Onderwerp: Zelf nieuw roer maken voor Beneteau Forban

Het (aangehangen) roer van mijn Beneteau Forban begint slecht te worden. Bijwerken of oplappen is eigenlijk geen optie meer, dus ik wil graag zelf deze winter een nieuw roer maken. Op zich kan ik het model 1op1 overnemen, maar ik zou het iets willen verbeteren. Ik denk zelf dat het effectieve roerblad iets groter kan en ik zou er een profiel in aan willen brengen. Nu is het gewoon een 'platte plank' met afgeronde kopse kanten. Mijn vraag is: kan ik op mijn nieuwe roer een NACA profiel toepassen en heeft iemand daar tips over? Ik heb de globale tekening van de boot meegestuurd.

een profiel moet wel kunnen.
groter is wel gedurfd; je hebt niet een balans roer en de kans bestaat dat door een groter roerblad het sturen zwaarder gaat.

de NACA formule heb ik in exel gezet. Daarmee kan je voor elk op te geven profiel een uitslag maken. Die uitslag knip je uit en plak je op een latje. uitzagen met een decoupeerzaag en je hebt een profiellat. Met een paar van die latjes voor verschillende breedtes kan je met een electrische schaaf je profiel maken. Dan bekleden met glasweefsel en epoxy voor de sterkte.
Ik heb op die manier al een stuk of wat roeren en een zwaard gemaakt. Ook in opdracht. Werkt prima.

Stuur maar een pb-tje voor het exel bestand.

Gr Rob

Een NACA profiel heeft geen zin bij een langkieler.
Het is beter om het roer ongeveer de dikte van de achterkant van je kiel te geven en dan zorgen voor een gepaste afstroming.

Groter maken zou wel kunnen, omdat de afstand van je roer tov het draaipunt van de boot niet of nauwelijks veranderd zal de benodigde stuurkracht ook niet of nauwelijks minder worden.

Wat is de reden dat je groter wilt? Reageert de boot onvoldoende? Groter roer betekend ook groter nat oppervlak = meer weerstand.

Erikdejong schreef :
ik leer graag, kan je dat uitleggen?

Gr Rob

Een NACA profiel zorgt voor het creeren van lift. De profielen zijn geoptimaliseerd voor vrijaanstromend water. De gevormde voorkant van het profiel bepaald het gedrag van het betreffende profiel voor een groot gedeelte. Zo hebben bijvoorbeeld de kiel en het roer bij een modern kieljacht met spade roer een volkomen verschillend profiel met andere lengte/dikte verhoudingen en dikte op een verscillende plaats.

Kijk bijvoorbeeld eens naar de zeilen, een genua heeft een heel ander profiel dan een grootzeil.

"Probleem" bij een langkieler is dat het water dat op het roer komt eerst langs de kiel gestroomt heeft. Het heeft dus geen keus meer om aan loef of aan lei langs het roer te stromen. De speciaal gevormde voorkant is daardoor opeens nutteloos geworden in het profiel. Vergelijk het maar met een roer/scheg combinatie. het roer vormt daarbij het achterste deel van het profiel en de scheg het voorste deel. Bij een langkieler is de romp feitelijk de overmaatse scheg. Die vorm kun je nu niet optimaliseren voor stuureigenschappen. Het roer blijft feitelijk de achterste helft van het NACA profiel en is in doorsnee dus min of meer driehoekvormig.

EDIT: als je wel een NACA profiel gaat gebruiken heb je een dunnere voorkant dan de dikte van je kiel heeft. Hierdoor ontstaan wervelingen aan de voorkant van je roer die een hoop reactie vermogen van je roer wegnemen waardoor je veel grotere roeruitslagen moet geven dan dat nodig is.

Bedankt voor jullie advies. Ik begin te begrijpen dat een profiel niet zoveel zin heeft. Dat is natuurlijk ook de reden dat het originele roer zo 'plat en bot' is. De reden dat ik het graag iets groter zou willen hebben, is inderdaad dat de boot bij lage snelheid zoals manoeuvreren in de haven nauwelijks op het roer reageert. Ook niet als de schroef draait. Ik moet dus veel wrikken en mijn idee is dat dat makkelijker moet kunnen... Het vervelende is dat nergens exacte maten van het roer kan vinden, dus ik moet echt wachten tot de boot weer uit het water gaat eind van dit seizoen.

Het roer aan het einde verdunnen kan wel een hoop effect hebben. Als het nu min of meer een platte plaat is waarvan de voorkant net zo dik is als de achterkant. Ik zou kijken of je het kunt verdunnen tot een mm of 4 of 5 aan de achterzijde.

Dat je roer niet reageerd als er schroefwater op komt verbaasd me niet. Door de uitsparing in het roer tpv de schroef beweeg je het roerblad feitelijk uit de drukbaan van de schroef vandaan als je roeruitslag geeft. Wellicht zou je het roer iets meer kunnen optimaliseren door de uitsparing voor de schroef te optimaliseren, hierdoor volet het roer meer stuwdruk van de schroef en heeft automatisch ook meer effect.

Zoals Erik schrijft is het, je kunt inderdaad naar de achterkant iets profileren, verwacht er echter geen wonderen van, het is meer voor je eigen gevoel. Met zo'n langkieler gewoon anticiperend varen.

De vroegere Beneteau is eigenlijk voortgevloeid uit de vormen van vroegere vissersvaartuigen, je kunt die scheepsvormen nog veelvuldig tegenkomen langs de Franse kust. Droogvallen met "bequilles"
Gewoon een destijds beproefd concept en oerdegelijk.
Lekker van genieten!

