Onderwerp: Wat je buiten de ijskast kan laten

Ik stuitte laatst op een heel interessante site met een hoop informatie die voor vertrekkers van waarde kunnen zijn. Hieronder een stuk over wat je zoal buiten de ijskast kan bewaren en waar je rekening mee moet houden. Onderaan staat de link naar het hele verhaal met foto's.

Een lowtech koelkast voor groenten en fruit

Voedsel bewaren buiten de koelkast

Veel voedsel dat we in de koelkast bewaren, hoort er eigenlijk niet in thuis. Dat geldt voornamelijk voor verschillende soorten fruit en groenten. Jihyun Ryou, een Koreaanse die afstudeerde aan de Nederlandse Design Academy in Eindhoven, ging luisteren naar oudere mensen en vertaalde hun kennis over het bewaren van voedsel in een hedendaags design dat zowat de helft van de koelkast overbodig maakt.

Vegetariërs zullen het misschien niet graag horen, maar ook fruit en groenten leven. Sterker nog, ze blijven leven nadat ze zijn geplukt of geoogst. Fruit en groenten blijven ademen tot ze rotten of worden klaargemaakt: ze nemen zuurstof uit de lucht en produceren CO2, waterdamp en warmte, net zoals wij. Door het manipuleren van temperatuur en vochtigheid kunnen mensen de "ademhaling" van fruit en groenten vertragen, wat resulteert in een langere bewaartijd. Dat is, althans wat betreft groenten en fruit, het principe van de koelkast.

Water

Maar hoewel bepaalde soorten groenten en fruit profiteren van de lage temperaturen in de koelkast, is dat niet het geval voor anderen. Zuiderse groenten en fruit zoals paprika's, courgettes, aubergines, komkommers, tomaten, ananas, bananen en meloenen hebben hogere temperaturen nodig en bederven sneller in de koelkast dan erbuiten. Wat ze wel nodig hebben, is een hoge relatieve luchtvochtigheid.

Groenten bewaren zonder ijskast

Jihyun Ryou ontwikkelde daarom het systeem dat hierboven staat afgebeeld. De groenten liggen op een houten rekje, boven een schaaltje met daarin een dunne laag water. Door dat schaaltje elke dag opnieuw van water te voorzien, blijven de groenten vers. Het water doet niet alleen de vochtigheid stijgen maar zorgt ook voor verkoeling, zodat een temperatuur wordt verkregen die hoger is dan in de koelkast maar lager dan in de keuken of eetkamer.

Fruitschaal bewaart fruit langer

Hetzelfde principe wordt ook toegepast op de fruitschaal die hierboven staat afgebeeld. Een geperforeerde, keramische schaal wordt op een andere, met water gevulde schaal geplaatst.

Zand

Groenten bewaren in zand

Het bewaren van groenten in lichtjes vochtig gehouden zand is een bewaarmethode die eeuwenoud is. Hoewel lage temperaturen voordelig zijn voor groenten zoals wortelen, is een hoge vochtigheidsgraad ook belangrijk. Door de wortelen (maar bijvoorbeeld ook jonge uien) in zand te stoppen, en het zand regelmatig te bevochtigen, krijg je een omgeving die zowel koel als vochtig is.

Jihyun Ryou plaatst de groenten bovendien rechtop, zoals tijdens hun groeiproces, wat volgens de studente de bewaartijd verlengt.

Rijst

Kruiden drooghouden

Andere voedingswaren, zoals kruiden, knoflook, uien en zoete aardappelen, vereisen een lage vochtigheidsgraad maar hogere temperaturen, wat ze ongeschikt maakt om in de koelkast te bewaren. Omdat het makkelijk vocht opneemt, kan rijst hier een uitkomst bieden. In het ontwerp hierboven zit er in het kurken dopje van elk glazen potje een klein beetje rijst, wat ervoor zorgt dat de kruiden droog blijven en niet klonteren. Opnieuw is er "onderhoud" nodig: de rijst moet af en toe worden ververst.

Ethyleen

Bewaren van aardappels en appels

Nogal wat soorten fruit en een aantal groenten produceren het gas ethyleen: appels, tomaten, advocado's, bananen, honingmeloenen, peren, pruimen en perziken. Deze stof veroorzaakt een snellere rijping van fruit en groenten die vlakbij worden bewaard. Daarom is het raadzaam om ethyleen producerend fruit apart te bewaren. Maar in combinatie met aardappelen, zo stelt Jihyun Ryou, heeft ethyleen een positieve invloed. Het gas verhindert immers dat de aardappelen gaan kiemen. Het ontwerp hierboven is dan ook bedoeld voor het bewaren van appels én aardappelen.

