Onderwerp: Elektrisch schema

Hoi,

Bij de nieuwe boot is geen elektrisch schema en ik wil over naar LiFePo4. Dat leek mij een mooi moment om het schema uit te werken. Ik heb de vele onderwerpen over LFP gelezen en daar erg veel van geleerd!

Zouden jullie eens kritisch naar dit schema kunnen kijken of ik het goed begrepen heb en of dit een juiste aansluitwijze is. Voor een groot deel is het de bestaande situatie met nieuw toegevoegd de omvormer, DC-DC en LFP accu (besteld, wachten is nog op de accu). Zijn er voldoende zekeringen opgenomen bijvoorbeeld? (zekering waarde boordnet kon ik niet goed lezen op de foto en zonnepanelen zit nu volgens mij geen zekering tussen, of die moet bij het aansluitpaneel zitten).

Ook een vraag over de warmte ontwikkeling onder de bank. Is het handig de DC-DC en omvormer op 1 plek te plaatsen (verwacht niet dat ze veel gelijktijdig zullen draaien, maar zal vast een keer gebeuren. Verwachten jullie dat het nodig is om ventilatiegaten toe te voegen?

Veel zit al bestaand zo en de lengtes zijn zo zeer kort (behalve die naar de boegschroef dan).

Alleen een snelle blik. Een boegschroef van 4,4kW neemt een kleine 400 Ampere. Moet je wel een passende zekering voor nemen.
400A valt ook buiten de specs van de accu die aangeeft.(250A max.) En de gangbare massaschakelaars zijn met 400A ook ernstig overbelast.

Ventilatie is geen vraag maar een must!!!

Welke type zekering wil je gebruiken?
Bij lifepo4 accu's kan de kortsluitstroom zomaar richting 20kA gaan.
Daar moeten je zekeringen wel geschikt voor zijn.

Een Renogy, herkenbaar schema is bijna exact mijn setup.

Een paar opmerkingen:

1. Ik heb één toevoeging gedaan: mogelijkheid om startaccu en lfp's rechtstreeks aan elkaar te schakelen, zodat je kunt starten van alle twee tegelijk, mocht de startaccu overleden zijn.

2. Ik zou nog een zekering tussen zonnepanelen en MPPT zetten

3. Vergeet ook de temperatuur sensor van de Renogy niet aan te sluiten. Die meet de temperatuur bij/van je LFP's

4. De Renogy wordt soms best heet. Die heeft een interne temperatuurmeter, die je in de app kunt aflezen. Hij schakelt netjes af bij hoge temperaturen (80 graden geloof ik). Vind je dat te heet, dan kun je zelf de laadstroom (Als de dynamo werkt) beperken. Dat merk je direct in de temperatuur.

5. Kun je je BMS van je LFP's nog uitlezen via een App? Vaak kan dat wel.

Verder ben ik benieuwd naar je bevinden, ik vaar nu één seizoen rond met een vergelijkbare setup, zij het zonder boegschroef. En met kleinere LFP's.

rooiedirk schreef : Dank voor je antwoord.
Ventilatie, helder dat kan ook prima maar geeft wel wat meer lawaai.

Ik heb de zekeringswaarde van de boegschroef van een foto geplukt, dit is wat er bestaand in zit. Ik ga deze controleren. De accus's die er nu in zitten zijn AGM, weet niet hoeveel ampere die kunnen leveren, ga ik ook nakijken. Misschien moet ik anders toch 1 van de bestaande accu's behouden en die dichter naar de boegschroef verplaatsen.PvO schreef : Ah, al weer 2 dingen geleerd nu, wist niet dat het type belangrijk was.
Dit is een foto van 2 van de zekeringen die er nu in zitten:


Wat zou jij aanraden?

Ik durf niet te zeggen welke zekering er op de foto staat.
Ik heb toevallig gisteren t-class zekeringen besteld voor mijn thuisaccu.
www.acculaders.nl/littelfuse-c...t-zekering-200a.html
Daar zit nu een mega fuse in, maar die gaat maar tot 2kA.

