Onderwerp: Temperatuur kiel-/vlakkoeling

Vraag mij soms af wat de ideale max. temperatuur is bij kiel-/vlakkoeling? Met andere woorden wat is beter...
De huidige JMP impellerpomp (deze blijkt achteraf voor de indirect gekoelde versie te zijn) geeft 1600 liter per uur. De temperatuur is nu max 60 à 65 graden.
De originele zeewater impellerpomp gaf 700 liter per uur. Toen liep de temperatuur op tot max. 80 graden. Als de boot bijv. stil lag in de sluis liep de temperatuur langzaam wat op... Nu niet meer.
De huidige geeft wat meer veiligheid maar wat warmer is natuurlijk beter voor de motor. Ook het vlug opwarmen scheelt interne slijtage.

Aanvulling: er zit standaard één thermostaat in (voor zeewaterkoeling) die bij 42 graden opent.

Ik zie misschien iets over het hoofd, maar in principe heeft je motor en thermostaat die de temperatuur alsmede het vlug opwarmen onafhankelijk maakt van het (overschot aan) koelvermogen.

Jollenbaas schreef : a
Als de motor direct gekoeld is, is 80 graden veel te heet. Er ontstaat dan ketelsteen vorming in het motorblok.
Bij een indirect gekoelde motor is 89 gaden goed.

Bedoel je de temperatuur in de motor zelf (na thermostaat) of in de kielkoeling (voor thermostaat)? Die eerste zou ik toch graag op een graad of 80 wil hebben.

Gebruik je het thermostaat huis van de 3GM30 of van de 3GM30F? Ik vermoed de eerste. Martec levert thermostaten die daar in passen die beginnen te openen bij ik meen 62 graden voor hun aftermarket warmtewisselaars. Lijkt me meer geschikt in jouw situatie. Mijn 3GM30 (zeewaterkoeling omgebouwd naar warmtewisselaar) draaide daar ook op zo'n 80 graden mee.

Het is een standaard motor voor zeewaterkoeling die zonder een verdere aanpassing, alweer 20 jaar, draait met kielkoeling. Bedoel idd de motortemperatuur zelf cq de uitgaande stroom (25 mm slang) warme koelvloeistof.

Gebruik het standaard thermostaat huis van de 3GM30eu. Goede tip zo'n 62 graden thermostaat. Waar te koop?

Wanneer het systeem gevuld is met koelvloeistof in plaats van water is een hogere temperatuur toelaatbaar vanwege de genoemde kalkafzetting vanuit water.

Zo'n geheel gesloten systeem met best veel volume wordt het best gevuld met gedemineraliseerd water, met additief antivries. Dit hoef je in principe nooit te vervangen, alleen jaarlijks de vorstbeschermingsgraad meten en zonodig wat antivries toevoegen. Een thermostaat voor hogere temp (80 a 90) zou voor de motor wel fijn zijn.
De foto toont nog een derde slang op het uitlaatspruitstuk. Gaat die naar een expansietankje?

Systeem is gevuld met koelvloeistof die elke 5 jaar wordt vervangen. De dikke slang is van de uit de motor komende koelvloeistof. De dunne gaat naar het expansievaatje.

Jollenbaas schreef : Je hebt indirecte koeling omdat de koelvloeistof door motor en koelspiralen onder het vlak van de boot cirkuleert. Het buiten boord koelwatercircuit ontbreekt dus. Ook geen uitlaat koeling. Prachtig eenvoudig. Koelvloeistoftemperatuur van de motor mag dan zelfs wel 90 graden worden.Een thermosaat van 80 a 90 graden zou je dan na de motor moeten plaatsen Je krijgt dus geen ketelsteen vorming in de motor.

madoc schreef :
Dan heb je dus een droge uitlaat, klopt dat? Dat stelt wel wat eisen aan de isolatie van de uitlaat, zo'n ding wordt best wel heet. Nog afgezien van het lawaai....

Het is een droge uitlaat met een Blokland spiraaldemper. Alles stevig ingepakt met een isolatiedeken, dezelfde uitvoering als in de beroepsvaart. Lawaai valt reuze mee.
Uitlaatspruitstuk is koelvloeistof gekoeld.

