Onderwerp: Lekkende Raampjes.

Ookal waren de lijmverbindingen in de vliegtuigbouw echt beter dan klinknagels; nog decennia lang werden er toch nog kinknagels doorheen geknald.

Tijdens mijn opleidingen in de vliegtuigbouw noemden wij die "chicken rivets"

Bij lijmen is het door veel meer processparameters complexer dan klinken of schroeven, maar als je die onder de knie hebt is het wel prachtig.

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

@Joop66 hier enkele jaren geleden precies dezelfde situatie met lekkerij bij de ramen gehad. Eindeloos geklier met butyl en proberen te dichten bij de randen en schroefgaten. Uiteindelijk de ramen vervangen en zonder schroefgaten gemonteerd. Soortgelijk opgelost als De Optimaal, maar dan met VHB als basis ipv alleen kit.

Ik heb toen een stappenplan geschreven (ooit voor iemand in het engels vertaald), zal hem even opzoeken dan zal ik hem hier posten.

Gevonden.

======================

Hier het hele proces van ramen vervangen stap voor stap, zoals ik het begin 2024 heb gedaan.

Tevens de uitleg om het overlappende deel van het nieuwe raam mooi volledig zwart te krijgen (net zoals de zwarte randen rondom een auto voorruit). Daardoor zie je straks niets meer van de VHB tape en oude gevulde schroefgaten etc.

Voorbereiding:
- De schroeven eruit en de oude ramen verwijderen. Mijn boot heeft aan elke kant vd kajuit slechts één lange acrylaat ruit (die bedekken binnen meerdere vertrekken). Probeer in ieder geval één ruit als mal heel te laten.
- Nieuwe ramen laten maken, ik bracht de oude ramen als mal bij een glasbedrijf die ook bootruiten doet om ze exact na te maken, zonder de schroefgaten uiteraard. Zelf uiteindeljk gekozen voor 8mm acrylaat, in een zo donker mogelijke grijstint die ze beschikbaar hadden.
- Terug naar de boot: Alle kitresten, butylresten en andere oude zooi vervolgens zeer secuur verwijderen. O.a. siliconen verwijderaar gebruiken.
- Alles goed schoonmaken en ontvetten
- Alle oude schroefgaten vullen (epoxy filler)
- Na uitharding vd epoxy, alle gevulde gaten (aan de buitenkant) weer tot een glad oppervlak schuren. De rest ook licht opschuren.

De dag van het plaatsen :
(wacht op een dag met mooi weer)
- Wederom ontvetten. Een schoon en ontvet oppervlak is nu cruciaal.
- Plaats de VHB tape op de boot rondom het raam: de protectie film erop laten zitten! Plak zoveel geknipte stroken je kwijt kunt op de randen onder/boven links/rechts.
- Vervolgens: de nieuwe ramen proef passen/uitlijnen (doe dit met 2 personen!) op de boot, zitten ze op de gewenste plek, plak dan direct wat houten hulpblokjes of latjes (met kleine stukjes VHB tape) op de boot: onder het raam en aan weerszijden. Het raam wordt nu dus tijdelijk op zijn plek gehouden door de houten blokjes, en kan er straks nog maar op één manier terug op.
- Nu de ramen tijdelijk nog op hun plek zitten, ga de kajuit in en teken je met een stift de contouren langs het raamgat in de kajuit op het raam zelf (op de beschermingsfolie die nog op je nieuwe ramen zit).
- Nu kun je de tijdelijk geplaatste ramen wegnemen.
- Van de ‘binnen’ kant van de nieuwe ramen, verwijder je nu de beschermingsfolie rondom waar je net de contouren hebt getrokken. Dit is dus het deel van het raam wat straks de buitenkant van de kajuitwand overlapt.
- Gebruik zwarte Sika 209 primer (een raar goedje, je ziet het zeer snel droog ‘dampen’) om nu deze strook op het acrylaat waar je de folie verwijderd hebt zwart te maken/primeren. Tip: heb je vrij donker getinte ramen, leg ze op wat bokjes. Je kunt dan af en toe van onderaf er door heen kijken naar de blauwe lucht, om te controleren of je de primer bij de gehele rand goed hebt aangebracht. Geen zorgen als niet alles perfect ‘zwart’ gedekt is of als er nog kleine puntjes helemaal niet gedekt zijn, je zult dit later totaal niet terug zien (zelfs niet op de witte romp).
- Wacht de voorgeschreven korte tijd tot de primer droog is.
- Verwijder ondertussen de beschermingsfilm van de VHB tape op de kajuit.
- Verwijder nu ook alle beschermingsfolie van de binnenkant van de ramen.
- Plaats de ramen nu opnieuw (uiteraard met de zwart geprimeerde randen naar ‘binnen’) tegen de romp. Dit keer definitief. Wees nu blij dat je de ‘hulpblokjes’ had geplaatst, het zou gemakkelijk moeten gaan want de ramen kunnen nog maar op één manier op hun plek: gelijk goed! Eenmaal geplaatst kunnen de ramen er namelijk niet meer af!
- Druk de ramen rondom een poosje stevig aan.
- Verwijder de houten hulpblokjes; dit zou vrij makkelijk moeten gaan want ze zaten maar met kleine stukjes VHB vast.

