Onderwerp: Aluminium vaste buiskap voor een Garcia 47

Het is 2012 en we liggen voor anker in een afgelegen baai in Groenland. Later in de middag komt er een Franse Garcia van 47 voet nabij voor anker liggen. We gaan even buurten, het blijkt een gepensioneerde admiraal uit de Franse marine te zijn. We hebben wat leuke gesprekken, een paar glaasjes wijn en wat gezamenlijke bekenden. We scheiden onze wegen. Twee jaar later komen we elkaar weer tegen in Baffin Island, zij hebben net hun Noord West Passage opgegeven vanwege te veel ijs en ze zijn weer onderweg terug naar Frankrijk. Nog weer twee jaar later, wij wonen inmiddels in Alaska, krijgen we een mailtje van ze, ze zijn vrijwel door de NWP heen en of wij ons nog in Alaska bevinden. Dat is dus het geval, wij hebben een steiger bij ons huis en zij zijn opzoek naar een plek om hun boot voor 4 maanden achter te laten in de Alaska winter. Zo gebeurt het dus dat ze de winter bij ons doorbrengen, menig boot project pakken we samen aan, waar ik hem help, helpt hij mij met mijn projecten. Het voorjaar komt en ze gaan weer door, naar het zuiden, naar de Galapagos en Frans Polynesia. Twee jaar later ben ik in europa voor mijn Vendee Globe project. De eigenaar van de Garcia is goed bekend in het professionele Franse zeilerswereldje en ik bel hem op om te vragen of hij toevallig 'thuis' is. Dat blijkt zo te zijn. Gedurende 6 weken wonen mijn vrouw en ik in hun gasten verblijf in Brest en er worden flinke stappen voorwaards gemaakt met mijn project. Uiteindelijk heeft het niet mogen baten, maar de vriendschap is er niet minder om geworden.

Er volgt een tijd van radio stilte, in de zomer van 2025 krijg ik opeens een mailtje van Nederlanders die de winter van 24/25 bij ons aan de steiger hebben doorgebracht. Ze liggen inmiddels in Japan met hun boot en wij moeten de groeten hebben van zus en zo. Het blijken onze Franse vrienden te zijn, Ze zijn onderweg naar British Columbia en willen graag bij ons op bezoek komen. Wij varen echter in de Prince William Sound en dat is een omweg van een paar honderd mijl. Ze maken de omweg en we brengen gezamelijk enkele dagen in de buurt van Cordova door. Daar horen we van al hun avonturen van de afgelopen jaren en hun plannen voor de toekomst. Ze willen de winter doorbrengen in British Columbia en dan na de winter doorvaren naar Patagonie en Antarctica. Een van de grote projecten die ze willen doen is het laten maken van een vaste buiskap voor hun tocht naar Antarctica. Ze vinden een werf in BC die het werk wil aannemen, maar het is wel een echte grote kostenpost. Nog een week later is er een medisch voorval, hij word gerepatrieerd naar Frankrijk. Het duurt enkele weken voor hij weer terug is in Cordova waar hun boot ligt, de herfst is al begonnen en het is nogal een uitdaging om op tijd in BC te komen met alle herfst en winter stormen in ons deel van de wereld. Ze besluiten dus om de winter bij ons door te brengen. Ik bied aan om het aluminium deel van de buiskap voor hen te maken en ze doen alle afwerking en voorbereiding zelf. Het bespaard ze dus ook nog een hoop geld.

De eisen zijn simpel en erg Frans. Er moet stahoogte zijn onder de kap, het dak moet bijna aansluiten op de zonnepanelen op de radar arch, de fundatie van de stoffen buiskap moet hergebruikt worden, er moet een water opvang systeem in verwerkt zitten voor drinkwater voorziening als het regent en de kuip mag niet te veel geblokkeerd worden voor het in en uit stappen. Esthetiek is ondergeschikt en er moeten twee flinke zonnepanelen bovenop geplaatst kunnen worden.

Hij begint met het maken van een zogenaamde mockup van dun hechthout om zo de vormgeving te krijgen zoals ze het hebben willen.



het valt niet mee om deze te maken. Hij doet het drie keer overnieuw omdat hij het niet geschikt vind, maar de derde poging lukt het. Tussen alle stortbuien door en met slechte tentjes en dekzeilen weet hij het voor elkaar te krijgen om in November een goede mockup te hebben. Het valt niet mee, we moeten van ronde vormen naar platte vlakken en er zijn wat moeilijke overgangen nodig.