Jollenbaas schreef : Ik heb hem destijds via een watersportwinkel bij Allpa gekocht, zij zijn importeur van Martec. Maar staat niet los in de Allpa folder.

Linkje naar het Martec onderdeel op hun eigen site:
www.martec.se/en/fresh-water-c...ermostat-yanmar.html
(ze hebben het daar over 75 graden wat wel ongeveer overeenkomt met de 80 graden waar mijn motortje op draaide)

Ik heb toen het typenummer dat er in gestanst stond gegoogled (Martec maakt ze immers niet zelf) en kwam er achter dat sommige buitenboordmotoren deze thermostaten ook gebruiken. Maar dat heb ik helaas niet opgeslagen en de motor is met thermostaat en al verkocht

Edit na googlen op het Martec onderdeelnummer. Hier hebben ze hem ook, gewoon in NL:
ab-marineservice.com/product/t...esloten-koelsysteem/

@Philip: Dank je wel voor het doorsturen van de link.

Bij oude motoren lees ik dat de temperatuur lager wordt gehouden tot max. zo'n 65 graden. Vandaar mijn groeiende twijfel...
Zal beginnen om de impellerpomp te vervangen door de originele versie met een kleinere kam van 2 ipv. 4 mm. De doorstroomsnelheid wordt dan 700 ipv. 1600 l/hr. En een andere thermostaat helpt ook.

De motortemperatuur wordt toch bepaald door de thermostaat die regelt hoeveel flow er door de vlakkoeler gaat?
Waarom zou je dan aan de pomp gaan sleutelen? Dan verminder je de capaciteit van het koelsysteem wat in theorie bij langdurige vollast wel eens verkeerd uit kan pakken.

Misschien mis ik iets maar volgens mij is een andere thermostaat de enige manier om dit op te pakken.

Als ik je verhaal goed begrijp zit je thermostaat er nu in voor de Kat z..... Gaat open bij 42 of wel staat altijd open.
Als de thermostaat opengaat en de temperatuur loopt desondanks nog verder op dan is het koeloppervlak krap bemeten. Een grotere stroomsnelheid geeft een betere koeling. Stilliggen in een sluis geeft dus minder koeling.(buitenwater geen stroom. motor stationair lage koelwater stroom)

Zelf je thermostaat vervangen door eentje van 62 zal geen verschil maken omdat je temperaturen nu al hoger zijn.

Als ik de foto's zie dan ben jij erg zuinig op je bootje en vaak aan het schilderen. Hoeveel lagen verf zitter erop de buitenkant koeler?

Edit: Wat ook nog kan is dat je thermostaat stuk is en niet helemaal opengaat. (Dan gaat evervangen wel helpen )

Jollenbaas, wil je dat niet meer doen!

Je bezorgt elke keer een niet onannzienlijk deel van ZF een groot minderwaardigheidscomplex als je dergelijke foto's toont.

Alsof het een folder is...

Dit is en standaard uitvoering van een kielkoelsysteem. Bij koude motor alleen circulatie door de motor. Zodra de temperatuur van het thermostaat bereikt wordt ook water door koeler.

Precies. De koeler dient overcapaciteit te hebben zodat de thermostaat kan bepalen.

Als dat nu niet het geval is, kan het onder voorwaarden helpen de pomp te vergroten. Dat werkt alléén als de warmteweerstand in die koeler aan de warme kant bepalend is.

Is dat niet het geval, doordat je stilligt in warm water of er zijn 10 lagen teer op het oppervlak gezet, dan is ie zelfs bij oneindig hoge flow nog te klein.

Wat rooiedirk schrijft klopt. De thermostaat regelt idd niet veel en staat in principe vanaf 42 graden open. In de sluis zie je de temperatuur slechts heeeeel langzaam oplopen maar niet schrikbarend.
Tijdens de vaart is de temperatuur afhankelijk van de snelheid en loopt op vol vermogen met de oude impellerpomp op tot max. 80 à 85 graden. Met het langzamer varen zakt de temperatuur naar rato. Nu met de nieuwe impellerpomp tot max. slechts 60 à 65 graden.
In het voorjaar duurt het mij nu lang voordat de 60 graden überhaupt is bereikt. Daarom denk om eerst de zeewater impellerpomppomp weer te monteren.