De aardappelen bevinden zich in een donkere ruimte (een beter bekende truc om kiemen te vertragen), maar dankzij de gaten in de bovenkant van de houten doos kunnen ze ook profiteren van het ethyleen dat wordt afgegeven door de appels. Hetzelfde ontwerp zou ook gebruikt kunnen worden om de rijping van tomaten te versnellen, een proces dat op veel grotere schaal (en met artificeel opgewekt gas) wordt toegepast door voedseldistributeurs.

Koelkast zonder elektriciteit

De ontwerpen van Ryou zijn geïnspireerd op soortgelijke, traditionele methodes voor het bewaren van voedsel in een speciaal ontworpen kelder - onderwerp van een volgend artikel. Die traditionele manier geeft betere resultaten, maar natuurlijk heeft niet iedereen een kelder. Bovendien heeft het systeem van de Koreaanse studente een bijkomend voordeel: voedsel is beter zichtbaar en dus weet je altijd wat er in huis is. Ook die kennis voorkomt bederf.

Eieren bewaren

De rekjes van Ryou worden aan de muur bevestigd. Het is echter evengoed denkbaar om gelijkaardige ontwerpen in een soort kast te zetten, boven elkaar. Het resultaat zou dan een houten "koelkast" zijn, met het verschil dat het meubelstuk geen elektriciteit verbruikt. De echte koelkast kan daar dan boven of onder worden geplaatst. Hoe meer voedsel je uit de koelkast kan houden, hoe kleiner de koelkast moet zijn en dus hoe minder energie het toestel zal verbruiken.

Kris De Decker

het hele artikel staat hier met fotootjes: www.lowtechmagazine.be/2012/03...t-2-jihyun-ryou.html

Bedankt voor de suggestie !

Ik wist het ook allemaal niet, maar het schept een hoop ruimte in je koelkast!

VOORAL AL HET BIER er uitlaten

dit met alle flessen frisdrank e.d. in een leefnet in het water hangen,

ik ben wel eens bij iemand aan boord geweest die had een koelkast gemaakt van een grote stenen pot met daarin een kleinere pot
daartussen zat zand
hij goot er iedere dag een beker water in (tussen de potten in het zand)
en het werkte best aardig
het had ook een naam maar die ben ik vergeten
groeten
Frank

Zandbak?
Pot-zand-pot?
Geintje natuurlijk!

Ik had hier een verkeerde redenatie gezet mbt die pot-zand-pot koeling. Ff verwijderen dus.

Ik ben onder de indruk van de natuurkundige systemen die in deze simpele opstelling werken.
Een mooie proef om van de zomer uit te proberen.

Bedankt frank en edlonnee.

Draeck schreef : nee geen zandbak(dat had ik wel onthouden )

gevonden!
www.geenflauwekulletjes.nl/201...koelkast-zonder.html

He Frank, goeie bijdrage man!
Ga ik uitproberen.

Nog een Leuke toevoeging aan 'De Tip Van Frank' is:

www.fao.org/climatechange/1785...47b7364492c4144d.pdf

Er zijn nog meer systemen te zien in dit pdf-je!

Natuurkundig werkt dit allemaal prima.
Maar zie dit al aan boord? daar heb je met geheel andere problemen te maken. En gut hoe lang duurt zo'n oversteek nu helemaal.
op de laatste oversteek (dec 2012) hebben we prima vers gegeten gedurende 10 dagen daarna uit blik, niets mis mee. Bij aankomst alles weer volop vers uit de tuin. Je eet eerst op wat het eerst bederft dan wat minder bederft en zo voort.
harde groente aardappels uien blijven heel lang goed.(Wisten de VOC schippers al)
o ja ze verkopen echt overal voedsel, soms niet wat je gewent bent, mar allmaal goed en gezond. Dus 2 mud aardappelen van thuis meenemen is dus onzin.

Hoi Pooh,

Je hoeft geen potten te gebruiken maar volgens mij kan je met een beetje handigheid een aardige koelkast bouwen met cement bijvoorbeeld.
Dan kan je hem in elke vorm maken die je wil.
Ik ga van de zomer de proef op de som nemen en het hele proces hier op de site plaatsen.
Het gaat er hier niet om dat een oversteek kort duurt en dat heel veel voedingsmiddelen lang houdbaar zijn maar dat je een goed werkende koelkast aan boord kan hebben zonder er een batterij aan te koppelen. Mooi man, koel biertje voor de moeite. Dat moet toch wel de MacGyver in je wakker maken.

Poohboot schreef :
Je bent hollander he dus minimaal 2 mud aardappelen, zeker 5 kg kaas en 10 kg drop en dan vooral de pot pindakaas niet vergeten.