Groet,
Hans

Ik ben het volkomen eens met Erik. Zonder drastische ingrepen op het onderwaterschip is in dit geval nauwelijks iets te optimaliseren. Een groter bladoppervlak heeft wel iets, maar niet veel extra stuureffect. Onder motor zal het al helemaal weinig uitmaken. Daarintegen zal het sturen onder zeil zwaarder worden omdat er geen balansdeel is.

Dan wordt het helemaal makkelijk; ik maak het nieuwe roer precies zoals het oude. Daar is vast ooit heel diep over nagedacht...

Zoals gezegd kan je wel de achterrand iets verbeteren door hem wat te versmallen tot 5-8 mm breed met scherpe randen. Het water stroomt dan mooier af. Of je dat in de praktijk zult merken is een tweede.

Ik heb een paar jaar geleden een Kerlouan gehad (vergelijkbare serie Beneteau) en het roer vervangen. Ik sluit me grotendeels aan bij de commentaren: voorkant dik en rond laten aansluiten achter de kiel. De achterkant over 15-20 cm versmallen naar zo'n 7-10 mm ( niet dunner ivm schade)
Ik heb er wel voor gezorgd dat het schroefraam zo klein mogelijk past, dat geeft iets beter stuureffect met schroef. Ook heb ik iets meer oppervlak onderaan gemaakt, door vanaf de kielzool de omtrek van het roer eerst wat verder horizontaal door te laten lopen en met een wat kortere bocht naar verticaal, dat merk je bij lage snelheid een beetje.
Ik heb het destijds gemaakt van een redelijke kwaliteit WBP multiplex (betere bouwmarkt) en stevig ingepakt in epoxy en glasmat. plak eventueel meerdere lagen op elkaar, het is een dik roer.
NB bij lage snelheid manouvreren gaat inderdaad lastig, als je te traag gaat, loopt ie gewoon rechtuit. Maar met een beetje ervaring kun je er mee lezen en schrijven. Het zijn wel echte "scheepjes" en liggen als een blok in het water.

Succes

Op dit moment ben ik bezig (bijna klaar) met het maken van een nieuw aangehangen roer voor een Maxi. Dit naar aanleiding van dit:



Afgebroken roer midden op Markermeer, gelukkig maar 4 bft en gebeurt helaas altijd als je net solo bent. Gelukkig stak het stukje restroer nog zo'n 40cm in het water. Geloof het of niet, hierdoor hield ik nog beetje roerdruk.. Snel handelen: direct het restroer met extra lijn vastzetten, het grootzeil laten vallen en een anker uit bakkist naast me neer leggen.. (voor geval dat..) Zo ben ik op enkel de genua ruim 2 mijl naar thuishaven gevaren. Aanleggen was even lastig maar ging uiteindelijk prima.

En ja, toen werd het lastig. Er zijn geen nieuwe Maxi roeren voorradig. Ook het onderste roerbeslag was verloren en geen idee hoe dit er exact uit zag. Via dit forum in contact gekomen met 'Maxi', een forummer wiens Maxi "Rooje Draak" nog op de kant stond. Gezamenlijk naar zijn Maxi gegaan om te kijken en te meten. Foto's gemaakt en met deze info ben ik aan de slag gegaan. Erg tof dat 'Maxi' zijn hulp aanbood!

Besloten dat het een hout/epoxy/glasweefsel roer zou gaan worden. Groot stuk 40mm Oukume multiplex gehaald Het restroer als voorbeeld gebruikt plus opgenomen maten om nieuw roer te tekenen op het hout.



Met decoupeerzaag het roer gezaagd en binnen 10 minuten was er een "nieuw roer". Dit was het makkelijkste deel..



En eigenlijk begint het echte werk dan pas. Schuren en schaven.. schuren en schaven.. schuren en schaven.. Ik heb hiervoor een eclectische schaaf gebruikt. Van de 40 mm Oukume multiplex bleef aan de achter uiteinde van het roer maar 5 mm over. Je hebt er soms een beetje lef voor nodig om te blijven schaven.. het geeft tevens een enorme stofzooi! Uiteindelijk kreeg het roer meer zijn vorm:



Aan de 'schaafringen' kun je zien waar het roer verloopt van dik naar dun. Het roer heeft hier overigens al 1 laag epoxy.

Vervolgens glasweefsel aangebracht, 3 tot 4 lagen 160 gr keeperweefsel. Het aanbrengen is vrij eenvoudig, ik heb steeds 1 kant per keer gedaan. Een tijdrovend karwij. Gelukkig geen epoxyallergie.. Tussen elke laag goed schuren. Waar een overlap van keeperweefsel zat, was die overlap minimaal 5cm en deze glad schuren. Tijdrovend, maar wel te doen.

Je ziet het haast niet maar zo is dan het eindresultaat van 4 x keeperweefsel met Oukume:



Goed laten drogen en wederom schuren. Hierna in de HB Coating gezet. En dan begint het weer een beetje een echt roer te worden.



Het roerbeslag was eigenlijk het grootste probleem. Dat ziet er ongeveer zo uit:



En is nergens te verkrijgen. Ziet er niet moeilijk uit om te maken dus.. even naar de metaalboer. Ik heb de wens om het beslag iets langer te maken dan oorspronkelijk met 3 bevestigingsgaten ipv 2. Helaas werd dit een probleem, men kan geen U-profiel van RVS maken dat langer is dan het breed is (..). Uiteindelijk toch een oplossing gevonden en het beslag wordt nu gemaakt, exact zoals ik het wil hebben. Nog een weekje en dan hoop ik dat het roer klaar is voor gebruik. En het past..

Al met al geen moeilijke klus, wel tijdrovend. Totale kosten op dit moment ongeveer 300 euro (excl. beslag. Beslag maken is 60 euro). Aangehangen roer van een Maxi is vrij groot, ongeveer 180 cm.