Er zitten alleen epoxy met antifouling op die elk najaar flink wordt afgespoten.

@Calidris: sorry...

Jollenbaas schreef :
Sorry, ben het hier toch niet mee eens. In principe blijft de thermostaat dicht tot de koelwatertemperatuur gestegen is naar de thermostaat-temperatuur.
Je moet de temperatuur niet verhogen door de koelcapaciteit te klein te maken (ergo te kleine pomp).
Doe er dan gewoon de juiste thermostaat in!

Wat wel kan, is dat het systeem moeilijk regelt, omdat je iets doet wat eigenlijk niet kan:
Madoc hintte daar ook al op.

Met een gesloten koelwatersysteem zoals jij hebt, of zoals bij een auto met radiateur, circuleer je met de thermostaat dicht alleen door de motor, en niet door de radiateur. Naarmate de thermostaat verder open gaat, circuleer je steeds meer door de radiateur.

Bij een zee-water gekoelde motor (althans, de meeste die ik bekeken heb), is er geen radiateur, alleen inkomend koud-water. Zo lang de thermostaat dicht staat komt er geen water in de motor.
Dit is waar het mis gaat. Als je nu een radiateur op de motor aansluit, blokkeer je wel het inkomende (koude) water, maar aan de uitgangs-kant van de motor houd je gewoon verbinding met de radiateur. Dat is weliswaar geen ramp, maar dit kan wel een te lage motortemperatuur, of langzaam opwarmen tot gevolg hebben.

m.i. verkeerde thermostaat

bij ons;
temp. gaat door tot 80C, dan gaat de ther. open en blijft stabiel tgv de kielkoeling

motor moet toch warm worden, geen 45C...

@Daan1508 en Sy Helios:

Mee eens. Daarom ook mij twijfels en deze vraag op het ZF.
Met de standaard impellerpomp was de temperatuur ook goed maar de flow soms wat te laag in de sluis of tijdens een rustig vaartje. Met de huidige impellerpomp gaat dat beter.
Een warmere thermostaat is nu het eerste en het simpelste om uit te proberen. Hoop dat deze combinatie beter is, zeker in maart/het voorjaar en met de doorstroming van de huidige impellerpomp beter is. De standaard versie heeft voor mijn systeem weinig nut.

Wat Philip ook al aangaf.

Louter uit nieuwsgierigheid: waarom is ooit voor deze oplossing gekozen, en niet voor een kielkoeling uitvoering van de motor, zodat je, net als in een auto, helemaal geen impeller meer hebt?

In jouw geval is >80 grasden beter.

Wat je bedoelt met doorstroming snap ik niet helemaal, die veranderd niet bij een andere thermostaat, huis en doorlaten blijven hetzelfde toch ? Thermostaat gaat alleen later open en eerder dicht. Bij je originele 42 Graden opent hij en zal ook niet snel meer dicht gaan of je moet in de winter met 1 graden water doorvaren.

Wat Daan al aangaf je koelt op overschot en de thermostaat regelt alleen de interne temperatuur.

dus of ik een andere kam zou zetten en van 1600 liter naar 700 liter zou gaan ? Ik zou dan willen weten of 700 liter genoeg koel overschot levert zo ja dan kan dat natuurlijk prima. Zou eerst de thermostaat wisselen en dan eens met een infrarood meter wat de temperatuur van het uitgaande water is.

Ik heb dan juist weer een grotere pomp op mijn nieuwe Yanmar 3YM20 laten zetten , waar ik lig is het water maar zo een graad of 25 dus flink wat water er doorheen om de boel koel te houden.

Knar schreef :
In je auto zit als het goed is ook een waterpomp Warm water stijgt op , dus om het beneden in je kiel te krijgen zul je het toch wat moeten gaan dwingen.