Hieronder nog mijn verslag van de Singlehanded:
Dag 0
Vorig jaar deed ik voor het eerst mee met de Singlehanded en dat smaakte (grotendeels) naar meer. Het lukte vorig jaar, in de laatste ochtend, niet om de SH uit te varen, veroorzaakt door een combinatie van factoren. Eén van de meest aanwezige factoren was toch wel vermoeidheid.
Aangezien ik dit jaar vast van plan ben om het wel uit te varen, heb ik goed nagedacht wat ik anders moet doen. Mijn bootje, een Van de Stadt Bries en net een beetje ouder dan de Singlehanded, blinkt niet uit in comfort, met name op langere tochten. Ik had daarom onder meer een cardanisch kooktoestel gekocht om tijdens het varen onderweg toch te kunnen koken. Het toestel bleek echter best groot en zou te veel ruimte innemen, zodat ik die dus toch maar niet geplaatst heb.
Ook de aankondiging dat het dit jaar extra zwaar zou worden, zorgt ervoor dat ik erg wil focussen om maar nergens tijd te verliezen. Daarom ben ik een week van te voren het IJsselmeer ingedoken om de hele romp af te borstelen en zodoende wat gladder te maken. Met name bij de toenmalige verwachting van (erg) weinig wind, kan dat net het verschil maken tussen heel erg langzaam varen en gewoon erg langzaam varen.
Wat betreft tactiek heb ik mezelf voorgenomen om niet te lang door te varen ‘s nachts. In de nacht varen kost veel meer energie dan in daglicht, dus is het niet verstandig om zo lang door te gaan, dat je na je lange rust pas weer weg mag als het al lang licht is (even afgezien van veranderende wind en stroming.)
Daarnaast heb ik me vast voorgenomen om overal van te genieten! Is iets op het moment misschien niet zo leuk, dan toch waarschijnlijk wel achteraf bij de sterke verhalen?!
Dag 1, zaterdag
Het is zover! We starten! Van tevoren had ik bedacht om eerst naar boven te gaan, want dinsdag zou er mogelijk veel wind uit het Zuidwesten komen, dus dan ben ik graag weer beneden. Daarnaast is in de voorgaande jaren gebleken dat als je als eerste het Markermeer doet, je eindigt bij Enkhuizen, aangezien de sluis na 22.00 uur niet meer draait. Dus eerst naar boven. Klinkt logisch toch?
Zodra de opdracht open gaat, blijkt na heel snel scannen Terschelling erin te zitten, dus dat wordt het doel voor vandaag, dat kan precies met de stroming! Iets verder lezen leert dat onderweg naar Terschelling ook Trintelhaven, Lemmer en Makkum aangedaan zouden kunnen worden. Trintelhaven en Lemmer kosten te veel tijd om op tijd bij Harlingen te zijn voor de kentering. Makkum wil ik wel doen, aangezien je daar vlak langs komt. Bovendien heb ik de langzame bootjes korting, wat betekent dat ik niet door dezelfde sluis terug hoef, zoals de minder langzame boten, dus kom ik maar één keer langs Makkum.
Het plan is gemaakt, de uitvoering is begonnen! Al snel kan de spi erop en komt het noorden steeds dichter bij.
De wind neemt echter een beetje af en de snelheid houdt niet over. Bovendien laat windy zien dat er langs de kust van Friesland nog minder wind zal staan zometeen... Een onrustig gevoel bekruipt me dat Terschelling vandaag niet meer gaat lukken op een fatsoenlijke tijd.
Na nog wat opties te overwegen, wordt het tijd voor plan B: Eerst naar Medemblik en dan via Den Oever met de stroom mee naar Den Helder. Dat moet lukken met een mooie eindtijd. Bij Medemblik heb ik echter nog een dobbelsteen opdracht. Waar ik uitging dat die opdracht iets van een extra selfie, of puzzel of zoiets zou zijn, blijkt dat er nog even een rondje om de Kreupel gezeild moet worden… OK.
Plan C dus.
Bij aanvang van het rondje om de Kreupel steekt de wind lekker op. Het is net niet bezeild en eigenlijk heb ik te veel zeil staan; ik ga erg schuin en binnen vliegt van alles door de kajuit. Maar het gaat wel erg lekker, dus ik ga door. Als ik weer omhoog, voor de wind vaar en even naar binnen ga om het logboek bij te werken, staat er 10 cm water in de boot. Er bleek een afsluiter nog open te staan. Van alles is zeiknat, inclusief de helft van mijn kleren, waaronder ook mijn thermo-ondergoed, die uit de punt zijn komen stuiteren. Dus ik hoop maar dat het de komende dagen niet te koud wordt. Mijn voornemen om overal van te genieten komt even flink onder druk te staan, maar tegelijk zie ik een mooie gelegenheid om mijn 4 jaar geleden geïnstalleerde handlenspomp eens te testen. Die blijkt het nog prima te doen, dus daar geniet ik maar dubbel van!