Op de boot is de hoofdzekering een mespatroon (NH).
www.elektrobode.nl/products/si...1359c4f5664d44908105

AndreAzuree schreef : Beter goed gejat dan slecht bedacht ! Jouw draadje en zeker ook van anderen waren zeer nuttig en trekken je wat makkelijker over de streep.

1: Ga ik over nadenken, optie is er nu ook niet. Heb startkabel aan boord in geval van nood.

2: Zit er nu ook niet, ga ik zeker toevoegen. MppT die er nu in zit kan niet op LFP, draad moet sowieso verlengt en is dan een mooie plek voor de zekering.

3: Doos moet ik nog even openmaken, ga ik toevoegen aan het schema.

4: Ik zag wat instellingen van jou (of iemand anders, weet ik niet meer) voorbij komen. Heb ik een printscreen gemaakt om me op weg te helpen. Ik moet me er nog verder in verdiepen. Ga wel ventilatiegaten maken zoals rooidirk ook al adviseerde.

5: Ja klopt, daar zit een app bij. Ik heb bewust voor 1 batterij gekozen omdat deze dan precies mooi past (vooral hoogte was wat lastig), goed vastgezet kan worden en er werkruimte over blijft. En dan krijg ik ook niet 2 BMS-en van 2 aan elkaar gekoppelde accu's die elkaar misschien in de weg gaan zitten.

Ben ook benieuwd naar de bevindingen, deze winter ergens inbouwen en snel weer het water op!
PvO schreef :
Dank voor de linkjes en ik zal de bestaande zekeringen even beter bekijken en inventariseren.

Conclusies tot nu toe:
Afgenomen vermogen boegschroef is te hoog voor de accu. Op te lossen door 1 van de oude accu's te laten zitten en naar de punt te verplaatsen. Ik zou dan een schakelaar tussen de DC-DC (die zeer sporadisch nodig zou kunnen zijn) moeten zetten om de motor standaard te laten laden op de start accu en de boegschroef accu. Of 1 van de zonnepanelen op de oude MppT laten zitten, kan ook.

Extra zekering t-class nodig voor de hoofdschakelaar die het maximale piekvermogen afzekerd (ik denk aan 400A). Daarmee kan ik de oude zekeringen laten zitten lijkt mij.

Mooi...wanneer ga je alles inbouwen?

Accu zou deze maand moeten komen, dan even kijken wanneer ik tijd heb en iemand er bij heb die even helpt de accu op zijn plek te zetten. Zou in een dag of 2 wel helemaal aangesloten moeten kunnen worden.

1. Zoals al eerder genoemd mis je een hoofdzekering. Een Blue sea MRBF is een goede optie of een Class T fuse.
2. Ook mis ik de kabeldiktes in je schema. Je zekert de kabels niet de apparatuur! Dus de gekozen zekeringen moeten passen bij de kabeldiktes.
3. De 150a zekering lijkt me aan de kleine kant voor je 2000w omvormer.
4. De schakelaars die je nu hebt ingetekend zijn totaal niet geschikt voor de stromen die je wilt trekken.
5. Ik zou een victron smartshunt inbouwen ipv. de shunt van je paneel gebruiken. De victron kan je goed instellen zodat die netjes synchroniseert en de juiste waarden aangeeft. De interne accu bmsen zijn vaak erg onnauwkeurig hierin.
6. Deze NKON accu's hebben een erg kleine balancer met maar 120mah dit gaat waarschijnlijk op termijn problemen geven of je moet de accu's heel lang in de absorptie fase laten.
7. Je wilt ook een disconnect tussen de laders en je systeem, anders blijft er spanning op je systeem staan bij afsluiten hoofdschakelaar.
8. Ik zou een zekering toevoegen op de startaccu.
9. Je mag max 4 kabelschoenen stapelen, je hebt nu wel 11 kabelschoenen getekend naar de negatieve pool. Een busbar met 4-5 polen is een stuk beter. TBS electronics maakt mooie.

