Onderwerp: 24 uurs 2017

Dat roep ik altijd, nu heb ik een keer mazzel

Nog éven mijn overpeinzingen delen over wat ik eerder noemde "on fire" zeilen, het gevoel hebben dat jke aan het wínnen bent.

Zoals welbekend heb ik geen performancemeter. Mijn navigatieapparatuur kan dat af fabriek standaard uitspugen, maar ergens kan ik me er niet toe zetten. Ik mis 'm niet.

Als bootontwerpers en meetbriefmakers uitrekenen hoe snel een schip kan, dan hebben ze twee formules: één die de weerstand van de boot uitrekend, en één die de voortstuwende kracht van een zeil bepaald (even in Jip en Janneke). Voor iedere windsnelheid en iedere windhoek kennen deze grafieken een eigen snijpunt en dat is wat wij kennen als een polairdiagram.

Door de jaren heen zijn er mooie benaderingsformules gevonden voor de hoeveelheid voortstuwend vermogen die een zeil kan leveren, en iemand die jaarlijks kijkt wat er in de ORC regels is aangepast ziet dat er nog nagenoeg jaarlijks aan de exacte parameters gesleuteld word om ook de voortgang in technologie bij te benen.

Die regel ken dus zoiets al een "symmetrische spinnaker". In werkelijkheid veelal gevormd door meerdere spinnakers met verschillende grootte en/of snit. De voortstuwende performance wordt door formules berekend en als je kijkt in je polair zit daar nergens een "stapje" waar de spi er af gaat of moet. Nee er is ergens een grijs gebied daar waar de spinnaker afneemt in vermogen en de genua toeneemt.

In werkelijkheid klopt dit (in mijn ervaring) niet. Nu zijn wij als crew nooit spinnakerschuw geweest en gaat het ding er op de meest onogelijk en onmogelijke rakken op, soms gewoon om te kijken of het lukt. Met andere woorden; wij weten bijzonder goed waar de grens ligt en kunnen nog best een hoop als we over die grens heen gegaan zijn.

Er zijn twéé "eindpunten" voor een spi; één punt waarop de spi de laminaire stroming verliest en enkel nog (zijwaardse) druk geeft en één daar waar de spinnaker niet meer vol te houden is.

Dat punt van laminaire stroming verliezen is in veel gevallen niet een erg geleidelijk overgang op je log. Een geoefende stuurman op de spinnakerreach weet dat dit nét als hoog aan de wind sturen is en dat er binnen een groove van een paar graden een halve knoop te verdienen is. (dit allemaal afhankelijk van de spinnakersnit).

Kijk je nou naar je polar, dan zie je dat totaal niet terug. Je ziet een flauw aflopende lijn. Deze lijn is een gemiddelde benadering van een erg grijs en moeilijk vast te leggen gebied.

Ik durf te beweren dat ik een bovengemiddeld getalenteerde spitrimmer heb. Nou ja talent; hij en ik delen inmiddels een soort paranormale lijn als het gaat om de interactie sturen-trimmen. Dit samen met een crew die glimlachend voor de zoveelste keer de spi in de zak stouwt maakt dat ik vind dat we een klompje kunnen breken op de spinnakerreach.

Ter verheldering onderstaand plaatje:





Links is hoger, rechts is lager sturen. Blauw is de snelheid die je op genua haalt, groen op spi. Grijs is wat de benaderingsformules er van brouwen.

In het groen zie je de knik in de performance; eerst verlies je de laminaire stroom, daarna de hele spi. Nadat je de laminaire stroom bent kwijt geraakt is de genua al vrij snel efficiënter.

De oranje lijn geeft aan wat je kan bereiken door te vechten voor je laminaire stroom voor nog een paar graden hoger; er is al snle twéé keer meer winst t.o.v. polar te winnen! En in de 24 uurs is het belangrijk dat je de terugweg een minder hoog rak hoeft te kiezen!

Verhalen van "3 keer in een rak hijsen en strijken" zijn dus geen stoere verhalen, dat lóónt! Een paar graden windshift kan betekenen dat de spi ineens wél kan staan en hoe twijfelachtiger het is of hij kan staan, hoe meer winst je er uit kan persen! Dat is de sweet spot. Kan de spi niet, dan vaar je wel polar, lukt ie nét wel, dan vaar je er boven.