Als de mock-up goed geschoord is en niet meer van vorm kan veranderen dragen we het ding omhoog naar de werkplaats zodat het goed opgemeten kan worden.


Ons dochtertje mag graag in de werkplaats meehelpen en is ook hier niet weg te slaan. Alle panelen worden nauwkeurig opgemeten en ik zet de boel in AutoCAD, de files worden naar onze leverancier in Seattle gestuurd en terwijl onze Franse vrienden enkele maanden terug gaan naar Frankrijk worden netjes alle panelen precies naar onze maten gesneden en onze kant op gestuurd.

Na een maandje komt er een pallet met voorgesneden materiaal, niet alleen de buiskap, maar ook een heel aantal onderdelen voor de aanpassingen aan Bagheera die ik ga maken, daarover meer in een ander draadje als het werk aan de gang is.





Eenmaal in de werkplaats worden alle onderdelen voor de diverse projecten gesorteerd en kan het werk beginnen.

Tenminste, dat dachten we. Als de boel binnen is begint het te sneeuwen, en te sneeuwen en te sneeuwen. Weken lang gaat het door, alles met elkaar valt er meer als anderhalve meter sneeuw in de drie weken die volgen, een nieuw record voor Sitka. Meerdere keren proberen we buiten aan het werk te gaan met het maken van het basis frame, maar telkens weer blazen we het af omdat alles te ijzig en te sneeuwerig is.

De laatste dag van maart is het dan eindelijk zo ver, we kunnen beginnen. De voorgesneden aluminium stukken klemmen we met lijmtangen aan de aluminium basis die door de werf al aan dek gezet was 40 jaar terug. De stroken zijn meer als 10cm te breed gehouden zodat we ruimte hebben om de ongelijkheden tussen bakboord en stuurboord te vereffenen.





De boutgaten van de tenax knoppen van de stoffen buiskap worden iets uitgeboord om de strippen aluminium met bouten en moeren vast te zetten aan de fundatie. Haaks op de voorkant en de zijkanten las ik tijdelijke strippen om de juiste vorm erin te houden. Pas als de buiskap nagenoeg afgelast is gaan deze strippen er pas af.

De 'fundatie' van de buiskap is gemaakt en het word weer even slecht weer, ik ga door met het aanhechten van de tijdelijke spanten van het dak. Met een lijmtang trek ik het dak in de juiste rondte en om de 10cm word het tijdelijk spant aan de dakplaat gelast.



Er komt een tijdelijk spant aan de voorkant en aan de achterkant van het dak. Deze gaan er pas af als de hele boel afgelast is. Dit is voornamelijk om vervorming door het lassen te voorkomen.

De zijkanten zijn voorgesneden aangeleverd en passen precies op het basis frame.



Op de foto zie je een tijdelijk afstandhouder tussen de achterkanten van de zijkanten van de buiskap, er is veel tijdelijk schoring nodig om zo'n constructie in vorm te houden zonder dat de boel enorm krom trekt tijdens het lassen.



Als de zijkanten goed afgesteld staan komt er een kruis van schragen in gelast om de boel onder de juiste hoek te houden. Met een ketting takel leggen we het voor gevormde dak er bovenop zodat de overgang met de zijkanten precies afgetekend kan worden.



Daar blijkt een probleempje te zijn. De vlakke plaat wil graag recht zijn tussen de tijdelijke spanten in dus de zijkant die de overgang naar de zijpanelen moet vormen is niet vlak en recht, ik moet er dus nog enkele extra tijdelijke spanten in lassen om de boel goed aan elkaar te kunnen zetten.



Op deze foto zie je twee stukken vierkante pijp aan de voorkant van de buiskap, die gebruiken we om alles te meten voor haaks, symmetrisch, en vlak. Met een dun touwtje haaks op de buigrichting bepaal ik de buighoek van het voorpaneel. Die drie vlakken worden uit 1 plaat gemaakt om minder spanningen in het materiaal te krijgen door het lassen.



