Onderwerp: Lewmar luiken: acryl vervangen

Hier dan een topic over hoe ik het acryl van de Lewmar luikjes heb vervangen. Er zullen vast betere of andere manieren zijn, maar zo heb ik het gedaan:

Het acryl (10 mm dik smoke grijs PMMA, dubbelzijdig UV) had ik op voorhand bij Stout besteld. Snelle levering trouwens, het was er de volgende dag. Had de LxB maten genomen van de bestaande luiken tot de kitrand. Je kunt dus makkelijk van te voren meten.

Luikjes er uit gehaald. Gewoon de asjes er uit tikken (let op de kleine borg ringetjes, die raak je makkelijk kwijt) en hop naar huis met die handel.

Als eerst snij je de kitrand los langs het aluminium. Heb voor elk luik steeds een nieuw mesje gepakt. Hoe dichter je tegen het aluminium zit, hoe minder je later hoeft schoon te maken. Bovendien kun je niet per ongeluk in het rubber snijden als je langs het aluminium blijft. Je kunt dan ook zo diep mogelijk drukken tot je op je frame zit.
Als je de kitrand los hebt losgesneden kun je makkelijk (met bijvoorbeeld een platte schroevendraaier) het raam er uit wrikken.

Het meeste van de kit, wat trouwens butyl-achtig leek, kun je wegkrabben en daarna met een rotary brush op je accutol schoonborstelen. Dan schoonborstelen gaat snel. Denk trouwens dat het sowieso maar 10 minutjes per luikje was om schoon te maken. De rubbers heb ik ook alleen maar schoon hoeven te maken. Dat ging heel makkelijk en ze waren goed om weer te gebruiken. Volgens mij zijn deze rubbers trouwens wel nog nieuw te bestellen.


Als je alles hebt schoongemaakt, dan kun je het frame afnemen en gelijk ontvetten. Voor het ontvetten heb ik alcohol gebruikt.

Vervolgens heb ik het oude raam enigsinds zo goed mogelijk schoongemaakt en op het nieuwe acryl gelegd met de 'onderkant' van het oude luik boven. Dit omdat je dan gelijk goed zit met je gaten voor de hendels.
Dus oude luik op het nieuwe, vastzetten met lijmklemmen. Gaten boren (15 mm voor de hendel zelf en 7 mm voor de borgpin - let trouwens op dat je niet te diep boort bij die borgpin) en vervolgens met een decoupeerzaag de rondingen van de hoeken overnemen. Dit zul je ook vast kunnen frezen, maar ik heb geen frees en ook nog niet met zo'n kopieerfrees gewerkt.
De rondingen heb ik bijgewerkt met een vijl, want met een decoupeerzaag is het nooit helemaal netjes. Vroeger op de zeevaartschool bij bankwerken geleerd hoe je 'rond kan vijlen', die truc is ideaal voor deze toepassing. Neem hier trouwens je tijd voor, want elke oneffenheid die overblijft, blijf je strakjes zien.


Het bewerkte raam heb ik 'uitgelijnd', vastgeplakt, omgedraaid om aan de onderkant langs het rubber de folie weggesneden. Dit omdat ik bang was dat er kit zou vloeien naar de binnenkant als je het raam er in legt bij de volgende stap. Heb het bij elk luik gedaan (4 luikjes gedaan) maar heb niet een keer gehad dat er kit aan de binnenkant zat. Dus of deze stap nou nodig was...




Dan kun je het schone en ontvette frame pakken. Hier leg je dan je eerste kitbed in. Zorg dat het netjes ligt en dat er geen aluminium te zien is, want ook hier geldt: dat zou je blijven zien als het raam er in ligt.
Stout adviseerde Polymax om als kit/lijm te gebruiken. Ik heb Innotec Adheseal gebruikt. Ben erg tevreden over Innotec en had het nog liggen. Is trouwens ook een polymeerkit. Of het een juiste keuze is geweest moet nog blijken, maar bij de eerste paar regenbuien kwam er geen druppel water binnen.