Dat was de modus waar wij vorig jaar in voeren, vlak vóór onze aanvaring; overtuigd de meeste wind te hebben, op een plek waar de rakjes met mini-koersverschuivingen te over te kiezen waren, en dan tig keer die spi omhoog. Dat bedoel ik met "on fire". Dan ben je aan het winnen.

Dit jaar was dat minder. Gewoon net gevaren met een goed plan. Met een mooi resultaat.

Je kunt het ook te ver doorvoeren, dat varen op het Wad.

De nr 2 in de ORC2 (Majic) heeft dat gedaan, naar de SG.
En de Goudvis ook, 4e in de ORC3, helemaal naar de ZH.

De SG is 20 mijl voorbij de vorige boei (T11 GVS2). Met stroom twee keer mee is dat 2,5 uur, zo'n beetje, voor de J109 Majic.

De ZH is bijna 26 mijl vanaf T11 GVS2). Waarschip 1010, met 1 kts stroom (bijna kentering immers) doet daar bijna 4 uur over.

De winnaars zijn allemaal gekeerd bij de T11 GVS2. En die mannen zijn echt wel allemaal aan elkaar gewaagd in dit spelletje. Dat eerder keren heeft een aantal voordelen:

- geen grote haast om in Kornwerd te komen, dus je kunt optimale zoete rakken kiezen
- geen tegen-vloed bij Kornwerd. Die heb je wel uurtje tegen als je eerder gaat omdat je zo ver moet....
- meer stroom in dat gat bij Texel dan op zee bij SG
- een heel scherpe kentering (10 minuten, echt waar), op zee een uurtje slack
- eerder terug, veel langer voor HW Har, dus veel rustiger bij de sluis. Je bent 3 a 4 uur eerder terug!
- en daarna weer meer tijd om optimale zoete rakken te gaan varen.

Het gaat dus niet alleen om zo lang mogelijk zout te blijven... de balans tussen enerzijds leuk optimaal hard varen op zoet en anderzijds de stroom mee te pakken op feitelijk ongunstige rakken luistert nauw....

Mooi verwoord Bas!

Wij zijn nog wel eens te vroeg met de hijs en zien dan langzaam maar zeker de concurenten inlopen op ons. De spi is dan wel vol, maar remt ipv dat ie iets oplevert. Op dit moment houden we 100gr TWA aan als signaal dat onze spi er op kan. Dat gaat goed.

Mooi verhaal Bas.

Duidelijk dat performance meter ook maar een hulpmiddel is.

Ik denk dat je je ook niet blind moet staren op het absolute getal, waar ik de waarde zie is: je trekt aan een lijntje, gaan we nu harder of niet?

Bas van Dijk schreef :
Die informatie geeft je log ook

Sterker nog. Ik heb er twéé. Eén onder de giek aan de mast met demping 0. En één boven de kajuitingang met veel demping.

De eerste is om te trimmen, de tweede om boatspead te bepalen.

boarderbas schreef :
Das waar maar niet als de windspeed of hoek ondertussen iets verlopen is.

boarderbas schreef :
Ik geloof je hoor! Maar het is wel boot-afhankelijk. De Coppelia kan je wat meer mee gooien en smijten dan met 7 ton Spirit en 120m2 spi.

Wij hebben ook zo'n stuk gehad, buiten de polar getreden, on fire inderdaad. Is zeldzaam voor ons. Tussen 05 en 06u van de LC1 naar de Sport B.
Het ging zo hard dat FMJ uit de reling gevist moest worden... anders hadden we moeten stoppen om hem weer op te halen.

Stukje TWA en TWS, de sprong in de blauwe lijn is 9 graden afvallen bij de LC1 waardoor de TWA ietsje ruimer wordt naar 120 en later 110. Eerst de gang erin, dan langzaam 10 graad omhoog wroeten. Toen kon de spi er net-aan op omdat duit zo sterk is en FMJ als geen ander spi kan varen.
Het was maar 7 kts TWS, ook nog langzaam afnemend. Hele grafiek is 45 minuten 'on fire', hoewel, de laatste kwart van de X-as vielen we terug naar normale waarden. Wind nog maar 4 kts, het begin van 11 uur drijven....



En toen met die spi erop (1/4 links in de grafiek) ging de snelheid omhoog tot tegen de 7 kts en omdat het maar 6 a 7 kts woei vliegt de performance van een respectabele 98% naar 120 (linker as, bruin, *100).



