Onderwerp: Aandraaimoment kielbouten

Verplaatst uit zeilersforum.nl/index.php/foru...468-loszittende-kiel


Goedemorgen,
Ik heb een Comfortina 38 gekocht. De kielmoeren, vast op RVS draadeind dat vanuit de loden kiel in de bilge binnenkomt, zaten wat los.
Het draadeind is 20mm RVS.
Ik wil graag met het juiste moment doorzetten. Kent iemand die waarde?
De werven die ik sprak geven ‘op volle kracht’ aan……
Groet, Tijmen

Van Koos de Ridder, ontwerper van mijn SPirit 36, kreeg ik ooit het volgende over de werkwijze op de Spiritwerf::

Dank je wel! Dat is geen grote kracht!
Verrassend! Ik kom in algemene tabellen 250NM tegen, of 25KgM
Heb jij ook 20mm RvS?

Ik kwam bij de Etap 32s 122 Nm tegen. Kan het nu echter nergens meer vinden.

tkok schreef :
Weet niet zeker, ik denk idd 20 mm.
12 stuks. Kiel 2400 kg

Etap28i schreef :
Dat lijkt erg veel op mijn 12,5 kgm

Uit de tabellen op internet lees ik bij RVS M20 een aanhaalmoment van ca. 250 Nm.
Zelf stop ik altijd een halve slag voor ze afbreken.

Reed schreef : Maar wanneer weet je dat ze af gaan breken?

madoc schreef :
Als ti een 1/2 slag doordraait...

Reed schreef :
Bij elke diameter en materiaal staat in zulke tabellen een waarde. Bepaald door de rek van de bout.

Maar voor een situatie waarin metaal tegen polyester wordt getrokken hebben die waarden geen nut.

JB-NL schreef :

Vroeger altijd geleerd:"Vast is vast".
Het is geen koppakking die je moet vastzetten.

Naast de vrije lengte, de diameter, de draad en het materiaal van de stud zal vooral het laminaat het aanhaalmoment bepalen.

Het lijkt mij erg gevaarlijk hier zomaar, op basis van andere ontwerpen, iets voor aan te nemen.

Ik zou dit echt aan een goede werf over laten. Het maakt nogal uit of een bout met grote vrije lengte dóór een spant loopt of het een korte bout betreft door een massief laminaat...

Nachtvlinder schreef :
De door mij geposte 12,5 kgm is voor gietijzer direct onder een paar cm massief laminaat. Niet door wrangen etc

Baasklusje schreef :
Dus dan zou je moeten zoeken van welk materiaal je boot is gebouwd (polyester, GRP, hout, staal, alu of cement) en daar dan het aanhaalmoment van het formaat verbindingsmateriaal bij zoeken?.
Ik heb de neiging dat niet te geloven en het aanhaalmoment van de bijhorende draadeind en moer te kiezen ongeacht van welk materiaal de boot is gebouwd. De axtiale kracht wordt onder verdeeld door de bovenzijde van de kiel en boven door de carrosserieringen of rvs platen onder de moeren. Zo heeft het bij al mijn scheepjes altijd gezeten. Maar ik kan het helemaal mis hebben en iets nieuws leren op dt gebied, laat horen...

Lees nou gewoon wat de ontwerper zegt....

Ik vond deze nog van een bovenmaatse Bav:

Dat is 3x zoveel als Baasklusje?
(All others...)

Ik lees ook dat de wijving/weerstand nogal uitmaakt! Wanneer als schoon en geolied loopt, zet je een veel hogere waarde door…

Ilex schreef :
Niet als ik maar als Koos de Ridder.

Bij Bavaria zetten ze ze extra vast tegen het eraf vallen.

140 MPa is de drukvastheid van GRP…

Als je het oppervlak van de volgplaat weet, kun je de maximaal toelaatbare voorspanning in een bout berekenen. Onder helling komt daar aan loef nog een kracht bij door het moment dat de kielflens op de boutrij aan loef uitoefent. Aan lei wordt die spanning lager.

Hoe je voorspanning naar aanhaalmoment omrekent weet ik niet, maar het gebruikte smeermiddel kan daarin een factor 3 verschil maken:



PS: Bavaria gebruikt geen flexibele kit maar verlijmt de boel met een hard wordende vullende lijm aan de romp. Koos zal wel ouderwetse kit hebben gebruikt. Ik kan mij voorstellen dat zo’n kit veel minder drukvast is dan een moderne hars. Wellicht dat dát bepalend is voor de verschillende voorgeschreven aanhaalmomenten. Verder wil je ook vast niet dat een niet perfect aansluitende kielflens de romp vervormt doordat je te hard aanhaalt; Bavaria lost dat wel slim op met die perfecte passing (tenzij het ooit weer los moet).

Nachtvlinder schreef :
De hele volgplaat meetellen lijkt me wat veel. Het stukje onder de moer en iets eromheen, wellicht.
En idd, Spirit gebruikte een stevige kit. De kiel blijft er zonder bouten ook aan hangen, maar het zal minder drukvast zijn dan massieve polyester/epoxy.

Iemand een idee hoe je de Nm aanhaalmoment omrekent in druk op het laminaat?
Zal ook met de spoed van de boutdraad te maken hebben.
Onder een foto van 4 van mijn12 kielbouten.
M20, volgplaat is 300*80*5 mm
Ik denk dat 16 a 20 cm2 volgplaat meenemen in de berekening reeel is. Die plaat buigt...

Baasklusje schreef :

www.norbar.com/Support/Calcula...e-Tension-Calculator

Die 140 MPa komt voor een volgplaat van bv 50x50 mm neer op een compressiekracht van
140 N/mm2 *2500 mm2 = 360 kN (36 ton ongeveer)

Een standaard M20 8.8 bout kan maximaal 113 kN trekken. Laminaat lijkt dus niet limiterend!? Wat gaat hier mis!?

Een filmpje om jullie te laten zien hoe het probleem ‘boven water’ kwam. Daarna las ik in ‘Zeilen’, feb 2024, een artikel over kielproblemen. Vervolgens ben ik de vastheid van de moeren gaan controleren.
Ik zal ze aandraaien tot 250NM. Dan hoop ik toch echt dat daarmee de vibratie weg is.

Dan nog een keer op wal, check, en in de boot, en rustend op de kiel, het moment op de bouten nogmaals checken.
Ik hou jullie op de hoogte.
Veel dank voor alle info!

Zie dat ik het filmpje er niet in krijg. Verkeerd format….

Vibratie?