Ik twijfel nog even om in Den Oever (waar mijn auto staat) te stoppen en naar huis te gaan voor droge kleren, maar besluit dat dat te veel tijd kost, dus ik ga door. Door het rondje om de Kreupel ben ik wel veel later in Den Helder dan oorspronkelijk gepland, maar tegen 1.00 uur lig ik vast en kan ik naar bed.
Dag 2, zondag
Plan C is nog actief: Op tijd vertrekken uit Den Helder, dan met de eerste stroom mee naar buiten door het Molengat. Boven de eilanden heb ik dan stroom tegen, maar daar stroomt het niet zo hard. Vervolgens beginnen aan het rondje om de Jacobs ruggen tegen de klok in en naar Terschelling. Ergens rond die tijd zal de stroming dan weer kenteren en kan ik met de stroom mee richting Harlingen, waar ik ongeveer rond de kentering dan zal zijn, om gelijk door te gaan naar Kornwerderzand en Makkum.
Ik vertrek met zonsopkomst. De planning is goed, de wind is goed, de zin is goed! Het vaart lekker en tussen Texel en Vlieland kom ik de eerste van vele andere deelnemers tegen, die de andere kant op gaan.
Het eerste stuk van het rondje Jacobsruggen duurt een stuk langer dan gedacht, dus tijdens de tussenstop op Terschelling haal ik alleen snel de stempel en wissel ik de genua voor de high aspect fok. In plaats van even te koken, smeer ik een paar broodjes voor onderweg; geen tijd te verliezen! Tijdens het vallen van de avond kom ik Marco met de Zeehond een aantal keer tegen tijdens het opkruisen tegen de wind; twee eenzame strijders in de nacht op het Wad. Zo in het donker kan ik de dieptegetallen op de kaart alleen met de aller grootste moeite lezen, dus ik vaar op de kleuren van de contouren, dat gaat ook prima. Als ik bij het einde van de Blauwe Slenk aankom, daar waar het eventjes wat smaller wordt, zal ik voorbij gelopen gaan worden door een drietal schepen, waaronder een sleep. Ik probeer via de marifoon af te spreken dat ik verder kruis aan bakboord en zij aan stuurboord blijven. De communicatie met de slecht Engels sprekende kapitein is echter erg moeizaam, dus ik besluit maar een stukje terug te zeilen om ze te laten passeren.
Iets verder op komt er een visser mij tegemoet die fanatiek alle kanten op schijnt met zijn zoeklicht. Ik word een aantal keer flink verblind en heb moeite de kaartwerkelijkheid met de echte werkelijkheid overeen te laten komen. Ook de wind is iets aangetrokken, waardoor er meer buiswater overkomt. Maar zo in het donker merk je dat pas als het in je gezicht slaat.
Het opkruisen naast de Pollendam is erg intensief, mijn blik wisselt steeds van de kaart naar het water, turend en zoekend naar de dam, de onverlichte tonnen en de kleurtjes op de kaart die de diepte aangeven, terwijl ik het water uit mijn gezicht veeg. Ik maak slag na slag en schiet evengoed lekker op. Als dan echter bij Harlingen nog twee vissersschepen met felle lampen het water naast de dam indraaien en er van achter ook nog iets met veel lichten langzaam dichter bij komt, zie ik het niet meer goed aflopen. Ik besluit de motor te starten en in de zijstrook te gaan varen. Ik heb liever een diskwalificatie dan een aanvaring of andere narigheid zo in het donker.
Aan het einde van de Pollendam hijs ik de zeilen weer om de Boontjes in te gaan. Bij het doorzetten gaat echter de schootbevestiging van de fok stuk, waardoor zowel het zeil als de schoot alle kanten op klapperen. Het is even teveel. Ik besluit uit te wijken naar Harlingen, daar kan ik het even rustig bekijken en oplossen. Als ik de haven wil oproepen, kan ik echter mijn handheld marifoon nergens meer in de kuip vinden, dus die moet tijdens alle tumult overboord zijn gestuiterd. Ook dat kan er nog wel bij! Met de vaste marifoon leg ik de havendienst uit dat ik wil uitwijken naar Harlingen, er echter nog nooit ben geweest en de haven niet heb voorbereid. Dat is geen probleem, de havendienst zal met een lamp schijnen naar welke brug ik moet. Maar ik moet wel hard opschieten, want er komt een speciaal transport aan. (Die was me aan het oplopen bij de Pollendam)
Als ik wat later heb aangelegd, mijn handheld marifoon heb teruggevonden (gewoon vastgeklikt op mijn reddingsvest) en weer wat rust heb, zie ik nog allemaal mensen door Harlingen lopen. Voor mijn gevoel is het diep in de nacht, maar in werkelijkheid is het pas 22:00 uur. Dat is even omschakelen.. Ook zie ik dat ik ongeveer in het heetst van de strijd een appje van Elly heb gehad met de vraag hoe het gaat. Zou ze er een extra zintuig voor hebben om te voelen wanneer het even niet zo lekker met haar deelnemers gaat…?
