Onderwerp: € 1000 boete noord van de Wadden

Uit 'Zeepost':
€ 1000 boete noord van de Wadden
10 maart 2026

Het jacht vaart een gestrekte koers boven de Waddeneilanden; het weer is prachtig, een lichte wind, amper deining en een uitstekend zicht. Bij thuiskomst ligt er een dwingende brief “U heeft een overtreding begaan, graag melden bij de Verkeerspost”.

De verbalisant vertelt dat de schipper van het jacht binnen de veiligheidszone van de mijnbouwinstallatie Ameland Oost is gevaren. Inderdaad blijkt, bij controle dat de schipper enkele tientallen meters binnen de 500 meter cirkel geraakt is. De bemanning van het jacht was, ongeveer ten tijde van de overtreding druk doende met het zetten en trimmen van het lichtweerzeil. De schipper geeft keurig zijn naam en adres door en ontvangt een strafbeschikking van € 1000.

In het telefoongesprek met de verbalisant van het Team Maritieme Politie is eerst nog onduidelijk om welk object het gaat. De schipper vertelt dat hij zijn AIS systeem altijd aan heeft staan voor veiligheid: “Gezien en gezien worden”. In dit geval is de AIS zichtbaarheid gebruikt om te bekeuren. In de organisatie van Team Maritieme Politie is dit een discussiepunt, aldus de verbalisant.
Vervolging en boetes

Schippers die de veiligheidszone rondom een olie- of gasplatform schenden, kunnen rekenen op strafrechtelijke vervolging. De officier van justitie: “Gelet op de risico’s die verbonden zijn aan het schenden van het verbod om zich in een veiligheidszone te begeven, hanteert het OM een streng strafvorderingsbeleid waarbij het forse boetes oplegt, dan wel eist ter zitting.” Het OM heeft uitspraken gedaan waarbij geldboetes opliepen tot € 4.000,- voor het schenden van veiligheidszones rondom windparken en olie- en gasplatforms. Naar verluid is er een verschil tussen ‘recreatievaart’ en beroepsmatige vaart, waaronder de chartervaart. De boetes voor overtredingen op zee zijn een stuk hoger dan die op de weg. “Dat heeft te maken met de grote risico’s die zijn verbonden aan het overtreden van regels op zee” aldus Sylvia Kubicz, Noordzee-officier bij het Functioneel Parket in een interview met een magazine van het Openbaar Ministerie. “Boetes hebben een punitief karakter, dat houdt in dat de bedragen zo hoog zijn om af te schrikken. Te dichtbij een boorplatform of windmolenpark varen kost altijd 1000 euro en een strafblad.”
Richtlijn boete:

Voor het varen in de 500-meter zone bedraagt de richtlijn voor een boete aan een (zeil)jacht vaak € 1.000-. Justitie kan boetes opleggen tot wel € 4.000- voor het schenden van de veiligheidszones rondom platforms en windparken.
De politie gebruikt AIS-data om overtredingen vast te stellen, wat kan leiden tot boetes, zelfs als je niet direct bent aangehouden.
Gevolg: Naast een boete kan een strafbeschikking worden opgelegd.
Voer voor discussie

In discussies in diverse waddenhavens blijkt dat deze situatie niet op zich staat. Juist in dit gebied zijn regelmatig schippers beboet. Meerdere zegslieden; zeilers, havenmeesters en een juridisch geïnteresseerde, leveren veel materiaal voor discussie over deze overtreding.

Iedereen die de Zeepostredactie spreekt is het eens met de stelling dat je bij een booreiland moet wegblijven. Als b.v. een viskotter die niet oplet omdat de visserij te veel aandacht vergt of een koopvaardijschip waar de koksmaat dronken op de brug staat, kan dat aanzienlijke schade of gevaar opleveren. Maar een jacht met een waterverplaatsing van enkele tonnen niet. In het geval van dit jacht was er ogenschijnlijk geen enkel gevaar; de schipper stuurde slechts een gestrekte koers die alleen het veiligheidsgebied schampte.
Ervaringen en meningen

De AIS gegevens komen van het jacht zelf. De betrouwbaarheid van die gegevens is relatief. Hoe vaak komt het niet voor dat Marine Traffic laat zien dat een schip heel ergens anders is, terwijl de eigenaar zeker weet dat het schip gewoon in haven ligt? En ook de ‘spoofing’ die steeds vaker voorkomt, ook op de Noordzee, geeft regelmatig hele vreemde GPS- en AIS posities.