Wees zeer zorgvuldig met alle aansluitingen, verbindingen en krimpen etc. Een foutje is snel gemaakt. En brandgevaar is groot. Als installateur kom ik enorm veel gevaarlijke installaties tegen. Zeker als je hoge stroom verbruikers hebt is het zeer goed opletten.

Hugy schreef :
Dank voor je reactie!
1: Helder, boegschroef zal uit het schema gehaald worden. Een 400A Class T lijkt me dan een goede waarde. Die zet ik dan voor de hoofdschakelaar.
2: Ik heb de bestaande situatie ingetekend nadat ik een groot gedeelte van de elektriek ben gevolg om er achter te komen hoe e.e.a aan elkaar zit. Diameters moet ik nog bekijken. Goed punt dat je idd moet zekeren onder de maximale toelaatbare stroom voor de kabeldikte.
3: De waardes van de zekering staan boven de zekering, ik weet de waarde van het boordnet niet. Is idd wat verwarrend maar er staat 200A, dat lijkt me voldoende. Ben niet van plan zware apparaten te installeren. Opladen van wat 230V zaken en in nood 230V gereedschap.
4: Ik heb hier ook de bestaande schakelaars overgenomen zoals het nu geïnstalleerd is. Ik ga ze nalopen en verzwaren indien nodig.
5: Ok, goede tip. Is ook niet zo duur zie ik.
6: Deze NKON accu's hebben een erg kleine balancer met maar 120mah dit gaat waarschijnlijk op termijn problemen geven of je moet de accu's heel lang in de absorptie fase laten." Deze snap ik niet helemaal, zou je dit toe kunnen lichten?
7: Dus aan de andere zijde van de hoofdschakelaar zou jij adviseren? Of juist een extra schakelaar zodat je wel kan laden terwijl je het boordnet uit geschakeld hebt.
8: Deze heb ik nog niet goed geïnventariseerd, die zou er dus wel kunnen zitten en anders is deze makkelijk toe te voegen.
9: Dit heb ik idd allemaal op een hoopje gegooid. Er zitten een aantal plekken waar deze samengenomen worden (zowel plus als min). En zeker meer dan 4 gestapeld, zit onder de acculader en kan het nu niet goed zien / filmen. Ik kijk even naar een busbar.

Werk aan de winkel dus! Ik ben waarschijnlijk dit weekend wel even bij de boot en neem alle adviezen mee onder de arm.

Meer tips / commentaar wordt zeker gewaardeerd!