Vervolgens ontvet je het raam. Ik heb hiervoor ook alcohol gebruikt bij de eerste 2 ramen. Later las ik tot mijn grote schrik dat alcohol en PMMA niet samen gaan. Advies gevraagd en je kunt PMMA het beste ontvetten met Isopropanol.
Dan leg je het raam er in en dan moet je bepalen hoe diep je hem er in druk. Ik probeerde flush te blijven met het frame, maar wilde ook nog iets dieper. Dit omdat ik hoop dat alles dan netjes dicht blijft als je per ongeluk een keer op je luik staat. Ik denk dat het nu trouwens zo goed zit, dat je gewoon op je luik kan staan. Voor de zekerheid een paar stenen op het raam gelegd, dat het niet om een of andere reden om hoog gedrukt zou kunnen worden door de kit.


Heb dit zo een kwartiertje of wat laten rusten en kan kom je bij de volgende stap waar ik ook de meeste moeite mee had: het afkitten.

Wat niet werkt, is de berschermfolie laten zitten en dat als bescherming gebruiken, want daar kruipt kit onder.

Ik heb 2 ramen afgeplakt door de tape tegelijk te plakken over het frame en acryl, en dan vervolgens met een nieuw mesje de tape uit de sponning te snijden. Werkt redelijk, maar een gepriegel. Je kunt dit ook zien bij de bovenstaande foto.

Wat beter werkt is het frame en het acryl af te plakken, en met een scherp mesje te snijden. Dan krijg je een mooie strakke tape-lijn en dus ook een nette kitrand. Je moet dit wel doen voor je het acryl in het eerste kitbedje legt.
En zoals je hieronder kunt zien: snij ook hier wat beschermfolie weg, anders werkt dat later tegen je.


Gebruik bij het afkitten niet te veel kit. Je kunt beter -mijn mening- her en der wat kit er bij moeten vullen dan dat je hele hopen moet weg halen.
Met dreft en een leren handschoen (die blijft vochtig waardoor je geen strepen trekt) maak je de kitrand mooi glad.
Zelf haalde ik gelijk de tape weg omdat ik bang was dat deze ook zo verlijmen. Het lastige van de tape weg halen, hoeveel voorwerk je ook hebt gedaan, is dat je toch altijd een streepje in je kit kunt trekken. Dit kan je gelijk bijwerken met je handschoen en sop, maar elke keer dat je er aan zit wordt het er minder mooi op.
Wat ook opviel is dat mocht er wat kit op het acryl zitten, dat je dit er best makkelijk af krijgt zonder dat het een kliederzooi wordt.

In de tussentijd dat de kit aan het drogen is heb ik gelijk de hendels gesopt en goed ingeboend met vaseline, knapt het ook enorm van op. Ook het rubber is goed schoongemaakt en ingesmeerd met vaseline.
Bij een hendel brak trouwens een geroeste schroef. Kon ik helaas niet meer gebruiken en heb een nieuw setje hendels besteld (65 euro of zo, valt nog mee).


En als de kit eenmaal droog is komt het magische moment: de folie er afhalen en de luiken terug zetten. Wat een verschil!




Totaal was ik zo'n 2 uur per luik bezig. Kosten waren per luikje ex btw:
- 1 stuk 512x512x10, 47 euro
- 1 stuk 469x338x10, 28 euro
- 2 stuks 358x213x10, 27 euro.

Gebruikt gereedschap:
- afplaktape
- dreft
- Bison schoonmaakdoekjes (is met alcohol of aceton?).
- Alcohol, maar beter gebruik je dus Isopropanol
- Innoctec Adheseal Marine
- Vaseline
- Stanlymes met extra mesjes
- 4 lijmklemmen
- Accutol
- Rotary brush
- Boormachine met boor 15mm en 7 mm
- 2 zoetvijlen
- Platte schroevendraaier en een kruiskop voor je hendel
- decouperzaag met zaagje voor kunststof (fijn ijzerzaagje gaat ook)