We hebben besloten om een stuk horizontaal plat te maken tussen de ronde vorm van de bestaande buiskap rand en wat wij aan het maken zijn. Ook die hebben we in eerste instantie te groot gemaakt om later op de juiste maat te zagen. Je kunt op de foto net de zwarte lijn zien waar de boel afgezaagd gaat worden.

Zo ziet de rand eruit als het afgezaagd is:



Met mijn zelf gemaakte pers met de bijnaam 'Brutus', drukken we de juiste hoek in de voorkant van de buiskap.



De plaat is zowel in de hoogte als in de breedte te groot gehouden zodat we de uiteindelijke vorm kunnen fine-tunen als de boel op zijn plek ligt.

Het regenwater opvang/afvoer systeem komt in de buitenhoek van de voorkant te zitten. Op de draaibank maak ik een overgangsstukje van 25mm pijp naar een stuk tuinslang van 13mm, die worden onder en hoek aan elkaar gelast zodat het op een handige plek afgetapt kan worden. Eentje aan Stuurboord en eentje aan bakboord. De pijp vorm tevens een spantje in de hoek om de buiskap stijver te maken.





Als de pijp op zijn plek zit en het voor=paneel op maat is word ook deze met hechtlasjes op regelmatige afstand exact op zijn plaats gezet.




Met afplakband zetten we contouren van de ramen op de diverse platen. We hebben 3 weken levertijd en we moeten mallen aanleveren voor de exacte vorm van de diverse ramen. Bestellen moet dus zo spoedigmogelijk gebeuren.


Als eenmaal alle panelen aan elkaar vast zitten met hechtlassen is het tijd om op de boot te gaan passen. Onze steiger heeft 65 traptreden om beneden te komen en met alle tijdelijke spanten en de ramen er niet uitgezaagd weegt de buiskap ronde de 150kg. Dat gaan we niet naar beneden dragen, maar in plaats daarvan zet ik de buiskap op de trailer en rijd ik naar de visafslag waar we met de auto direct naast de boot kunnen komen. Met de grootzeilval hijzen het gevaarte aan dek.







Hier kijken we of de fundatie nog steeds de juiste pasvorm heeft, of er voldoende stahoogte is, of de zichtlijn door de ramen klopt en nog een heel aantal andere zaken. Tot zover gaat het allemaal precies als we gehoopt hadden.

De bedoeling is dat de achterkant van de buiskap een doorlopende pijp krijgt, dat zou een pijp moeten worden die in meerdere richtingen en met verschillende radii gebogen moet worden. Ik heb geen pijpenbuiger en ook geen pijpen roller, maar die heb ik wel nodig voor toekomstige projecten. Je hebt druk buigers en trekbuigers (geen idee of dat de officiele Nederlandse benaming is). Druk buigers zijn goedkoop en makkelijk te maken, ze hebben echter als nadeel dat de pijpen nogal vervormen en niet meer rond blijven. Ik wil dus een trek-buiger hebben/maken. Deze zijn echter nogal kostbaar en nemen heel veel ruimte in. Mijn werkplaats is nogal klein en ik wil niet enkele vierkantemeters en vijftienduizend euro uitgeven aan zo'n aparaat. Ik ben dus aan het nadenken geslagen. Ik heb een flinke pers met een hydraulische cilinder welke 75 ton kan drukken, tig keer zoveel als wat nodig is om pijpen te buigen. Dat wil ik dus als basis gebruiken. Trekbuigers zijn echter altijd horizontaal en mijn cilinder staat vertikaal. Ik overleg met verschillende techneuten, geen van hen kan een reden bedenken waarom de buiger horizontaal zou moeten zijn. Ik heb dus een ontwerp gemaakt voor een vertikale trekbuiger welke ik op de bestaande pers kan schroeven.
Het voorgesneden materiaal werd met de buiskap meegeleverd. Dus een buiger moet ook nog even gemaakt worden.









Het werkt verbazingwekkend goed! Dus geen dure machines met een grote voetafdruk nodig. Ook de pijpenroller welke handmatig is werkt prima en de 5 pijpen die de achterkant an de buiskap moeten vormen zijn snel gemaakt.





Met het aan elkaar lassen van de pijpen lijkt het net of het een lange doorlopende pijp is welke langs de gehele achterkant loopt. Door de uitsparingen in de zijkanten fungeert de pijp gelijk als goede handgreep.

Dan is het tijd om de buiskap af te gaan lassen. Je moet een strikte volgorde en las richting aanhouden om de vervorming te minimaliseren.