1. Een 400a zekering kiezen betekend dat het hele systeem tot je naar een kleinere zekering gaat 400a aan moet kunnen. Dan praat je over 95mm2 kabels. Erg grote schakelaars en busbars etc. Dat lijkt me erg dik voor je beoogde verbruik zonder boegschroef.
2. Lees de handleidingen van je gebruikers, daarin staat als het goed is de kabeldiktes en zekeringen voorgeschreven. Je kunt dunnere kabels gebruiken als de voltage drop binnen de perken blijft, maar dan moet je ook naar bijbehorende kleinere zekeringen gaan.Zonder kabeldiktes kun je geen zekeringen bepalen.
3. Heeft de bestaande boegschroef nu een 150a zekering? Het zou me verbazen dat dat heel blijft, of je moet een mega voltage drop hebben dat de output erg laag is. Of de boegschroef maar heel kort gebruiken.
4. Meeste van dat soort schakelaars kunnen max zon 50-100a aan en worden zelfs dan al erg warm.
5. Lijkt me een goede toevoeging, als je de renogy spullen nog niet hebt gekocht zou ik zelf adviseren om alles van victron te kopen. Dat werkt mooi samen.
6. Tijdens laden en ontladen ontstaat er een kleine onbalans tussen de cellen. Deze wordt gebalanceerd door de balancer van de BMS. 120mah balanceer stroom is erg laag voor de 628ah cellen. In betere installaties installeer ik vaak 4-10a balancers. Bij de "drop-in" systemen zie ik na verloop van tijd vaak problemen door onbalans in de cellen bij bmsen met een kleine balancer als ze niet lang genoeg in de absorptie fase zitten om de balancer de tijd te geven. Helaas hebben bijna alle drop-in accu's erg kleine balancers.
7. Het gaat er meer om dat je het systeem echt spanningsvrij kunt maken, voor onderhoud of bij brand/problemen. Deze zit dus na de hoofdschakelaar voor de zekeringen van de laders. Een mppt blijft namelijk gewoon stroom leveren naar je boordnet ook al zet je de hoofdschakelaar uit.
8. Vaak is deze niet aanwezig op boten, maar controleer het en anders toevoegen. Dit is een plek met veel trillingen en metaal in de omgeving van kabels. Dus grote kans op kortsluiting door lostrillende start of dynamo kabels.
9. Een busbar of meerdere is zeker een uitkomst.
10. Ik zie ook geen zekering bij je accu lader.
11. Zekeren doe je altijd zo dicht mogelijk bij de ongecontroleerde stroombron, in jouw geval dus de accu's. Het stuk tot aan de zekering is namelijk ongezekerd en wil je zo kort mogelijk houden. Dit weer met het idee dat zekeringen er zijn om de kabels te beschermen, niet de apparaten.

Hugy schreef :
Dit is wel een interessante om over na te denken, want hoewel je deze kabel wss gaat dimensioneren op een bepaalde laadstroom van de lader richting accu (een acceptabele spanningsval daar over…), is in het kortsluitscenario de accu de stroombron (en niet de lader). Zekeren aan de kant van de accu dus (meestal heeft de lader intern een zekering om het apparaat te beschermen.

Edit: we zeggen hetzelfde zie ik!

Hugy schreef :
1: Helder, overige zekeringen moeten kleiner zijn. De boegschroef zit nu ook aangesloten op de lichtaccu. Boot is van 2016 en werfgebouwd, alles ziet er deugdelijk uit. Ook de diameters, alhoewel ik die nog niet in kaart gebracht heb.
2: De bestaande kabels laat ik zoals het is. Ik ga zekeren onder de max toelaatbare stroom voor de diameter.
3: Dat weet ik dus nog niet, ik heb een niet goed leesbare foto. Deze waarde ga ik nog checken (en de rest even dubbelcheck).
4: Heb hier nog wat verder naar gekeken. Veel standaard schakelaars gaan ook tot 250-300A. Zag dat Vetus wel een 600A schakelaar heeft. Voor het schema heb ik even snel plaatjes gezocht op internet die op de geïnstalleerde onderdelen leken. Ik hoop dat ik er achter kan komen wat de max. waardes zijn van de nu gemonteerde schakelaars.
6: Helder, ik ga hier nog even een vraag over stellen bij de leverancier.
7: Ah, zo. Er zit nu idd ook een hoofdschakelaar voor de bestaande MppT. Die moet ik dus behouden, dan kan ik alles vrijschakelen en van de laders de stekkers er uit trekken.
8-11: Is me duidelijk, ga ik opnemen.

Wederom hartelijk bedankt!
Nachtvlinder schreef : Ok, aan de zijde van de accu zekeren lijkt me ook logisch. Vrijwel alle kabels zijn al bestaand, alleen de DC-DC en omvormer moeten nieuwe kabels krijgen. Ga de lengtes nog opnemen opnemen en de diameters doorrekenen.