Het stelt echt niets voor, dus gewoon aan beginnen

Knap gedaan hoor!
Ik heb nog wel twee vraagjes/opmerkingen.
Allereerst die roterende borstel. Was dat kunststof of metaal? Want een staalborstel op alum inium is niet echt een goed idee
En dan at advies om isopropanol te gebruiken.
Als ik de bestendigheidslijst van kunststoffen zo bekijk is dat weliswaar beter dan gewone alcohol ( ethylalcohol) maar nog steeds slechts matig geschikt ( zie www.vbv.nl/download/pdf/techni...e%20kunststoffen.pdf ) . Tenslotte is isopropanol ook een alcohol.
Waarschijnlijk zal het wel meevallen omdat het snel zal opdrogen maar mogelijk zijn er betere middelen te vinden .Wasbenzine is ook een goed ontvettingsmiddel en daar is PMMA wel goed bestendig tegen (zie lijst).
Maar ik denk dat bijv. een sopje van bijv. St.Marc veiliger is , wordt immers ook aangeraden voor het ontvetetn vóór het schilderen.
Ad

mooi stukje werk, ziet er goed uit.
Wel nog een werkwijze van mijn kant mbt kitten. jij raad aan zuinig aan te doen met kit,..ik doe het tegenovergestelde,....ik ben ruim met kit.
Om het netjes te houden rondom de kitvlakken ruim aftapen met goede tape (geen crepe tape)
Nadat de kitvlakken schoon en ontvet zijn, deze ruim opspuiten met kit waarna de nieuwe ruit die nog in de beschermfolie zit muv de kitvlakken erin gedrukt kan worden.
De kit loopt nu overal uit,..deze een dag laten drogen en nee niet wegstrijken, gewoon de bulten laten voor wat ze zijn.
Na een dag met een mesje alle overtollige kit wegsnijden. De bulten "liggen" er gewoon op en hebben niet gehecht. Na het insnijden kun je alle overtollige kit er gewoon aftrekken. (doe wel een paar wegwerp handschoenen aan..)
De vers gesneden kit is aan de binnenkant nog zacht en plakkerig echter door het uitpersen van de dag ervoor wel luchtbel vrij.
Laat de kit nu rustig verder uitharden, de tape kun je nu al verwijderen.
Als de kit na weer een dag goed is uitgehard, attributen monteren en afwerken.

@ Ad: Haha ik had wel zo'n antwoord van jouw kant verwacht (goed bedoeld hoor). Ik koos voor alcohol omdat het vluchtig is en relatief veilig. Later vond ik juist op internet dat het niet goed is.
Wat er precies Isopropanol is weet ik niet, was het advies van Stout. Ik heb zo 1-2-3 niet met Google kunnen vinden wat het voor 'n goedje is.

Al met al denk ik ook dat het meevalt, maar voor de volgende keer zal ik geen alcohol gebruiken.

Die borstel was staal, had geen kunststof thuis. Het is alleen aan de binnenkant van het frame waar geborsteld is en niet aan de buitenkant, dus vond het geen risico.


@ De Optimaal: het eerste luikje welk ik af kitte (is dat correct Nederlands?) had ik ook ruim kit gedaan, maar ik vond dat lastiger werken dan met minder kit. EDIT: ook niet laten harden zoals jij omschrijft.

Ik begon mijn topic ook met hoe ik het heb gedaan en dat het niet wil zeggen dat het goed is. Maar bedankt voor je uitleg in ieder geval

OEB,....er zijn meerdere wegen naar Rome,...en jou werkwijze is natuurlijk ook prima. Je resultaat is het bewijs !
Ik merkte in het verleden (ik was ook altijd zuinig met kit) dat de verdeling onder de plaat niet overal gelijkmatig was, vandaar dat ik nu wat ruimer kit. Voor PMMA plaat gebruik ik wel een primer en die is gelukkig dekkend zwart. bij ongelijk verdeling van kit zie je het niet.

Nogmaals, jou resultaat mag er wezen, mooi werk

O.E.B. schreef :
Gewoon googelen met propanol en wiki.
Dan zie je dat er twee soorten zijn waarbij de OH (=alcohol) groep op twee verschillende plaatsen zit.
Je hebt 1-propanol en isopropanol oftewel 2-propanol.
Die tweede is bekender als IPA en is het belangrijkste bestanddeel in bijv. WD40.
Welke jij nou hebt gebruikt kan ik natuurlijk niet zien maar tegen isopropylalcohol kan PMMA nog minder en niet beter dan tegen gewone ethylalcohol/ethanol Kijk maar in ie lijst.
Dus geloof nooit PMMA verkopers op hun mooie uitspraak want van chemie hebben die meestal weinig kaas gegeten.
Waarschijnlijk gaat het bij die man die je dat aangeraden heeft altijd goed omat het contact met de PMMA maar kort is maar juist is het niet.
Bestendigheidslijsten voor kunststoffen of rubebrs zijn makkelijk te vinden op internet en een stuk veiliger.
Ad

De Optimaal schreef :
Klopt De Optimaal, dat is waarom ik schreef dat je eerste kitbedje goed gevuld moet zijn, want als je raam er in ligt, dan zou je aluminium kunnen zien. Dat had ik dus bij het eerste raampje....