Dag 3, maandag
Het is tijd voor plan D.
Plan D is om vandaag alsnog naar Makkum te gaan en dan door naar Lemmer. En daarna naar Trintelhaven voor de nacht, eventueel achter anker. Tot aan de hoek van het Vrouwenzand onder Stavoren wordt het opkruisen, daarna is het weer bezeild.
Ik heb contact gehad met Elly: Als ik terug zeil naar waar ik gisteravond de motor aanzette en vandaar weer de route oppak, heb ik geen diskwalificatie en kan ik dus verder. Ik heb vannacht zeer slecht geslapen, door alle spanning van gisteravond die nog even het hoofd uit moest. De dag begint een beetje druilerig en nevelig, maar ondanks dat, is het varen naast de Pollendam in daglicht volledig anders. Ik heb overzicht en vaar relaxt. Ik zie in één oogopslag wat waar is en dat ik naast de betonning erg veel ruimte heb, aangezien het vloed is en er dus ruim voldoende water staat. Ik bedenk me dat het gisteravond ook vloed was. Maar blijkbaar was het varen zo ontzettend intensief, dat ik geen hersencapaciteit meer over had om te bedenken dat er genoeg water was. Vandaag is de Pollendam bezeild, in tegenstelling tot gisteravond. Helaas is daarmee de Boontjes niet meer bezeild, waar dat gisteren nog wel zo was. Wat dat betreft was het vorige plan leuker.
Zonder echte noemenswaardigheden, kom ik na een lange dag met erg veel opkruisen in het donker bij Lemmer aan. Als ik vlakbij de haven ben, word ik opgeroepen. Een Beurtveer schip is bezig een anker uit te brengen om van de kant los te kunnen komen. En daarmee is de hele haven ingang versperd. Na wat overleg kruip ik met het zeil knijpend in de wind, vlak langs het bijbootje dat het anker uitbracht, terwijl ik mijn fanatiek piepende diepte alarm negeer. Even later maak ik met hulp van mijn zaklamp een goed verlichte foto bij het sluiswachtershuisje. De dag eindigt rond 22.00 in Lemmer, er is niet meer genoeg tijd om in Trintelhaven te komen voordat de volgende lange rust moet beginnen. Erg jammer, want Trintelhaven is vandaag bezeild en morgen niet meer. Ik voel een déjà vu en plan E opkomen… Maar eerst even proberen goed te slapen...
Dag 4, dinsdag
Het is tijd voor plan E: Eerst opkruisen naar Trintelhaven, dan halve wind naar Enkhuizen en vervolgens door naar Hoorn. En onderweg moet ik nog bepalen of ik bij Hoorn of de Markenwadden ga ankeren.
De dag begint onstuimig. In de schemering verlaat ik Lemmer. Er is een dikke woei, er komt veel water over en bij elke zoveelste golf lig ik weer bijna stil.
De wind wordt echter al snel minder, en na een uurtje haal ik het tweede rif eruit. Nog een half uurtje later is het eerste rif er ook uit. Het opkruisen gaat voor mijn gevoel tergend langzaam, maar ik houd stug vol (ik heb natuurlijk ook niet echt een andere keuze). Af en toe even ongegeneerd lekker meeschreeuwend met de muziek, verstrijken de mijlen stuk voor stuk. Als er een hele donkere en zware lucht aankomt, zet ik snel weer twee reven en rol de HA alvast een stukje op. De bui fopt mij echter, want er zit geen knoopje extra wind in. Zonder reven ga ik weer verder. Als ik dicht bij de Markerwaarderdijk kom, waar de golven veel minder zijn, komt er weer meer snelheid in het bootje en wordt het kruisen dus ook weer steeds leuker.
In de Trintelhaven is van alles te doen: De politie informeert naar een auto in het water, de Viniglot die vastloopt bij het willen wegvaren en natuurlijk een te fotograferen monument op de dijk. Ik moet eerlijk zeggen, dat in alle keren dat ik er met de auto ben langsgereden, het monument me nog nooit is opgevallen. En na het eens bekeken te hebben, besluit ik dat ik er ook niks aan gemist heb.