Eenmaal afgelast komen de opstaande randjes op het dak om de wateropvang naar de pijpen in de hoeken te geleiden.


En als alles afgelast is dan kunnen de tijdelijke spanten eraf. Je hebt altijd wat 'terug buiging' als deze spanten eraf komen en dat is een goede tijd om je er zeker van te maken dat alles nog de gewenste vorm heeft. Ook de handgrepen zitten met hechtlasjes op hun plek en kunnen aanboord getest worden. Dus tijd om de kap voor de tweede keer aan boord te hijsen voor een test.








Tijdens deze test vinden we dat de buiskap toch wel erg veel mee veert in het dak en dat de voetjes die op de kuiprand rusten niet onder de juiste hoek staan. We nemen weer wat maten en hoeken op om mee naar de werkplaats te nemen voor aanpassingen. Ook gaat het grootzeil hier omhoog om er zeker van te zijn dat de giek in zeiltoestand de buiskap net niet raakt, we hebben immers maar een paar centimeter speling tussen stahoogte onder de kap en de giek die tegen de kap aankomt.


Onder het dak gaan we ook enkele stuken 'caravan rails' lassen om een stoffen achterkant en een bimini te kunnen bevestigen. Om de juiste plaats en hoek te bepalen plakken we wat stukken plastic op het dak en overtuigen we onszelf dat dit niet in de weg zit met de schootlieren op de kuiprand. Ook is dit een goed moment om de handrails aan de binnenkant van het dak te bepalen alsmede de locatie van de verlichting.

Enkele dagen na het passen komen de voorgesneden polycarbonaat ramen aan, dat houd in dat de gaten voor de ramen op de exacte maat gezaagd kunnen worden en alle gaten geboord kunnen worden. De ramen in de voorkant krijgen een inzet raam met scharnieren voor extra ventilatie in de tropen.


Om de overmatige vering in eht dak tegen te gaan heb ik nog een gebogen halve pijp tegen het dak gelast, het verschil in stijfheid is echt fenomenaal. Je kunt ook de schijfjes zien voor de armatuurtjes voor de verlichting en de stukken caravan rail voor de afritsbare stoffen afsluiting.



Als dat allemaal gedaan is dan is mijn klus klaar en gaan de eigenaren de boel zelf in de verf zetten, van bedrading voorzien, lampen monteren, ramen erin zetten, zonnepanelen monteren etc.



Zo staat ze er vanochtend bij met een eerste laag grondverf.

HEER-LIJK!!

Hier smul ik van!
Prachtig werk, veel zinvolle details... Wat een denkwerk!

En het typische verhaal van die over de globe zwervende Fransman doet de verslonden verhalen tijdens mijn jeugd helemaal herleven

Geweldig....nog een met een mancave.....heerlijk de ruimnte die je hebt en....een mooi stukje resultaat !

Mooi werk. Ik ben er ook mee bezig, maar dan in carbon composiet. Die foto met gehesen zeil en giekhoogte t.o.v. kap vind ik nog erg spannend. Bij mij dan
Is er nog wel genoeg draairuimte over voor de lierhendel in de daklieren ? Bij mij is daardoor de kap mogelijk iets breder geworden dan mooi is. Ik heb het nog niet gepast

Heb ook ervaring met een buiskap in de garage maken.
Dan is hout gemakkelijk dan aluminium schat ik in.
Leuk te lezen, zeker met de plaatjes erbij.

Noballast schreef : Die foto vertekend nogal zie ik nu. De giek hangt nog helemaal naar bakboord en het zeil is ook nog niet geheel gehezen. De giek komt tot ongeveer het midden van het dakraampje wat je in de laatste fotos kunt zien. Het grootzeil omhoog, geen wind en de schoot flink strak aangesjord met de lier hebben we ongeveer 5cm speling. Indien nodig kan het grootzeil nog iets hoger gehezen worden door een kort stropje aan de halshoek te maken. Het is niet nodig denk ik.
Ik had liever de kap iets breder gemaakt en de zijkanten wat minder vertikaal, dat was mooier geweest, maar ze stonden erop dat de bestaande basis gebruikt moest worden. Er zat een stoffen kap op die rand en die was een stuk kleiner, geen stahoogte en wat schuinere kanten, daarnaast trekt een stoffen kap wat hol tussen de buizen. De vaste kap heeft dus meer ruimte voor de lierhandel dan de stoffen kap ooit had. Ze moeten nog steeds zo'n kort uitschuifbaar lierhandeltje gebruiken.

