Mijn Staverse Jol is een plezierboot met een oorsprong als serieus bedrijfsmiddel. Iets dergelijks, een serieus hulpmiddel gebruiken als bron van vermaak, kunt je ook doen met taal. Hugo Brandt Corstius noemde het resultaat daarvan ooit het Opperlands. Geïnspireerd door dit Opperlands leek het mij leuk een Waterlands woordenboekje samen te stellen, waarbij Waterlands staat voor een Opperlands dialect waarbinnen nautische termen hergebruikt worden in een volstrekt andere context.
Hieronder een overzicht van woorden die naar mijn mening voor opname in een dergelijk woordenboekje in aanmerking komen. Maar er zijn er vast meer te verzinnen!
>>>>>
Bakboord, keukenhulpmiddel waarmee een grotere taart gebakken kan worden dan de maat van de bakvorm normaal gesproken zou toestaan.
Berghout, hakhout dat gezaagd en gekloofd is en klaarligt voor transport naar het houthok.
Boegschroef, balletterm. Het betreft het met de borst naar voren maken van een pirouette.
Boeisel, de kern van een betoog.
Druil, liefhebber van slecht weer.
Halfwinder, term die door psychologen gebruikt wordt om een persoon te duiden die zo geremd is dat hij na het eten van een zware maaltijd, zelfs wanneer in volledige afzondering, geen enkele vreugd weet te beleven aan het zo galmend mogelijk ontluchten van het darmstelsel.
Halstalie, hulpmiddel in gebruik bij Afrikaanse culturen voor het ondersteunen van het schoonheidsideaal van een uitgerekte slanke nek.
Helmstok, militair hulpmiddel. Door de helm op de helmstok te plaatsen en deze boven de loopgraaf uit te steken kon men de nabijheid van vijandig vuur testen. Door de opkomst van modernere technieken overbodig geworden.
Hennegatskoker, gespecialiseerde koksdiscipline uit de hoogtijdagen van de Bourgondische hertogen toen de cloaca van eenjarige hennen gezien werd als een verfijnde delicatesse.
Jufferblok, Bargoens voor kuisheidsgordel.
Klemkikker, irritant vastzittende fluim die zelfs na intensief rochelen maar niet wil loskomen.
Kluiverboom, Het bot dat resteert na consumptie van een T-bone steak.
Koersplotter, huisorgaan van de Vereniging Van Effectenbezitters.
Kompasroos, cultivar van de rozenfamilie die, hoe de lichtval ook is, altijd naar het noorden groeit.
Kraanlijn, veiligheidsmiddel in gebruik bij elektriciens wanneer gewerkt wordt in omgevingen met onbetrouwbare aarding.
Lagerwal, een vast onderdeel van de bierkaaien in de Middeleeuwse steden.
Landvast, iemand die uit principe geen vliegreizen maakt.
Loefbijter, de windhaan op de spits van kerktorens.
Lummelbeslag, deegbeslag waarvan zowel de keuze van de ingrediënten als hun onderlinge verhouding onmogelijk kan leiden tot iets eetbaars.
Marifoon, iemand die het niet kan nalaten elk gesprek om te buigen naar een watersportonderwerp.
Mastworp, vast onderdeel van de Friese Meren Spelen.
Onderlijkstrekker, gereedschap dat gebruikt wordt door uitvaartondernemers om een lijk met O-benen toch te laten passen in een standaardkist.
Paalsteek, kleermakersterm. De paalsteek wordt gebruikt rondom de gulp van zwaar geschapenen.
Piekeval, gedateerd woord voor inflatie. Sinds de introductie van de euro in onbruik geraakt.
Pikhaak, hulpmiddel dat onder de kleding gedragen wordt door beoefenaars van proletarisch winkelen.
Reefknuttel, venijnig stekend insect dat uitsluitend voorkomt ten westen van Kampen.
Roeidol, sportblessure die voorkomt bij beoefenaars van de roeisport. Bij het streven naar de perfecte haal, de voor de mens onhaalbare meest energie-efficiënte combinatie van inpik, haal en recover, kan het voorkomen dat de roeier plots de wereld voor een doedelzak aanziet. Men is dan roeidol. Gaat na enige tijd vanzelf weer over.
Roerkoning, door het Culinair Genootschap uitgereikte prijs. De winnaar van de sauzencompetitie mag zich een jaar lang de roerkoning noemen.
Scheidingston, de belangrijkste aflaat die geleid heeft tot de reformatie. Als men in de middeleeuwen wilde scheiden kreeg men hemelse dispensatie na het storten van honderdduizend florijnen, de scheidingston, in de kas van de lokale bisschoppelijke feestcommissie.
Smeerreep, broodbeleg, voorloper van de chocoladepasta.
Sprenkel, speciaal gevormd dopje voor op een fles culinaire olijfolie.
Spuigat, de ergste vorm van buikloop.
Staande mast route, wandeling langs de meest pikante locaties van de Amsterdamse Wallen.
Stootwil, in de paardenfokkerij gebruikte vakterm om de mate van bronstigheid van een dekhengst te duiden.
Strijkwant, huishoudelijk attribuut daterend uit de tijd dat de strijkbouten nog heet gemaakt werden op het fornuis.
Stuurboord, stukje huisvlijt uit de jaren vijftig. De automobielen uit die tijd hadden een stuurwiel van een hard type kunststof dat ijskoud aanvoelde in de winter. De huisvrouwen uit die tijd, zelf nooit in het bezit van een rijbewijs, breiden/haakten/punnikten dan voor hun man een lekkere warme bekleding, in de volksmond al snel bekend staand als een stuurboord.
Valstopper, in Vlaanderen de gangbare naam voor een rollator.
Vrijboord, term uit de rietzeilerij om de zijde van de boot aan te duiden die het meest uit het zicht is.
Waterkaart, uitgave van de Gemeente Amsterdam waarop de locatie van alle publieke urinoirs, lokaal bekend staand als pisbak of krul, stond aangegeven. Na het uit het straatbeeld verdwijnen van deze voorzieningen is de uitgave gestaakt.
Waterlijn, een door urologen gehanteerd referentiemodel voor classificeren van een prostaatvergroting.
<<<<<