Afwerking
- Plak de kajuit rondom de ramen af met schilderstape, met enige ruimte er omheen.
- Nu de ramen erop zitten, met zwarte Sika 295UV (zorg dat je de goeie hebt, dus niét 291i) de kieren rondom zo veel mogelijk opvullen.
- Hierna wederom rondom gaan met deze kit, om de buitenrand van het acrylaat en de kajuitrand mooi af te werken.
- Verwijder de tape en je bent klaar. Naar wens de binnenkant vd kajuit afwerken met nieuwe sierlijsten zonder gaten.

======================

Nu inmiddels twee jaar later, nog steeds erg blij met de ramen en geen lekkages meer op mijn boot. Altijd mooie droge bilges, zelfs na alle zware regenval.

Ook de kitrand ziet er nog perfect uit, maar ik weet dat geen enkele kit blootgesteld aan de zon het eeuwige leven heeft en op een gegeven moment gewoon onderhoud/vervanging nodig heeft. Dat blijf ik dus in de gaten houden.

@jvanakker:

Mooie uiteenzetting!

De ruiten op de Optima moeten nog behoorlijk gekromd worden. Het is standaard 12mm PMMA. Dat is vrij stug.

Hoe ga je daar mee om?

Joop66 schreef :
Ik heb gebogen mallen (dubbel gekromd) gemaakt en de bootruitenspecialist (nieuwegein) heeft daar gebogen ruiten op gemaakt. www.fram.nl/build/mainhull/mai...l-cabin-windows.html

Een vriend van mij heeft het zelf gedaan door de ruiten te verwarmen en zelf te buigen.

Joop66 schreef :
Hoe stug is het echt? De vraag is of voor-buigen echt wel nodig is. Een Optima 92 heeft mogelijk kortere ramen, bij mijn First heb ik iets dunner acrylaat en mogelijk grotere lengte ramen, ong 2 meter lang. Dat helpt. Vooraf was ik ook bang of de VHB de kromming wel bij elkaar kon houden, maar toen ik oude de ramen eraf had viel bij mij viel de buigzaamheid me ontzettend mee. Lees: eigenlijk ontzettend flexibel. Mits de acrylaat plaat niet extreem stug is kan VHB behoorlijk wat kromming houden (sorry heb geen harde cijfers).

Hoe stug is het bij jou als je een los raam in de hand houdt en beweegt, is het enigszins flexibel of zie je echt totaal geen buiging? Als je kajuit verticaal ook erg veel kromming over een korte hoogte heeft, dan wordt het een ander verhaal natuurlijk.

Wellicht kun je hier op het forum @Koezt vragen. Hij heeft ook een Dehler, mogelijk met vergelijkbare ramen als jou? Hij had eerder al precies hetzelfde gedaan als ik en heeft me alle tips voor de raamvervanging gegeven.

Dehler optima 92 en 98 ....raamafmetingen per stuk max 130x30 cm.....taps toelopend
Zelf heb ik 9mm kunstof. De ronding van de romp makkelijk te volgen en aan te drukken met 3 zandzakken van 25 kg / zak Door het zand krijg je een mooi gelijkmatige aandrukking. lekker snel en goedkoop, scheelt een hoop tijd in klem mallen

Vrijdag ben ik, na de regen even heen en weer geweest naar de haven.