Tegenwoordig kan je overal voedsel inslaan en soms nog beter en verser dan hier in holland. En moet er niet aan denken om al die oneconomisch te plaatsen aardewerk potten op de boot te hebben.

Voedsel probleem heb je eigenlijk alleen als je een rondje non-stop om de wereld gaat maken dan moet je echt goed en verstandig inslaan voor een maand of 4
Ik ben dan een voorstander van die plastic bakjes die je bij de chinees krijgt en dan in een vacuum zak, zaken als aardappelmeel, rijst, granen,koffie, gedroogde groente ed blijven dan goed vers en droog en je heb weinig afval.
Vlees is een lastiger verhaal maar rookworst blijft ook wel lang goed en droge worst.

koel biertje? natte lap om het blikje en in de zon hangen werkt prima

Poohboot schreef :
Geheel een zijspoor, maar het vermelden waard:

Een kennis van me nam zelfs zakken vol PASTA mee op vakantie naar ITALIE, omdat hij bang was dat ze dat daar niet zouden hebben....

Gek genoeg ben ik daar nooit zo bang voor geweest. Het is in Italie uberhaupt erg lastig om te verhongeren.

Poohboot schreef :
met een week in een ankerbaaitje is het toch wel lekker om een koel drankje te nuttigen
en in de meeste plaatsen is het maar een keer in de week markt dus kopen wij voor een week groenten en fruit
ik ga het ook proberen
groeten
Frank

Reuze interessant, hoop dingen die ik niet wist

ik had 2kg drop in een jerrycan,en nederlanders die al langer weg waren waren er gek op

ook de edammer kaas van de aldi(met het rode wasjasje)blijft heel lang goed en is lekker als gewone boterhamkaas(ik weet dat je in italie ook lekkere kaas kan kopen,maar gewone edammer zal je daar niet vinden)

soyasaus vind je ook nergens
calve pindakaas in lefkada 6,25 eu voor een potje
pantaleimon.wordpress.com/2009...-groot-mee-geworden/
ook de flesjes rode sterke/zoete saus van de xenos gaan bij ons mee

groeten
Frank

Poohboot schreef :
Maar Henni, tussen de oversteken door wil ik toch ook wel mijn paprikaatjes en appeltjes een beetje koelhouden.

Hoi er is ergens een dropbron gerucht gesignaleerd Waarissie, waarissie?

Je kan trouwens voor vertrek bij een hoop slagers je maaltijden in laten blikken, weet alleen niet hoe dat gebeurd en hoelang het dan houdbaar is.

Rev schreef : Dat weet ik ook niet.
Wat ik wel weet is dat het verschrikkelijk smerig is.

Rev schreef :
ik ben laatst op face book bezig geweest met een ap je om te kijken waar je zo n beetje op de aardkloot geweest bent. na 50 landen en 150 steden ben ik opgehouden. gedeeltelijk voor werk, de rest voor de leut.

nooit een hap eten meegenomen uit nederland, het is juist zo lekker om ter plaatse te ontdekken wat men daar eet. ik had wel altijd een paar doosjes van die belgische anti diaree pilletjes bij me.

zolang je niet daar heen gaat waar niets wil groeien en geen mensen wonen, dan pas je (ik) levensstijl aan de plaatselijke bevolking, met alle verrassingen.

vertrekken is ook anders leven, niet je leven verplaatsen.

ANDO schreef :
Kook jij zo slecht dan? In principe is het onbeperkt houdbaar.

@Ando, ik bedoel zelf klaargemaakt eten.

@Sietse, klopt helemaal alleen bedoel ik eigenlijk als je non stop een tourtje gaat maken dan is het makkelijk als je ingeblikt eten kan meenemen.

Verder heb ik in de loop der jaren wel leren eten wat de pot schaft Busch food in Benin de kok was zo vriendelijk omdat het hotel eten niet te vreten was marokkaans in de lokale marktjes en ga maar door. vooral de locale specialiteiten zijn de moeite waard

@rev, wie gaat er nu nog non stop rond, behalve om een record te zetten, dan hoef je zelf niet na te denken, doen anderen wel voor je en neem je ZEKER geen ingeblikt eten mee, veel te zwaar.

het leuke van zeilen en reizen is het vertrekken en aankomen. een leuke tocht is meegenomen en wat van het land zien de kers op de taart.

bij dat ontdekken van het land hoort ook het lokale eten.
in zuid amerika koop je gedroogde zoute vis en vlees, kaas die buiten de koelkast houdbaar is ( want ze hadden daar geen koelkasten). nu ja noem maar op.