Ik zag net deze nog: Schakelaar tot doorlaatstroom van 600A (er is ook een variant met 4 standen).
www.accukabels.shop/Accuschake...vfD6hPRoC1XEQAvD_BwE

Levant schreef : Wat je ook koopt qua schakelmateriaal, koop niks van Amazon. Die fout heb ik ook gemaakt. Allemaal Chinese troep. Ik had 3 namaak Blue Sea schakelaars van Amazon. Eén ervan is binnen 2 jaar na ingebruikname spontaan in evenzovele onderdelen uiteen gebarsten als waar de schakelaar uit bestond. Toen ik hem wilde gaan vervangen vertoonde nummer 2 ook al tekenen van verval. Dus toen heb ik gelijk nummer 2 en 3 ook maar vervangen door echte Blue Sea schakelaars. Wel duurder, maar veel degelijker dan de Chinese rommel.
Ik vermoed dat de schakelaar van de link wel een goede is.

De schakelaar van de link lijkt ook een namaak van een Blue sea schakelaar. Het merk Blue sea staat namelijk nergens vermeld en de prijs is er ook niet naar. Let ook op bij het schakelen van grotere omvormers dat je een pre charge gebruikt, anders krijg je door de vonkwerking flinke slijtage en slecht contact op je schakelaar na verloop van tijd.

Ik heb de zekeringen opgenomen en de belangrijkste diameters en lengtes van de kabels en in het schema verwerkt.

De boegschroef op een eigen accu gezet die op de al aanwezige battery isolator aangesloten blijft en standaard wordt dan geladen via de dynamo. Uit het boekje van Vetus heb ik de diameters/lengte/zekering opgezocht en hier voldoet de huidige installatie niet aan (lengte 70mm2 is nu langer, dit wordt opgelost door de nieuwe accu in de punt.

Bij verlaten van de boot schakel ik de zonnepanelen om naar de start accu en de boegschroef accu via de te plaatsen 4-voudige schakelaar.

Hiermee kan ik veel laten zitten zoals het zit en heb ik weinig toe te voegen onderdelen. Een paar schakelaars, een paar zekeringen, 2 busbars en een knip in de 70mm2 voorin de boot en een nieuwe accu. Heb een perstang voor deze diameters.

Bedankt voor de aangegeven verbeteringen, aanvullingen en commentaar van harte welkom!

Ik ben zo'n beetje klaar met de montage, alles getest en het lijkt goed te werken.

De boegschroef heb ik op een aparte accu gezet met de zekering die er al in zat: 350A.
Accu zit een paar meter dichterbij de boegschroef, dus minder spanningsval en dus minder ampères, het is er in ieder geval niet minder van geworden.

Hoofdzekering 400A T-Class.

Alle kabels zijn lekker kort gebleven, maar daardoor is het wel wat krap gemonteerd. Ik kan wel overal bij en ook de zekeringen vervangen.




De Ctek lader ligt nu nog even los bovenop omdat ik die thuis nog een paar keer nodig heb. Accu staat mooi vast en kan geen kant op. Lat aan de bovenkant klemt de accu mooi vast en moet nog een steviger exemplaar worden. Ventilatiegaten moet ik nog maken.
Aansluitschema is uiteindelijk dit geworden:



Iedereen, en in het bijzonder Hugy, bedankt voor het meedenken.
Tips voor verbeteringen zijn altijd welkom.

Mooi dat je het werkend hebt! Enkele opmerkingen.

1. Je vermeld een 400a zekering en je gebruikt slechts 70mm2 kabels. Deze hebben een maximale amp rating van 330a bij een omhulsul rating van 105 graden. Wat is de rating van je omhulsel? Je zult waarschijnlijk naar een kleinere zekering moeten om dit goed af te zekeren.
2. De AC acculader is nu ongezekerd. Deze 16mm kabel moet ook nog gezekerd worden zo dicht mogelijk op de busbar.
3.Ik zou nog een zekering toevoegen voor je startaccu. Ongeveer 1/3 elektrische branden aan boord onstaan in de motorruimte. Hier heb je veel trillingen en grote stukken geaard metaal bij elkaar. Uitermate geschikt om kortsluiting te creëren en zonder zekering tot brand te leiden. Dit is een van de uitzonderingen waar vaak een iets grotere zekering dan de kabel dikte aankan. Vaak word hier 300a anl gebruikt met 50mm kabels. Kan eventueel ook met een MRBF fuse direct op de accu pool.
4.Doe even een test met volle load, dus maximaal laden van zonnepanelen, en je omvormer maximaal belasten en voel alle verbindingen, zekeringen etc. goed om te kijken of er niks warm wordt. Dit laat je snel merken of de verbindingen goed zijn en zonder weerstand.

