nat als een spons.

helmsman 38 schreef :
Ja, Helmsman; jij dacht natuurlijk: ik kan wel proberen die Wadloper in de grond te boren, maar laat ik behalve dat ook eens wat constructiefs potsen.

Ga zo door, zou ik zeggen.

Korte aanvulling:

Kleine nuance t.o.v. wat ik eerder schreef:
niet de zwarte laag is zacht, maar juist de antifouling erboven.
De zwarte laag zelf voelt hard/kunststofachtig aan.

De zwarte laag oogt bij inzoomen wat asfalt-/teerachtig.
Heeft iemand ervaring met oude bitumen/teerhoudende systemen op roerhakken/skegs, en klopt het dat moderne antifouling daar slecht op hecht?

LouM schreef :
Dat laatste is zonder meer een feit.

Ooit had ik een Victoire 22, waarvan de vorige eigenaar die gietijzeren kiel in één of ander teerproduct had gezet, zonder er daarna AF overheen te zetten. In de praktijk was dat ook niet zo heel hard nodig; er komt met de boot in het water relatief weinig daglicht bij de de kiel en daardoor loopt het met de aangroei wel los. Bovendien hebben teerachtige producten van zichzelf al een zekere aangroeiwerende werking.

Toen teer en teerhoudende producten ergens eind vorige eeuw verboden werden, heb ik de teer er zoveel mogelijk afgekrabt, maar volledig schoon krijg je een gietijzeren kiel daar niet mee.

International was slim en adviseerde Primocon als tussenlaag. Dat heb ik er dus in een flink aantal lagen op gesmeerd. De eerste lagen mengden zich nog enigszins met de teer en werden vlekkerig grijs/bruin; de laatste laag was keurig zilvergrijs.
En inderdaad: elke AF houdt prima op Primocon.

Dat is ook meteen zo'n beetje de enige toepassing op een polyester boot waar het goed voor is. Tegenwoordig wordt Primocon geadverteerd als manusje van alles, ook als anti-osmose behandeling, maar daarvoor zou ik altijd met een twee-componenten product werken

Zit je diesel vuldop toevallig stuurboord?

Het lijkt mij het verlengde van de zwarte streep op je romp. Het lijkt er op dat water van boven (dek? kuip?) daar zijn weg naar beneden vind en smoezeligheden meeneemt. Iets vettigs? Is daar Diesel/lierenvet/lampolie van je dek gelopen? Flesje olijfolie uit je handen laten mikken bij het uitruimen? Met houtolie in de weer geweest? Illigale liposuctie in je kuip? Heeft de buurboot aan die zijde met vettigheid zitten spetteren? Heb je de stootrubbers met vet gemonteerd? Lekt je hydraulische achterstagspanner?

Dank, helder verhaal.

Het gaat bij mij inderdaad om een oude zwarte (waarschijnlijk teer/bitumen) laag op een GRP roerhak, met daarboven antifouling die slecht hecht.
Goed om bevestigd te zien dat moderne AF daar niet direct op werkt.

Zou jij in zo’n geval ook Primocon als tussenlaag gebruiken op polyester, of zou je eerder adviseren om alles tot op het laminaat te verwijderen en met een 2-componenten epoxy/primer opnieuw op te bouwen?

Goede vragen.

De dieseltank/vuldop zit niet aan stuurboord, en ik zie geen vergelijkbare vervuiling vanaf dek of kuip die deze plek logisch zou verklaren.
Binnen in de boot (motorruimte/bilge) heb ik ook gecontroleerd: geen lekkage en geen dieselgeur.

Wat voor mij het onderscheid blijft:

andere donkere strepen op de romp worden nat → donker → drogen weer volledig op,

dit deel bij roerhak/onderzijde blijft hardnekkig donker,

en de antifouling daar hecht duidelijk slechter dan elders.

Dat maakt voor mij een oud/incompatibel coatingsysteem ter plaatse waarschijnlijker dan recente vervuiling van bovenaf.

LouM schreef :
Het verschil tussen een polyester gelcoat en gietijzer is dat de eerste tamelijk glad is, waardoor volledig verwijderen van het teerproduct waarschijnlijk beter te doen is dan bij gietijzer. Ik zou dat (volledig verwijderen) dus in eerste instantie proberen. Met een schraper wel te verstaan; niet door te schuren. Een paar krasjes of een halve mm. verwijderde gelcoat is niks om je zorgen over te maken.

Kaal maken tot het laminaat zou ik niet doen vóór het moment dat blijkt dat er echt flink vocht in het laminaat zit. En dan nog: als er vocht in zit wordt het laminaat waarschijnlijk nooit meer helemaal droog. Ook niet als je de gelcoat verwijderd.
Als er geen serieus grote blazen te zien zijn,zou ik de gelcoat gewoon laten zitten.

Wadloper schreef : Is dat niet met een "t"?

lschip schreef :
Zou best eens kunnen. Maar dit doet minder pijn aan de ogen, vind ik zelf

lschip schreef :
Gelcoad???

Baasklusje schreef :
Hij is fyn!

Wadloper schreef :

Helder, dank voor de toelichting.

LouM schreef :
Dan rijst wel de vraag; waarom zit daar een kwak teer?

Mogelijk omdat die voorste rand van de scheg door afslijtende zachte antifouling door schroefwater sneller aangroeide dan de rest van de romp en een vorige eigenaar stammend uit het teertijdperk dat op die manier heeft proberen te ondervangen?

Of omdat een lekkage met dikke teer is dichtgesmeerd? Of omdat de holle scheg is gevuld met dit spul? Genoeg mogelijkheden.

Begin eens met gewoon verwijderen van de zwarte laag onder de antifouling en kijk dan eens wat je werkelijk tegenkomt. En zolang de scheg gewoon stijf is (zijdelings belasten), is er niet direct iets aan de hand, ook niet wanneer er wat vocht in de scheg zit (wat zeer veel voorkomt).
De beelden duiden overigens meer op die zwarte onderlaag dan op lekkage van de scheg.

Dat klinkt logisch.
Ik ga inderdaad eerst de zwarte laag lokaal verwijderen om te zien wat er werkelijk onder zit.
Zodra ik dat gedaan heb, zal ik hier terugkoppelen — ik ben zelf ook benieuwd wat er precies tevoorschijn komt.