Onderwerp: Koers houden bij windvlaag met kits

We kennen allemaal wel het effect van oploeven bij een windvlaag, mijn kits kent het in ieder geval heel goed.
Als je de ruimte hebt kan het prettig zijn, even wat extra snelheid en wat hoogte winnen.
Maar, was als je koers wilt (of moet) houden? 3 Zeilen aanpassen voor een wat ruimere schijnbare wind voor een windvlaag die na een minuutje weer wegvalt is wat veel van het goede voor een solist.
Probleem is dat mijn kits zo sterk oploeft dat het roer (niet al te groot ivm hefkiel) het niet even kan opvangen.
Wat is dan theoretisch het handigste? Vandaag met al die vlagen wat geëxperimenteerd maar de verschillen in de vlagen was te groot om een conclusie te kunnen trekken.
Behalve wat meer tegenroer geven ook de grootschoot vieren of de bezaanschoot vieren, of zelfs de genuaschoot? Omdat het oploeven zo sterk kan doorgaan dat de genua gaat klapperen verdenk ik de bezaan van een grote invloed.

Wat meespeelt is dat met de genua en windvlagen de boot flink meer gaat hellen waardoor door de geveegde kont de lengte waterlijn aan lij flink toeneemt (en aan loef afneemt) waardoor de krachten van het water op de romp ook sterk wijzigen.

Grootzeil, overloop naar lij.
Bezaan, idem plus aktief vieren.
Als dat niet helpt bezaan reven.

Geen ervaring met een kits. Maar een boot is zonder roer (op de motor) te sturen door over te hellen naar een kant, de boot draait dan de andere kant op. Onder zeil treedt dat ook op: windvlaag = helling = oploeven. Waarbij het roer steeds schuiner staat en minder zijn werk kan doen. Ik gok dat je minder zeil moet zetten, ook de genua. Dus zeiloppervlakte aanpassen aan de verwachte windvlagen. Of meer ballast in de rail


Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Ken deze boot natuurlijk niet en ik vaar nooit met een kits, maar het verbaast me, zoveel temperament voor zo'n boot.
De toename van de helling is mede verantwoordelijk voor de loefgierigheid: het zeilpunt verplaatst naar lij, naar buiten, waardoor het loevend koppel toeneemt. Misschien kan de trim van de zeilen beter, maar de boot heeft vermoed ik gewoon teveel zeil tijdens de vlagen. Dus reven (bezaan strijken?) kan mogelijk helpen.
Vertoont de boot dit gedrag met de hefkiel omhoog? Is dat een geballaste hefkiel?

En wat is de staat van de zeilen? Te bol, of bolling naar achteren verschoven...dan ga je al ....
Kijk in in ieder geval of je ze zo vlak mogelijk kunt trimmen bij dat soort omstandigheden.

Probleem is dat de boot bij de heersende wind volledig is balans is, roer midscheeps en zeilt zichzelf totdat er een stevige windvlaag komt en de balans volledig zoek ik, die is wel te herstellen want ook bij hogere windsnelheden kan er volledig in balans gezeild worden (3 zeilen wat anders trimmen). Alleen voor die incidentele vlagen zoek ik een oplossing.
Juist vanwege dit probleem (en omdat de genua vanaf 4-5 te groot is bij de scherpere koersen) heb ik recent een tweede voorstag laten plaatsen. Gebruik ik die met een gewone fok blijft de boot bij wisselende omstandigheden wel in balans (vooral door het aanzienlijk minder hellen) met vrijwel gelijke snelheid als met de genua.
Maar bij lagere windsnelheden wil ik wel die genua gebruiken, alleen hoe dan om te gaan met die incidentele vlagen.
Kiel is volledig uitgeklapt en ligt geballast met wat beton (was bedoeld als oplossing voor het niet uit willen klappen indien volledig ingeklapt blijven knellen)

De genua is overigens op leeftijd en gaat vervangen worden, eerst een maatwerk fok op de nieuwe stag en daarna kijken wat de beste vervanging is. (vaar nu met een toevallig beschikbare fok die redelijk past.

