Onderwerp: Opknappen Piraatjol

Aangezien dit mijn eerste topic is op dit forum zal ik mij eerst eens even voorstellen. Ik ben Michiel, woon in Utrecht en ben lid van U.S. Histos en zeil nu bijna twee jaar. Dit doe ik meestal op de polyvalken van de vereniging.

Ik ga de komende weken met een vriend samen een piraatje opknappen. Het gaat dus om een houten bootje van 1,15m breed en 2,4m lang.

Ik heb zelf nog geen ervaring met het opknappen van boten en wilde dus wat informatie inwinnen om zo een begroting en een plan van aanpak te maken. Ik hoopte dat jullie mij van de nodige informatie kunnen voorzien.

De boot is ooit behandeld geweest met epoxy hars. Dit bladderd er aan de binnenkant aan alle kanten vanaf. Je kan op veel plekken hele lappen weg trekken. Op andere plaatsen zit het nog wel goed vast. De buitenkant is met gekleurd lak/verd behandeld. Deze is nog overal in takt, maar bobbeld op veel plaatsen op. De staat van het hout lijkt goed. Het is nu erg vochtig, maar we hebben geen rottende plekken kunnen vinden.

Ons plan is om de hele boot eerst helemaal kaal te maken, om hem vervolgens in blanke lak volledig te lakken.

Mijn eerste vraag is dus, wat is de makkelijkste manier om die boot kaal te maken? Gewoon alles er af schuren? Of kan ik het beste afbijt gebruiken, en zo zoja, welke? Of kan ik beter een föhn en afsteek mes mee nemen voor die verflaag aan de buitenkant?

Verder wil ik weten waar ik het beste mee kan lakken? Ik heb zelf een beetje rond zitten kijken, en kwam door een ander onderwerp op dit forum RUWA lak tegen. Is dit goed geschikt om de hele boot mee te lakken? Ik begreep dat ik een laag of 7 nodig zou hebben om een goede afwerking te krijgen. Hoe vertaalt dat zich in liters lak?

Wat ook wel prettig zou zijn om te weten, is hoe glad ik het hout moet schuren voor een mooi resultaat? Tot welke korrel moet ik door gaan? Of is dat slechts afhankelijk van hoe veel geduld ik heb en is het hoe gladder hoe beter?

Mijn laatste vraag betreft het zeil. Deze lijkt in prima staat te zijn, maar heeft nogal veel groene en zwarte aanslag. Is er een wondermiddel op de markt om dit er mooi uit te krijgen? Ik kwam zelf Ultamar Power Cleaner tegen. Heeft iemand hier ervaring mee? Is het een beetje prettig spul? Of zouden jullie wat anders aanraden?

Ik hoop dat jullie mij een aantal goede tips kunnen geven, zodat ik met een relatief beperkt budget toch een leuk bootje aan dit project kan over houden.

Ah Histos, dat ken ik wel

Verf afhalen gaat heel goed met een verffohn en een goede krabber (de scandvik / bahco 665). Maar als je hem blank wilt laten, moet je wel voorzichtig doen omdat je anders bruine plekjes krijgt als je de fohn er net iets te lang op houdt. Maar het gaat als een trein en je hebt zo alle verf er af. Er na nog even schuren. Tot welke korrel is aan jezelf, 'gewoon' glanzend lukt wel met 120 of zo, maar als je een perfecte spiegel wil moet je verder gaan tot 400 of zo.

Een 1 component lak als ruwa is op zich wel prima maar je krijgt wel een onderhoudsgevoelig bootje. Die lak moet je regelmatig bijhouden en voorzien van een nieuw laagje omdat het door UV wordt afgebroken. Persoonlijk vind ik ruwa wat aan de gele kant. Verder is mijn ervaring met 1 component lakken wat beperkt.

Met een kleurlak (zeker in een 2 component systeem) krijg je een wat robuuster bootje met minder onderhoud maar als je blank hout mooi vind... Ik doe het niet meer

Laat de boel wel even goed drogen voor je gaat lakken.

Philip, bedankt voor je reactie.