Hier een handige tabel die je de maximale gezekerde waarde van kabels laat zien. boathowto.com/electrics/iso-ampacity-tables/

Hugy schreef : 1. Weet ik niet, dit was een bestaande kabel. Zal kijken of ik dit kan achterhalen en eventueel aanpassen naar 95mm2 of andere zekering.
2.Dat kan ik nog redelijk makkelijk inpassen, heb ook nog een zekering houder over. Dus niet zo dicht mogelijk bij de lader maar bij de busbar. Waarom is dat?
3. Motor gedeelte ben ik afgebleven, heb geen zekering gezien daar. MRBF fuse lijkt erg makkelijk in te passen, ga ik toevoegen.
4. Heb tot ongeveer 1500W belast op de omvormer meer had ik niet aan boord om te belasten op dat moment, zonnepanelen werkten eigenlijk niet in de winter dus moet nog getest. De kopschroef heb ik 5 minuten laten draaien (ook om de kleine accu te testen op tijd) en hier geen echte warmte ontwikkeling in de kabels. Maar met alleen water weerstand zegt dat niet zo veel volgens mij. Stroom zal vast sterk toenemen als veel wier of vervuiling in de tunnelbuis komt. Ik kan wel ergens een flir lenen en eens gaan meten op warmte in het hele systeem. Sowieso interessant, zeker in de motorruimte.

Op je kabels hoort te staan wat de kabeldikte is en wat de rating is van het omhulsel. Als dit niet het geval is zal het waarschijnlijk ook geen 105 graden rating hebben. Voor jouw systeem is een 250a zekering ook voldoende.

Voel vooral ook goed de verbindingen dat is waar de warmte ontstaat. Niet in de kabels tenzij die veel te dun zijn gekozen.

Zekeren doe je altijd om de kabels te beschermen niet het apparaat. Dit doe je zo dicht mogelijk bij de ongereguleerde stroom bron. In dit geval de accu. Die kan namelijk veel meer amperes leveren dan wat de kabel aan kan. De lader zal bij kortsluiting alsnog op 16a blijven steken en je kabels horen dit makkelijk aan te kunnen.

Hugy schreef : Even omdenken dus, zo had ik het niet benaderd maar klinkt eigenlijk best logisch. Ik ga het meenemen in de laatste aanpassingen.

Hugy schreef : In Europa is het moeilijk om kabels te vinden waarvan duidelijk is hoe warm ze mogen worden. Alleen dan kan je bepalen hoe zwaar de zekering moet zijn. Kabels die maar 60° mogen worden zijn eigenlijk niet geschikt om te gebruiken in de buurt van de motor. Ik wilde ook nog vertinde kabels.
Uiteindelijk gevonden bij SVB, temperatuurbereik tot 120°.

Edit. Na doorlezen van dit draadje bedacht ik nog: als je de suggestie volgt om het mogelijk te maken de LFP-accu te gebruiken als startaccu is een T-zekering misschien niet de beste keuze. Dat zijn snelle zekeringen (als ik me niet vergis) en voor een startaccu wil je een langzame zekering zodat hij niet doorbrandt door de stroompiek in het begin. Hoewel het met een 400 A zekering mogelijk ook weer niet uitmaakt.
In elk geval: Blue Sea maakt MRBF-zekeringen met een IR van 10.000 A bij 14 V en die zijn wel geschikt.