Jammer. Er lagen toch weer een paar druppels in het pannetje wat ik er onder gezet had.

Ok.

Toen ik de binnenschaal wat drukte bij een van de schroeven van de hand rail...


(waarom valt mijn foto nou om?)

Daarna de tuinslang ter hand genomen en het raampje en de schroef waar het lekte flink onderhanden genomen. Niks.

OK, handrail dus.

Die zit alsvolgt vast:



Uiteraard met mijn smurk van de dag op dat moment: Butyl tape.

Daar ben ik dus hard van aan het terug komen.

Voorlopig efkes dicht gezet met Sikaflex.

Ik ben benieuwd wat mijn volgende stap wordt.

Mijn volledig geplakte ramen met Z afdichting.
Geen hulsmoeren en schroeven dus ook geen lekgaten.

Wat ik merk, is inderdaad lekkage bij de boutjes. De bovenrand.

Maar dat lijkt hoger uit het dek te komen. Duidelijk staat het dek vol water.

Ik vermoed zomaar de bevestiging van de handrail.

In jouw constructie kun je dat niet zien: er is geen lekpad het dek uit.

Het ziet er strak uit. Erg mooi. Maar dat laatste zie ik als niet fijn.

Erg mooi is niet fijn?

Joop66 schreef :
Vind je werkelijk dat het detecteren wanneer een balsacore vol water staat een functie van een ruitsponning moet zijn!?

Als je dat écht vindt: dan is het leed op het moment van detectie al geschied. Beter boor je dan onder elk beslag een lek-detectiegaatje

Joop66 schreef :
Ik had lekkages door de blindgaten van de bovenste rij schroefjes. De schroeven rondom muv de bovenste rij zijn door en door (Schroef en hulsmoer)
De bovenste rij daarentegen zijn draadbussen in blinde polyestergaten in de raamrand.
Doordat het raam of bovenste schroeven lekten is er door de blinde gaten wate gelekt en kwam via de bovenste rand aan de binnenzijde binnen gesijpeld.

Door nu alle gaten dicht te maken en de ramen alleen te plakken heb ik geen potentiele lekpunten meer....geen blinde gaten bovenin waar de schroeven niet echt in vast te draaien zijn (draadbussen neigden om mee te draaien...

Waar heb ik nog wel een lekkage (wordt nu nog aangepakt)...De organiser op het dek.....langs de hulsmoeren zie ik een bruin spoor van lekwater .....schroeven en aansluiting organiser moeten opnieuw gekit en gemonteerd worden.

Aangezien het plafon van balsa core is ....water kan dus ergens anders uitlopen dan waar het inkomt...
Potentiele lekpunten zijn dan dus
1.) Mastvoet bevesitiging...3x M10 bouten door de mastvoet, door het dek
2.) organiser bevestigingen (links en rechts)
3.) blinde gaten met schroefdraadbussen in de bovenste rij ramen..

bij mij zijn nu dus 2 van de 3 punten aangepakt...rest nu nog de organisers

Bij dat uitgangspunt moeten toch alle alarmbellen afgaan. Het balsa dient bij opgeschroefd/doorgebout beslag waar eventueel lekkage kan optreden vervangen te zijn door een niet rottend en watervast materiaal zoals hardschuim (200kg/m3) of dikke epoxy.

Noballast schreef :
Tsja....de tijd is een mooie leermeester
A fabriek zijn er wel meer minpunten aan de Dehler optima's

De Optimaal schreef :
Ik twijfel er aan of dat juist is.

Bij alle gaten die ik geboord of uitgeruimd heb, komt verdacht meranti kleurig boorstof naar boven.

Niets heeft de kleur die ik van balsa ken.

Joop66 schreef :

Je hebt in je raamlijsten geboord....ik heb het over je plafon...
en ook marantie is wel rot na alle jaren,...zeker als het is ingewaterd via je plafon

De Optimaal schreef :
Ja, het plafond. Ik heb de lieren onder de buiskap herzien, de deck organisers, en ook de handrailing doorgeboord, omdat die gespleten waren en ik ze niet meer goed los kreeg omde nieuwe te monteren.