De reden dat we hebben bedacht om de hele boot blank te doen, is omdat het a) sierlijk staat en b) omdat het kosten bespaart doordat je een grote hoeveelheid lak van een bepaald type kunt kopen. De binnenkant van de boot willen we namelijk graag blank laten omdat het er mooi uit ziet. Een andere overweging is om de buitenkant wit/donker blauw of bordeaux rood te maken. Ik verwacht alleen om dit heel erg in het prijskaartje terug te zien.

Hoe regelmatig is regelmatig wanneer we praten over het aanbrengen van een nieuwe laag 1 component lak? Is dat jaarlijks? Bestaan er betaalbare alternatieve kleurloze/doorzichtige 2 component bootlak?

Lukt epoxy hars verwijderen met een verfföhn ook? Of moet ik daar wel afbijt/grote rol schuur papier voor mee nemen?

e.e.a. hangt ook af van de mogelijkheid om het bootje binnen te stallen. Destijds lag mijn blank gelakte optimist altijd binnen, dat was qua onderhoud natuurlijk ideaal.

Kaal halen idd met krabber en fohn. Een high tech krabber kan, maar een paar goedkope krabbers en een slijpsteen werkt ook prima. De krabber iets bol slijpen, dan happen de einden niet. Krabben werkt ook prima op de binnenkant. Ik vermoed dat de epoxylaag op oude lak is gezet. Dan komt het er vanzelf weer af.

Qua kleur zou ik de buitenzijde niet te donker maken, het is al zo'n klein bootje. Met een lichte kleur lijkt ie wat groter. Verder is het denk ik lastig om de buitenkant strak te krijgen als je hem blank wilt lakken, je kunt dan immers geen plamuur e.d. gebruiken.

Verder is het zaak om al het hout goed héél goed te laten drogen voordat je er iets nieuws op smeert. Anders blijft de lak net zo goed zitten als die epoxy...

Betreft het zeil (en de lijnen): leg die eerst maar eens een dag in een lauw sopje met handwasmiddel (Biotex oid). Regelmatig in het water heen en weer bewegen, en later goed afspoelen. Mocht dat niet genoeg zijn, kun je ontweringswater (vd bouwmarkt) proberen, of zoiets als Vanish.

De lijnen kun je ook op lage temperatuur in de wasmachine wassen. Wind ze wel eerst strak op en doe er een oude kussensloop omheen.

Herman schreef :
Ik heb het even nagevraagd. Het hout is geïmpregneerd met epoxy. Het zou dus tussen de houtvezels zitten.

chielt schreef :
Dan zou het er niet zo maar af moeten komen zetten, dat is vreemd. Weet je zeker dat het de epoxy is die er af komt en niet een laklaag? Epoxy is van zichzelf erg sterk, als het eenmaal hecht op (droog) hout krijg het er niet zo makkelijk meer af. Misschien is het hout (te) nat geweest toen de boot in de epoxy werd gezet.
Oude epoxy is in het algemeen goed overschilderbaar, dus flink krabben en schuren. De epoxy die in het hout is gedrongen krijg je er toch niet meer uit en dat hoeft ook helemaal niet.

Wat betreft 2-componenten lakken: die zijn erg mooi en duurzaam, maar ook duur. En veel kritischer wat werkomstandigheden betreft dan 1-component lakken (temperatuur, luchtvochtigheid, ondergrond, mengverhouding, etc.). Voor een 2-component lak zou je eigenlijk binnen moeten kunnen werken.
En nog een nadeel: 2-c lak kan alleen op een schone ondergrond (heel goed schuren dus) of over een andere 2-c laag heen, maar meestal niet over 1-c. Bij het opknappen is dat geen probleem, maar als je tussendoor even een krasje bij wilt werken is 2-c een stuk lastiger.

Voor blanke 1-c lak geldt dat je die toch wel een keer in de twee jaar even moet opschuren en 1 a 2 nieuwe lagen moet geven. Het hangt sterk af van de mate van blootstelling aan zonlicht, daar kan 1-c blanke lak als Ruwa meestal slecht tegen. Leg je het bootje ergens in een donkere garage als je het niet gebruikt, dan valt het onderhoud wel mee. Maar ligt ie dag in dag uit in de zon en buitenlucht, dan ben je ieder jaar aan de beurt...