Het ontwerp van de kap is zeker niet mijn ding, maar er waren nogal wat limitaties met wat mogelijk was en ze wilden perse rechtop onder de kap kunnen staan. Ze hebben ook die heerlijke Franse inslag waarbij de functionaliteit belangrijker is dan hoe iets eruit ziet.

Leuk en beeldend opgetekend.

Leuk draadje weer Erik en heerlijk al die plaatjes . Ook weer een bijzonder verhaal!

Goed gemaakt! Die handgreep buis is echt erg mooi gelukt! Wat vaak ook verbazingwekkend goed werkt om het vervormen van buis tijdens het buigen te voorkomen is om deze te vullen met zand en af te dichten (bv met stevige tape).

Dank je, die grijp-buis met drie verschillende buigstralen en in 5 segmenten zag ik het meeste tegenop om netjes en gelijkmatig te krijgen. Dat viel achteraf alles mee. Het was allemaal een beetje trial en error om het voor elkaar te krijgen omdat ik al deze machines zelf ontworpen en gemaakt heb terwijl ik ook de buiskap aan het maken was. Dus een buig machine en een rol machine te maken als je ze nodig hebt. Vanaf nu zijn ze ook voor allerhande andere projecten te gebruiken, ik moet nog een nieuwe RVS hekstoek maken voor Bagheera, daar valt ook nog heel wat te buigen...

Bij een druk-buiger moet je inderdaad vaak zand gebruiken om deukvorming te voorkoken. Dat valt overigens nog niet mee, lang niet alle zandsoorten zijn bruikbaar en het moet ook goed droog zijn. Dan moet je het er zeer goed samendrukken zodat het zand echt geen kant meer op kan en dan moet het goed afgedopt worden. Als het zand ook mar iets kan bewegen of verplaatsen dan krijg je alsnog deuken. Een goede trek buiger grijpt de pijp vast en trekt deze als het ware om een matrijs heen. Als de matrijs de juiste vorm heeft dan krijg je ook geen deuken. Je hebt een matrijs nodig voor iedere pijp diameter en iedere buig radius die je hebben wilt. Ik heb de matrijs gemaakt door middel van een stalen behuizing, daar kan ik een nylon blok in schuiven en met een paspen op zijn plek houden. Ik kan dus heel snel van diameter wisselen. Daarnaast heb ik nog enkele andere stalen behuizingen gemaakt om ook andere buigstralen te kunnen maken. Ik heb een frees-standaard gemaakt zodat ik een freesje kan gebruiken om de groef met de juiste diameter in de matrijs te maken op de freesmachine.

Een trek buiger, ook wel rotatie buiger genoemd, geeft een mooier resultaat met een betere precisie dan de druk buiger. Het nadeel is dat ze nogal wat meer ruimte innemen in de werkplaats en ze ongeveer het 10-voudige kosten in aanschaf. Ik vind mijn eigen gemaakte creatie een goede mix tussen de twee en ben blij verrast dat het zo goed werkt.

Voor het buigen van de grote straal gebruik je een pijp roller. Een opstelling met, in mijn geval, drie nylon wieltjes waarvan de middelste in hoogte verstelbaar is. Door het middelste wiel met kracht omhoog te duwen maak je een buiging. Vervolgens duw je handmatig de pijp een keer heen en terug door de opstelling, draait het middelste wieltje weer een slag omhoog en dan weer een keer de pijp heen en weer duwen, dat proces herhalen tot je de gewenste buigstraal hebt.




Ik weet niet of de omschrijvingen van mijn eigen brouwsel een beetje duidelijk zijn, maar anders kan ik nog wel wat verduidelijkende fotos maken.

Prachtig en weer bere-interessant!
Bedankt dat je de moeite neemt om dit met ons te delen!

Pijpen buigen met zand erin.
Dat heb ik in de jaren zestig gezien bij Scheepswerf Machinefabriek Verschure in Amsterdam.
Dat waren koperen pijpen vol met heet zand.

Weer een mooie serie foto's met een duidelijk verhaal, dankjewel.