Dit kon alleen omdat de bemanning perfect samenwerkte én het maar 7 max 8 kts wind was. 2 kts meer en we gaan op zijn kant met de lieren door het water.... maar de Coppelia gaat dan ook nog door....

gaaf dit, ben je toch echt wel met je sport bezig...

Mooie ervaring Bas! Hoe lang heb je met je (vaste neem ik aan?) bemanning moeten varen om je boot en huidige zeilen zó goed te leren kennen?

Wellicht. Geen idee waarom dat zo'n "Issue" is op de Capo. Kan me toch herinneren net zo veel gegooid en gesmeten te hebben met een elan 40. Wij hadden één zo'n rak. LC1 KR-A. Spi er op, keer of 5 uit het roer gelopen, snelheidsmeter sprong zo af en toe een halve knoop omhoog, soms weer naar beneden. Randje-randje. Heerlijk.

Heb jij geen kleine spi BK? Wat opviel is dat jullie spi al vrij snel bovenin dicht trok.

Wij hebben overigens nog een truc geleerd. Mijn spiblokken zitten aan de voorkant van de hekstoel. We hebben de blokken naar de spiegel verplaatst en dat scheelde verbazend veel!

boarderbas schreef :
Elan 40 zal wellicht wat gaan glijden? Wij graven een kuil van 1 meter diep.... dat scheelt in AWS.

We hebben wel een 96m2 spi, maar duit wil altijd de grote erop geen discussie mogelijk. En je weet hoe sterk hij is, daar verzet ik mij niet tegen.... ook nog iets met Karate....

Spiblokken zitten 30 cm van de spiegel.

@BK: hoe verklaar je dat de geschatte TWS opeens > 2 kn afneemt, exact op het moment van afvallen? Heeft de geschatte TWD ook zo'n sprong op dat moment?

Upwash van de spi. Beslist. Niet voor niets hebben nagenoeg allle serieus uitgeruste wedstrijdboten de windmeter op een 1,5 meter paal boven de mast uit staan. Daarnaast nog zijn er verschillende correctiefactoren in de boordsoftware ingesteld om upwashcorrecties uit te voeren.

Ik heb een paal van 1,2 meter (toevallig zo gekomen, zou daar zelf nooit de €1400,- voor neertellen )en het verschil van de windmeter met de windex kan op dit soort rakken lachend 10 graden zijn.

BK kan wel heel mooi data verwerken, maar de data die er in gaan is absoluut twijfelachtig.


En nee, Een elan 40 gaat niet significant glijden. Duit kan wel sterk zijn, maar als de boot de spi niet houdt....

Wij hebben tweemaal de kleine spi gehesen. Nu hadden we wat meer wind dan jullie, maar dan nog.

Dat is inderdaad het punt waarop ik aanstuurde: náást de TWS zal ook de geschatte TWA beïnvloed worden hierdoor (en daarmee de target berekening!). Die 120% is (naast de toegenomen BSP) gebaseerd op het target voor 2 kn lagere TWS (of de TWS vóór of ná het afvallen juist is - of beide een beetje juist waren- weten we niet).

Hoe verder de mastunit van de zeilen vandaan, hoe minder je hoeft te corrigeren uiteraard. Voor dit effect heeft de meeste performance software zowel een TWD-tacking tabel als een Downwind TWS acceleration correctietabel.

Een goed gecalibreerd systeem laat, ongeacht de gevaren koers/zeilvoering een constante TWD en TWS zien: er mag géén correlatie zijn tussen deze meteorologische variabelen en wat de boot doet.

Neemt niet weg dat er altijd een grens is in het vertrouwen in de boord-data en wat je daar voor conclusies uit mag trekken.

Zeker een deel door upwash. De windset is een standaard ST60, 40cm lang en recht voor de mast uit.

Maar je ziet ook elke seconde een meting, elk golfje, mensen bewegend op dek, alles komt in de log...
De piek naar beneden is in 2 of 3 seconden naast de boei. Dat is nog geen upwash van de spi, die is er nog niet. Misschien is het schoot vieren, boot rechterop, mast zwiept naar loef en terug, zoiets.