Succes!
Bart

Edit: als ik je startpost nog eens nalees en de foto bekijk, dan denk ik dat of de blanke lak die over de epoxy is gezet eraf bladdert of dat de epoxy is verkrijt door UV-licht en vergaan is. Over epoxy moet je namelijk ook nog altijd een lak zetten, tegen de inwerking van UV.

Bart, bedankt voor je reactie. Ik denk ook dat die epoxy in het hout zit, en dat het lak is wat er los laat, als ik er zo terug denk. Wat betreft binnen werken, we hebben de komende anderhalve week een fabriekshal ter beschikking. We willen alleen niet teveel geld kwijt zijn, dus dat zou een reden zijn om 1-c lak te gebruiken. Zijn er bepaalde merken aan te raden? Ruwa is er één, maar misschien zijn er mensen die betere ervaring hebben met een andere lak in de zelfde prijsklasse.

Kijk voor de lak ook eens op marktplaats.nl en google ook maar eens op "jachtlak", dan zie je een aantal online discounters.

Jachtlak is er (vreemd genoeg) niet op gemaakt om permanent in het water te liggen. Is dat wel het geval moet er op het onderwaterschip een extra laag met andere verf/lak komen.

De meeste epoxyharsen zijn niet UV-bestendig, dus niet geschikt als toplaag voor iets wat langdurig buiten ligt. Dat kan de reden zijn dat het eraf komt, of gewoon slechte voorbewerking (te vochtig, vettig, noem maar op)

Afbijt zal op epoxy ook niet echt werken ; als het wel werkt is het geen epoxy wat eraf komt.

web schreef :
Nou die öuderwetse"afbijt die zo stinkt ( met methyleenchloride uit de bouwmarkt) haalt de epoxy er echt wel af hoor!
Maar als het hout met epoxy geimpregneerd is moet je natuurlijk heleaal nooit afbijten!

Gezien al het werk dat er in gaat zitten vraag ik me trouwens af of je niet beter een nieuwe kunt bouwen... 2 platen hechthout (kookwatervast multiplex gaat ook als je met epoxy impregneerd) van 5-6mm en een verzameling latten.
En een flinke pot epoxylijm.
Ik heb er zelf 35 jaar geleden ook een gebouwd . De tekening heb ik zelfs nog ( wel een beetje verfomfaaid want nog veel ouder! ) , die kun je eventueel wel krijgen.Stuur eventueel een PN.

Ad

Ik gebruik zelf altijd Epifanes blanke lak, die is ongeveer net zo duur als Ruwa. Ik denk dat de kwaliteit niet zoveel uitmaakt.

Er is ook nog Coelan. Ik heb er zelf nooit mee gewerkt, maar sommige mensen zweren erbij. Het is veel duurder dan blanke lak en je moet het er echt flink dik opsmeren (ik geloof zelfs tot 1 mm dik), maar dan schijnt het ook jaren mee te gaan. Misschien kunnen anderen daar iets over roepen?

Als je nu niet zoveel geld en tijd hebt, zou ik voor Ruwa, Epifanes of Sikkens blanke bootlak gaan. Bedenk dat voor een mooi resultaat een goede voorbereiding het belangrijkst is, dus echt heel goed schuren, schoonmaken en ontvetten. Het lakken zelf is de finishing touch.
Flink veel lagen lak aanbrengen, minstens 5 maar liever 7. De eerste verdund, maar dat staat wel op de pot.
Qua schuren doe ik het zelf meestal zo:
Korrel 80 -> 120 -> 180.
Dan eerste (verdunde) laklaag.
Weer 120 -> 180
Dan de volgende lagen, waarbij je tussendoor steeds fijner schuurt, bijvoorbeeld 120 -> 180 -> 240 en eventueel 400.
Als de laklaag zich opbouwt en steeds "boller" en gladder wordt, is schuren met 120 niet meer nodig en kun je meteen naar 180/240. Tenzij je zakkers hebt, die er eerst weer uit schuren met 80 etc.