Ik zal bij een volgende keer jouw manier eens proberen.

Over het bewerken van PMMA ; mijn zoon zit in de lasersnij business en zegt dat je dit ook prima kan lasersnijden. Daarmee kan je dan ook nauwkeurig gaten en rondingen maken...

FAL schreef : Waar ik werk doen we laser en water-snijden. Kunststoffen doen wij op de watersnijder.

Hoi,

Is het door u gebruikte acryl goedkoper dan origineel lewmar?

Rubber is per 5 of 10 meter te koop bijv bij SVB. Gaat ongeveer 10 jaar mee.


Groet,

Paul

prachtige 'how to'
Dank baar voor

OOTG schreef :
+1

netjes hoor, wanneer kan ik mijn luiken brengen?

Goed gedaan! Een aanvulling kan zijn dat je eerst de oude ruiten verwijdert en deze als sjabloon aanlevert aan de leverancier van het nieuwe "glas". Dan kan hij een exacte kopie maken en scheelt dat veel afweek werk.

O.E.B. zou je wat uitgebreider kunnen omschrijven hoe je de scharnieren hebt los gemaakt?
Je verteld dat het eenvoudig te doen is. Aan jouw luiken te zien heb ik dezelfde scharnieren. Bij mij zitten aan de zijkant van de scharnier een paar zwarte lipjes. Trek je die er zo maar vanaf en zitten daar pennen achter die eruit getikt kunnen worden. Graag een wat uitgebreidere uitleg.
B.v.d.

Paul

@ Nostres: je zet een doorslag of een schroevendraaier tegen het asje aan de kant waar het borgringetje zit (bij de rode pijl) Dan sla je hem er zo uit. Ringetje blijft aan je schroevendraaier hangen. Die plastic kapjes kunnen blijven zitten (of je haalt ze er daarna uit om schoon te maken en in te vetten -> dan zijn ze weer mooi).

@ Maarten-Jan: ja dat kan natuurlijk ook. Maar ach, zo veel meerwerk is het niet. Bovendien weet ik niet wat ze er voor vragen om je luikje na te maken.

@ B100: haha....

@ Palu: geen idee, vast wel. Prijzen die ik heb betaald staan er bij. Aan jou de eer om de originel Lewmar-prijzen te vermelden

De rest bedankt voor de complimenten! Ben er nog steeds super blij mee en over een paar weken ga ik de ramen op de kajuit vervangen

Beste OEB,

Prachtige How-to, complimenten. Ik vraag mij af of je jouw ramen in de kajuit ook al hebt vervangen? Ik heb zelf Lewmar raampjes die open kunnen in mijn Beneteau Oceanis 300, waarvan er 2 lekken.

Ik heb een offerte opgevraagd en voor 9 raampjes rekent men in NL (Bootruitspecialist) ongeveer € 800,-. In Amerika (Hatchmasters) kun je ook Lewmar ramen en onderdelen nabestellen, echter vraag ik mij af wat de verzendkosten gaan worden (dit hoor ik nog).

Ik ben benieuwd of er mensen andere tips hebben.

Gr Frank

Quest,

Inmiddels heb ik alles al vervangen, behalve de toegangsluiken, dus ook de grote kajuitramen en de klapluikjes.

Die klapluikjes zijn helemaal kinderspel, alleen netjes zagen en boren! Ik denk dat je voor 150,- al klaar bent als je het zelf doet, misschien nog wel minder ook.

Succes!

Dank voor je reactie. Heb je ook ervaring met het vervangen van raamrubbers van deze Lewmar ramen? Via een dealer zijn deze 70 euro. Iemand tips?

Jammer dat de afbeeldingen weg zijn....