Onderwerp: Project onderwaterschip Wilhelmina

(tijdelijke toevoeging door het mod team) Dit is een projectentopic waarvoor bijzondere regels gelden. De beschrijving van het project staat centraal, reacties zijn alleen toegestaan indien deze rechtstreeks betrekking hebben op de projectinhoud. Zie ook de forumregels die hierop van toepassing zijn.



Vandaag werd de Wilhelmina uit het water gehaald en binnen gestald. Het projectenseizoen is voor ons (als in: mij) begonnen. Wilhelmina. Wie verzint nu zoiets ? Hoe dan ook, het staat op de romp en zolang we nog geen andere naam hebben verzonnen (nee, géén suggesties s.v.p. ), houd ik dit maar aan.

Bij aankoop werd de romp niet alleen geklopt en met een vochtmeter gecontroleerd, maar ook thermografisch gemeten (de motor ook). Hiermee werd zichtbaar dat de romp in goede staat is (uiteraard met een slag om de arm, want er kan altijd een zwakke plek zitten op de plek waar nét niet gekeken is).

Wel mooie techniek! Ca. twee seconde een (warme) hand op het onderwaterschip en op het schermpje van de meter zie je direct deze handafdruk terug. Verschil in temperatuur (wat je niet hoopt) zegt iets over de conditie van de romp.

Uiteraard zal het beginnen met krabben, krabben en nog wat krabben. Daarna kijken hoe het onderwaterschip onder de antifouling vandaan komt. Hopelijk geen gekke verrassingen. Daarna besluiten wat er onder gesmeerd gaat worden. Heel misschien CC? Ik ben mij nog aan het inlezen.

Maar behalve de romp moet ook de kiel worden aangepakt. Onder de boot hangt een loden kiel, die aan bakboordzijde gecorrodeerd is. Onder de AF-laag is de kiel aangetast en is loodmateriaal verdwenen.

De keuringsexpert schreef het volgende:
Advies om het losse en gecorrodeerde lood materiaal zo veel mogelijk te verwijderen. Hierna kan men deze locatie herstellen met staven smeertin 60-40, vloeibaar aangebracht of doormiddel van epoxy hars.

Nu kun je een dergelijke plek ook aanpakken door het te plamuren, maar een nadeel is dat na verloop van tijd de boel scheurt/barst en/of weer los komt. Dit nadeel heeft het “vertinnen” niet, omdat het zich chemisch hecht aan het lood van de kiel.

Vandaag op de werf nagevraagd of deze techniek bekend is. De eigenaar had er nog nooit van gehoord, maar vond het een interessante oplossing. Ik heb besloten om het te gaan proberen. Lukt het niet, dan kan er altijd nog een plamuur laag op. Maar voordat ik hieraan begin ben ik benieuwd of er op het forum mensen zijn, die deze techniek (vertinnen op een loden kiel) kennen en/of ervaring mee hebben?

Ik zou eens contact opnemen met Gregor. Hij heeft ervaring met het laten metalliseren van een kiel. Niet helemaal hetzelfde, maar wel overeenkomsten.

Smeertin is geen 60/40 maar 73/27 het verschil zit in de smeerbare tijd na verwarmen.
60/40 word heel snel erg vloeibaar in tegenstelling tot 73/27 wat meer pastaachtig blijft en ook langer te bewerken is(smeren).
Steek eens je licht op bij een restaurateur van oudere auto's daar word smeertin nog wel gebruikt.
Let op het is een vrij kostbaar goedje en je hebt best wel wat staafjes nodig.

Belangrijk is de ondergrond goed schoon te krabben,wij deden dat altijd met een mes met een ronde punt zodat je er geen diepe voren in trekt.
Krabben totdat je een schone glimmende ondergrond hebt zonder pitjes en putjes daarna voldoende voorverwarmen anders koelt je tin te snel af.
Dan met paraffine insmeren en de boel weer opwarmen,dan met de vlam er nog op het tin aanbrengen en gladstrijken met een met paraffine doordrenkte krant(dik genoeg anders doet het zeer).
Liever een beetje teveel aanbrengen en dan vlak raspen dan meerdere keren laagjes aanbrengen.

Ik weet dat het te koop is bij rustbusters maar die zijn heel erg duur.

Succes,Thijs.

Oké, beiden bedankt, een stapje verder.

Bij mijn vorige boot de loden kiel bijgewerkt met soldeertin met behulp met een loodgieters soldeer bout op gas. Deze bouten worden gebruikt om dakgoten te solderen. Eerst het lood met een krabber schoon trekken. Dan met de bout flink heet het loodoppervlak laten smelten. Je schaatst over het lood met de bout waarbij een dunne laag even smelt. Deze stolt vrijwel direct als de bout verder glijdt. De loden kiel onttrekt veel warmte. Vervolgens kun je op de zelfde manier laagje voor laagje soldeertin aanbrengen.
Het op vorm brengen naderhand kan voorzichtig met een elektrische reischaaf. Zal wel niet al te goed zijn voor de reischaaf . Maar het ging wel lekker snel. De schaaf heeft nog jaren daarna gefunctioneerd.