Na Trintelhaven blijkt de wind nog wat verder geruimd en is het naar Enkhuizen aan de wind zeilen, in plaats van halve wind. Ik neem me voor dat ik zometeen, als ik in Enkhuizen ben, de high aspect weer ga verwisselen voor de genua. Ongeveer 10 minuten na die gedachte komt er weer een flinke bui langs, met dit keer wel veel wind. Het wordt een stevig partijtje helmstok worstelen en niet alleen het gangboord, maar ook het raam wordt goed gespoeld. Al met al is dat wel een beetje de samenvatting van de dag: Van elk uur wil ik 55 minuten meer zeil hebben staan. En de overige 5 (veel) minder.
De stempel in Enkhuizen verloopt soepel en ook het varen naar Hoorn gaat gemoedelijk. In Hoorn ga ik, na de stempel te hebben bemachtigd, even na 20.00 uur voor anker in de havenkom. De boot rolt er echter als een malle, dus ik twijfel erover om na de verplichte ankertijd weer weg te gaan om ergens anders te gaan slapen. Maar eigenlijk ben ik daar te lui voor. En aangezien er bij de Singlehanded zo vaak wordt geadviseerd om bij je eigen plan te blijven, neem ik dat advies maar eens ter harte en blijf ik achter anker overnachten.
Terwijl ik het journaal bijwerk, hoor ik ineens stemmen heel dichtbij. Snel steek ik mijn hoofd naar buiten om te zien wat er aan de hand is. Met best wat snelheid (het waait nog steeds lekker door), vaart er een Beurtveer schip 5 meter achter mij langs richting de oostelijk uitgang van de kom. Het ziet er heel gecontroleerd uit, maar ik schrok er toch wel even flink van. Voor de zekerheid doe ik ook mijn deklicht maar aan voor nog wat betere zichtbaarheid.
Morgen hoef ik alleen nog terug naar Lelystad, waar ik moet finishen voor 12.45. De verwachting is dat morgenochtend vanaf een uur of 8 de wind zal gaan afnemen, totdat deze nagenoeg op is in de loop van de middag. Aangezien ik niet het risico wil lopen dat dit eerder dan verwacht gaat gebeuren en ik zonder wind kom te zitten richting finish, besluit ik vroeg te vertrekken en zet de wekker op 6.00 uur.
Dag 5, woensdag
Na slecht te hebben geslapen door de rollende boot, wordt ik om 4.00 uur wakker. Even schrik ik, aangezien de boot niet meer rolt. De wind zal toch niet nu al gestopt zijn? Maar dat valt mee, er is nog steeds wind. Omdat ik nu toch wakker ben, besluit ik alvast maar lekker vroeg te vertrekken. En zodoende vaar ik stipt om 5 uur het donkere Markermeer op. De sterrenhemel wordt afgewisseld met een flinke regenbui, maar zonder al te gekke wind. Het gaat als een jekko, en voor 8 uur lig ik In de sluis van Lelystad. Nu is het nog maar een klein stukje en om 8.45 finish ik met een voldaan gevoel. Ik vond het erg zwaar, zwaarder dan vorig jaar, maar o zo gaaf!
De door mij gekozen route is 211 mijl lang, maar ik heb er 247 gevaren tijdens de tocht, met name door het opkruisen.
Waar ik opgegeven had 44 uur en 41 minuten nodig te hebben, werden dit 48 uur en 32 minuten netto zeiltijd.
Al met al waren de windomstandigheden behoorlijk optimaal voor mijn bootje: Er was altijd genoeg wind om een lekkere snelheid te halen, de golven waren niet zo groot, dat ze al te veel afremden. En elk moment kon gezeild worden, geen moment was er te veel of te weinig wind.
In totaal heb ik 4 keer gewisseld tussen de genua en de high aspect, 9 keer een rif gezet en slechts één rak op de spi gevaren. (Gelukkig kon de spi tijdens de terugweg naar huis nog wel omhoog, zodat die lekker kon drogen. Die lag bij het rondje om de kreupel namelijk ook op de kajuitvloer…)
Van het meegebrachte voedsel heb ik vrijwel alleen het snelle eten gegeten, voornamelijk ook door het continue gevoel haast te hebben en daardoor geen tijd om te koken. Het eerste eitje heb ik pas gebakken na de finish, en oohhh, wat smaakte die goed!
Voor volgend jaar is mijn voornemen om na de start eerst even een kwartier pauze in te lassen, de opdracht even rustig en aandachtig te bekijken en dan een weloverwogener plan te maken.