De spi staat pas bij de groene pijl echt goed(te zien in de SOG, paar posts eerder).
Dat is 200 seconden na de manoeuvre bij de LC1.
Grafiekje is 10 minuten lang, de rode lijn bijna 4 minuten. Daarna neemt de wind nog meer af.
Het verschil tussen voor de boei en na de spi op sterkte is minder dan 1 knoop TWS, en dat in een trend van afnemende wind.
Upwash is er zeker, maar misschien een halve knoop invloed op de TWS. Het is zeker niet zo erg als de piek naar beneden bij de boei (in 2 seconden) suggereert....



Upwash invloed op de TWA is moeilijk vast te stellen. De TWA en COG zou je kunnen vergelijken voor en na de spi-set, de Heading (van de fluxgate) is veel te onbetrouwbaar. Zal eens kijken wat ik kan vinden.

Met wat creativiteit/wishfull thinking kan je veel kanten op met deze data

TWD is interessant denk ik om te laten zien. Omdat je toch naar gemiddelden voor en na de manouvre kijkt, zou je (als je headingsensor onnauwkeurig is) de richting van beide rakken kunnen pakken.

In deze data zou je, als je wilt, een trend kunnen zien. Je kunt (uitgezonderd de instabiele stukken direct na de manouvre) net zo makkelijk twee horizontale lijnen intekenen. Ik verwacht dat de pieken in TWS in het platform na de manouvre veroorzaakt zijn door oploeven (en daarna weer afvallen). Ze duren m.i. te lang om veroorzaakt te zijn door golven. De heading (of beter: de TWD) erbij plotten kan dat bevestigen/weerleggen.

Je hebt vast data van meer van dit soort rondingen gedurende de periode dat je gezeild hebt: indien je daar telkens dit effect (nogmaals: TWD is de sleutel...) ziet, dan kun je praten over (de aan-/afwezigheid van) een correlatie met de actuele koers.

Of heel erg je best doen om trends te zien Ziet Harmonie die dan ook?

Nachtvlinder schreef : gemeten vs voorspeld. Is dat een trend of niet!

Wb coppelia vs capolavoro onder spi
Ik heb met beide gevaren met spi en er is wel degelijk verschil. Daar waar de capo plat gaat, hobbelt de coppelia rustig door.
De genoemde elan 40 heeft geen toptuig is een grotere boot en vaart gemiddeld met een even grote spi als de capo. Die zal het dus idd ook langer volhouden

Bij het weghalen van de spi hebben we steeds gekeken of er een significante verandering plaats vond van de ware wind gegevens. Die verschillen zaten hem met name in de hoeken en niet in de snelheden. Als je het merkt bij zetten zou je het ook moeten merken bij weghalen, we wilden het zeker weten om die hoge percentages te waarderen.

En dat weghalen gaat abrupter door opeens te trippen (of hoe heet dat?), ook dan geen groot verschil in TWS voor en na het trippen. Niet de keren dat ik gekeken heb in ieder geval.

Gr Michel

Nog maar even een boei en spi-set onder de loep genomen. Voorlopig de laatste even, ik moet naar de sportschool voor de volgende 24uurs

Een boei waar we 10 graden afvallen (9 eigenlijk) en dan de spi kunnen zetten, na een tijdje pas.
De X-as is iets minder dan 45 minuten, van net voor de boei tot 4 minuten erna.

- de COG laat de 'ronding' zien van 353 naar 344 graden



- spiset is te zien aan de SOG:



- en dan de TWS en TWA: Die TWA moet ook 9 graden ruimer worden, door de koerswijziging.



De TWA gaat van 110 ((helemaal links) naar 120, helemaal rechts. Dat klopt met de COG-wijziging.
De TWS gaat van 10 kts (helemaal links, voor de manoeuvre) naar iets boven de 10, helemaal rechts. Met upwash zou je een ruimere en minder snelle wind verwachten.

Ik denk dat het allemaal erg meevalt met die metingen
Bovendien, ik ben de enige die ze heeft, niemand kan het tegendeel bewijzen

Volgen mij viel hier FMJ bijna overboord klopt dat? Aan de stuurcorrectie te zien.

Beauty schreef :
YES

WEER een meter verloren, gedonder ook altijd op dat voordek. Waar was ik ....... o ja..... naar het lek luisteren.

Ik zag hem bijna gaan potverdikkie. Ik zag hem hangen vanuit het toilet waar ik net was. Zijn zolen zag ik de rest lag over de reling. Schrik .......

Beauty schreef :
Dat viel wel mee, ook zijn kuiten waren nog aan boord