Een juridisch geschoolde betrokkene bij deze situatie meldt dat een AIS waarneming mag alleen als ‘steunbewijs’ dienen na een daadwerkelijk visuele constatering van een overtreding. En ook: een schip dat op de traditionele manier met gegist bestek op papieren kaarten, zonder een marifoon uit te luisteren, zou in een vergelijkbaar geval niet beboet kunnen worden. Immers in dit gebied geldt voor jachten geen marifoonplicht en geen verplichting om digitale navigatie aan boord te hebben. Is dit ‘rechtsongelijkheid? De gis is meestal niet zo nauwkeurig dat de tientallen meters van een afstand tot een veiligheidsgebied kan worden vastgesteld.
Geen kardinale betonning

En als zo’n booreiland zo gevaarlijk is: waarom liggen er geen vier kardinale boeien rond dat gevaar? Er is regelgeving dat beheerders van bevaarbaar water de verplichting hebben om objecten te bebakenen. Zij zijn verantwoordelijk voor de veiligheid. De zone tussen de eilanden en het verkeersscheidingsstelsel wordt op zeekaarten aangegeven als ‘zone for coastal navigation’, dus een bevaarbaar water. Een schipper die de redactie sprak en de situatie ter plekke goed kent geeft nog te kennen dat het daar verstandig is om ten noorden van de 5 meter lijn te blijven. Het ‘gat’ tussen de veiligheidszone en die dieptelijn is dus niet erg groot.

Overigens is de winning van gas in het veld ten noorden van Ameland per augustus 2025 stilgelegd als gevolg van de bodemdaling.
Waarschuwing

Veel schippers hebben ervaring met gevaarlijke objecten tijdens de route over zee. De gangbare procedure is dat een ‘guardship’ zich meldt met de beleefde vraag om de koers (wat) aan te passen: “Thank you captain, maintain a course of xx degrees.” De redactie weet uit eigen ervaring dat dit bijvoorbeeld de geijkte handelswijze is in het militaire oefengebied tussen Kiel en Heiligenhafen.

Omdat een deel van de chartervloot in deze periode op weg gaat naar het vaargebied in de Oostzee, is het dienstig om goed op te letten bij ‘objecten’. Ervaringen van gebruikers van de facebookgroep ‘ZeilNoord’ melden zeer streng toezicht van de Nederlandse- en Duitse autoriteiten bij het oversteken en naderen van verkeersscheidingsstelsels, windparken en booreilanden. Omdat een charterschip gezien wordt als ‘beroepsmatige vaart’ kunnen de boetes nog vele malen hoger uitpakken dan het boetebedrag van de onfortuinlijke schipper in bovenstaand voorbeeld.
De schipper gaat in beroep

De schipper van deze situatie weet dat hij maar een paar meter binnen het veiligheidsgebied is geweest. “Een welgemeende waarschuwing zou op zijn plek zijn geweest of hooguit een vergelijkbare boete als bijvoorbeeld voor foutparkeren (€ 130, red.). Er was immers geen gevaar voor booreiland of schip en geen veiligheidsrisico zoals ook de verbalisant heeft kunnen zien.” De schipper gaat daarom in beroep. Het lijkt er op dat de zaak dit jaar voorkomt.

De redactie van Zeepost blijft zich informeren over de verdere gang van zaken en zo mogelijk de uitspraak van de rechter.

Schip en schipper zijn bij de redactie bekend.

Ja.
zeilersforum.nl/index.php/foru...ens?start=25#1675268