Seashore schreef :
Wat smeertin is, weet ik niet. "60-40" doet mij denken aan een bepaalde lood-tin verhouding zoals gebruikt wordt bij solderen.
Ik denk dus dat je gewoon soldeertin kunt aanbrengen op de aangetaste plekken. Dat zal met een brander moeten. Zit er polyester in de buurt, dan is dit misschien tijdelijk af te dekken met een stukje staalplaat. Lijmen met ingedikte epoxy kan ook natuurlijk.
Loodgieters gebruiken strips van deze soldeer voor het solderen van zinken goten e.d. Dat spul lijkt me bruikbaar voor dit doel.
Na aanbrengen kan de zaak verder gefatsoeneerd worden met grove raspen en fijnere vijlen.


Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Wel een vreemde aantasting trouwens. Het lijkt erop dat kiel een tijdje als anode heeft gewerkt in een onvermoed electrolyisch circuit.

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

In plaats van een schaaf kun je ook een carosserievijl gebruiken. Die heeft een grove "vertanding" en loopt niet snel vol. Ik fatsoeneer er altijd epoxy mee.

lodewijk stegman schreef :
Mee eens, het is mij ook niet duidelijk wat er gebeurd is (= voor ons een nieuw schip + weinig kijk op en ervaring met dergelijke processen). Tijdens de keuring zagen we op de kiel (onder de antifouling) twee schroeven zitten, alsof er ooit een anode gezeten heeft. In een gesprek over de keuring, gaf de importeur/dealer aan dat er geen anodes op een kiel gemonteerd worden. De boot staat nu net op de kant, straks ik ga eerst de boel kaal halen en proberen te achterhalen wat er hier gebeurd is.

Hoeveel kilo's lood denk je dat er verloren zijn gegaan? Is dit de moeite waard om een duur en tijdrovend restauratieproces aan te gaan? Ik zou echt goed nadenken of je met een epoxyprimer dan filler niet een net zo goed resultaat kunt bereiken.

Kies je voor de door de exppert voorgestelde methode, dan graag de voortgang hier posten; lijkt me erg leerzaam!

En voor de CC-experts: CC op lood: hoe gaat dat, electrochemisch gezien?

Twee posts verwijderd. Gaarne ontopic blijven.

Nachtvlinder schreef :
Dit zijn inderdaad wel de vragen waar het over gaat. Als de methode té kostbaar wordt, dan zal "plamuren" het alternatief worden. In eerste instantie gaat mij erom uit te zoeken in hoeverre dit een werkbaar en financieel interessante reparatiemethode is. Zeker, ik hou jullie op de hoogte

De vraag m.b.t. CC stond ook al op mijn lijstje, goed dat je de vraag stelt. Een kiel kan bestaan uit lood, of gietijzer en andere combinaties? Als ik het goed heb, dan is lood een meer edel metaal dan (in deze volgorde?): RVS, bronsverbindingen, messing en koper, tin, gietijzer, aluminiumlegeringen (en nog een paar metaalsoorten).

Als dit onvolledige rijtje klopt, dan zal bij een loden kiel de koper van de CC galvanisch corroderen, terwijl bij een gietijzeren kiel juist de kiel het "slachtoffer" wordt van de corrosie. Ligt het dan voor de hand om een magnesiumanode te gebruiken? Die zal dan de CC gaan beschermen. Wat doet dit dan met de verschillende onderdelen (van verschillende metalen) van de schroefas en roer(koning)?

Alle metalen van elkaar isoleren lijkt mij vrijwel ondoenlijk, dan maar alles aan elkaar verbinden? Hoe kun je dat dan aanpakken?

Het blijft speculeren maar het kan goed dat deze kiel uit afval lood uit de bouw gegoten is. Dat wil nog wel eens vermengt zijn met plaatjes zink van dakgoten.

Hoe diep zijn de putten ongeveer? Moeilijk te zien uit de foto.

Ik zou serieus overwegen of je niet liever wilt plamuren (sneller / goedkoper), en ook of je de kiel uiteindelijk nog met een laag glasmat wilt inpakken of niet. In dat laatste geval zou ik zeker niet voor solderen gaan maar direct een goede ondergrond maken voor de glasmat. Ik heb zelf geen ervaring met zo'n kiel inpakken dus zeker eerst controleren of dat op een loden kiel wel een goed plan is.

Op de foto lijkt het erger dan het is, er zitten heel veel lagen verf op?
Misschien is het handig om eerst de kiel kaal te halen, om vervolgens een plan te maken op basis van de toestand?

Met lood of smeertin kliederen is trouwens wel leuk, werd vroeger veel bij auto's gebruikt om te "plamuren"
Nu heb je goede soorten plamuur en zijn er nog maar weinig mensen die dat echt kunnen.
Heb het wel eens toegepast op de wielkasten van mijn toenmalige golf 1, het is echt een vak op zichzelf om met lood een paneel strak te krijgen.