Het is ook de vraag over hoe actief je de boot kunt zeilen. Met een alerte bemanning die de schootverstelling voor hun rekening neemt gaat dat een stuk gemakkelijker maar ook dat is afhankelijk van de uitrusting. Eenvoudig verplaatsbare travelers voor de schoten bijvoorbeeld maken snel lozen van vlagen mogelijk als er genoeg handjes aan dek zijn. Als je de boot voornamelijk alleen vaart werkt dat niet. Ik vermoed dat de genua hier de grootste boosdoener is. Het klinkt leuk dat je met een grote genua ook bij licht weer je boot opgang houd, maar het is op een toerboot deels illusie dat je daar veel mee opschiet. Bij weinig wind leg je alsnog maar een beperkte afstand af ook met de lichtweer genua. Een kleinere genua die is afgestemd op 12 tot 20 knopen wind zou toch mijn voorkeur hebben als er sprake is van vervanging. Voor nu zou ik eerst nog eens kijken of je de genuaschoot anders kunt voeren waarbij ermeer ruimte tussen genua een grootzeil blijft en de bolling van de genua beperkt wordt.

@Johgs: het klinkt alsof je probleem voor speelt op momenten met wat meer wind en een situatie waarbij reven aan de orde komt.
Zeiloppervlak achter de mast draagt het meest bij aan het oploevende effect.
Ik weet hoe de verhouding in zeiloppervlak is tussen het voorzeil en en het grootzeil. Als het zeil voor de mast een flinke genua is, en grootzeil is duidelijk kleiner dan die genua, zou je kunnen overwegen het grootzeil te reven of zelfs helemaal te strijken. Het grootste deel van de voortstuwing komt in zo'n geval toch van de genua. De bezaan zorgt ervoor dat je aan de wind toch een goede balans behoudt en waarschijnlijk nog steeds makkelijk overstag kan, als dat nodig zou zijn.

Wadloper schreef : Wordt wat veel werk om bij elke windvlaag te reven en ondertussen ook nog de boot op koers te houden. Denk dat TS het probleem goed omschreef Schip ver op een oor waardoor het door de romvorm loefgierig wordt en in zijn geval te weinig grip van het roer overblijft voor effectief tegenstuur. Vaak doet de bazaan er niet al teveel toe als het gaat om de zeilbalans. Ik zie dit type schip zoals dat van TS vaak zonder de bazaan bij zeilen. Het probleem is vooral het niet snel kwijt kunnen van plotselinge winddruk in combinatie met de stuureigenschappen (lees het ondiep stekende roer). Aan die stuureigenschappen kun je niet zomaar iets veranderen. Dus een verbetering moet wel uit zeilbehandeling /zeilvoering komen en voor zeilbehandeling is het nodig dat er genoeg handjes beschikbaar zijn. Wellicht kan TS daarover nog iets zeggen.

Ik denk dat TS dat al in zijn OP gezegd heeft
Johgs schreef :

Wat als je probeert de vlaag voor te zijn? Zorg dat je wat valt, roer weer neutraal en wanneer de vlaag komt laat je hem een beetje komen? Het neutraal kunnen houden van je roer vermindert een hoop drag…

Zijn de zeilen niet gewoon op?

Het doet mij denken aan een probleem met mijn kleine van de Stad Stern, solo varen als het weer een lekker onstuimig was.
Soms kwam ik gewoon even handen tekort voor fok, grootzeil en roer. Na half planerend eens een 360 binnen 20 meter gedaan te hebben zocht ik een oplossing voor die pittige vlagen.

De beste oplossing om toch alles snel te kunnen blijven bedienen bleek na wat gepruts van het loshangende roer een meer stroef bewegend roer te maken met een rondlopende lijn van helmstok naar 2 ogen aan beide zijden. Gewoon meer wrijving.
Zo kon ik het net lang genoeg even los laten en het staan bleef om de schoot bij te stellen en de koers het zelfde bleef.

Zoiets zou in jouw situatie ook kunnen helpen de zeilen zelf voor een moment letterlijk meer in de hand te hebben.

Dat was trouwens ook het leuke aan het zeilen met die Stern. Een scheurijzertje
maar solo in trapeze een extra uitdaging:))