Echt een onwijs mooie boot heb je, hier in de haven ligt haar kleine zusje een 312
Zo mooi!

Thnx, ja van dat kaalhalen klopt. De boot is er nét uit en er zal geschraapt en geschuurd moeten worden. Pas dan kan ik zien hoe diep de putten zijn en wat het te behandelen oppervlak is.

Als de expert/keurmeester niet met dit idee gekomen was, was ik hier nooit opgekomen. Maar nu ik het weet, is het wel leuk om uit te zoeken. Inmiddels al veel geleerd van de reacties. Nu nog op zoek naar een carrosserieherstelbedrijf om daar mijn plan uit te leggen en te horen wat zij kunnen adviseren.

#WordtVervolgd

Typ dit maar eens in op YouTube: How To Lead: Leading a Body Panel

Ik denk dat het "opplamuren" met lood weleens mee zou kunnen vallen. Gewoon even proberen want het zit altijd beter vast dan plamuur! Ook het raspen/schaven van lood is goed te doen. Lood/tin is gewillig materiaal om mee te werken!

Succes, kicken als het lukt!

Klopt, maar kan ook "gewoon" in het NL , maar er zit nogal een verschil tussen een spatbord en een kiel. Zie eerdere opmerking van3Noreen schreef :

in het filmpje van de reparatie van het spatbord zie je op 3,56?? heel duidelijk een pb74 op de staaf staan.
Dat is dus smeertin! ook een verhouding van tin en lood.
60-40 is veel te kort bewerkbaar en veel te vloeibaar,kortom dit loopt er gelijk af op het moment dat het vloeibaar genoeg is om aan te brengen dit in tegenstelling tot smeertin wat een veel groter "vloeibaar" traject heeft.
Moeilijk is het niet na even oefenen.
Als je dat oefenen boven een schone ondergrond doet(stuk stucloper oid) dan kan je het het gene wat je geknoeid hebt weer hergebruiken door er een nieuw staafje van te gieten.
Zorg wel voor goede ventielatie en draag handschoenen,loodvergiftiging is geen grapje daar heb je weken last van.

ps mocht je een soldeerbrander nodig hebben dan mag je die wel lenen.

Thijsnoort schreef :
Top, alvast bedankt! Vandaag begonnen met kaalhalen. Het lijkt erop dat de kiel ingepakt is (geweest)??? Want bij het schrapen komt er een gelcoat achtige laag onder de AF vandaan. Ook kwam ik (broze) epoxy-plamuurplekken tegen, die veelal er zo vanaf sprongen (geen hechting met/op de kiel). Vergeten om fotootje te maken, die komt nog.

Nu ben ik bovenaan de kiel begonnen en weet niet in hoeverre dit naar beneden doorloopt. Als dit het geval is, dan vervalt de vertin-variant.

Afgelopen week ben ik begonnen met het schrapen van de kiel. De kiel is inderdaad ingepakt geweest, maar op meerdere plekken was de coat al verdwenen. Ook werd duidelijk dat er bij eerdere behandelingen met plamuur is gewerkt (geen idee wanneer en hoe lang geleden), veel zat los.


Wat lager op de kiel leek het erop dat er roestvorming had plaatsgevonden. Omdat ik ervan uit ga dat de opgave van de werf juist is (aka: deze boot heeft een loden kiel), vond ik dit vreemd. Later heb ik de eigenaar van de werf erbij gehaald, die zei: "Dit is geen lood, maar gietijzer." Is er een manier om vast te stellen of iets van lood dan wel van gietijzer is?


Links van het glimmende gedeelte in het midden, zie je diverse kuilen met daarin de "roest". Maar rechts van het glimmende gedeelte zie je dat het grijzer en "brozer" is. In dit gedeelte lijkt het erop alsof er veel lucht (bij fabricage) in gezeten heeft? Het ziet er niet erg massief uit?


Tot slot nog een close-up


Zijn er mensen die kennis/ervaring met (loden–/gietijzeren–) kielen hebben? Wat is jullie gedachte hierbij? Het gaat mij nu niet om de manier van herstellen (b.v. vertinnen of plamuren, etc.), maar over de verdere voorbereiding.

Wat zal ik doen? Zo ver/diep mogelijk de "roest" (als dit inderdaad roest is) verwijderen? Maar tot hoever ga je dan (stel dat het heel diep zit)?

Tot nu toe heb ik geschraapt. Dat is bewerkelijk, maar dit werkt goed en is vrij veilig (geen stof etc.). Aan de ene kant zou ik een tol/schijf willen gebruiken, maar dan zit je direct met rondvliegend stof/roest. Wat zijn jullie gedachten hierover?

als het lood is zou je met een scherp iets, schroevendraaier er zeer gemakkelijk een diepe kras in kunnen trekken. Of werken met een magneet.

jessejohn schreef : Ach ja, natuurlijk