Zen en de kunst van het buitenboordmotor onderhoud; “Schat die motor heb ik zó klaar…”
Laatste week van november uit het water. Bij het overvaren loopt de motor echt niet goed meer; slaat met weinig gas af en loopt onregelmatig. En zo zijn er nog meer bootklusjes.
Eind november rollen we via de feest- en verjaardagen het nieuwe jaar in. Nog een weekje weg in januari, en hop …, het is februari. Tijd om het onderhoud te doen. Ja schat, die motor is zo gepiept, moet alleen de carburateur even in de ultrasoon leggen.
Dit jaar een afvalcontainer geregeld om te kunnen testen. Dat gaat helpen, ja echt.
Fase 1 – Ontkenning
Eerst wat regulier onderhoud; brandstof filter vervangen, bougies inspecteren en contactpuntjes stellen, schoefas invetten, anode gecontroleerd, olieën vervangen, enz, enz. Fijn zo’n lijst van de Euros waar Menno ooit naar heeft verwezen. Samen met kennis opgedaan van Gert en Pim lukt dat.
Fase 2 – De carburateur (waar het altijd begint)
Carburateur eraf en steeds foto’s maken van elke stap. Hmmm, mengsel stelschroef heeft een bijzondere kop. Daar is iets speciaals voor nodig. Nou ja.
O kamertje, vlot, open u. En steeds maar weer klik-klik met de camera. Ehhhh, schoon, heel erg schoon. Tja, in ieder geval fijn te zien dat mijn zorgvuldig brandstof beleid ‘zonder sporen’ zijn sporen heeft nagelaten. Volgt u het nog? Maar, laten we verder gaan voor we op een ander spoor raken, dit verhaal ontspoort, de lezer zich afvraagt of de schrijver wel spoort en vervolgens spoorslaags vertrekt.
Sproeiers en andere schroefjes eruit. Vlotter lossen lukt niet. Pinnetje zit erg vast. Afstelling opmeten. Ja echt? Onder een hoek van 45 graden houden en dan met een schuifmaat opmeten. Kunnen ze niets anders verzinnen? Na wat lezen en pijnzen snap ik hoe het zit en waarom zo. Weer wat geleerd. Maar wel mooi om nu te weten dat het ding 1mm verkeerd staat. Mengsel zal te arm zijn. Nou ja, dan even zo de losse delen in de ultrasoon en kijken wat het brengt. Vervolgens verder reinigen en drogen met perslucht (lees: uit een busje, want deze aspirant sleutelaar heeft geen compressor.).
Fase 3 – YouTube engineering diploma
Ja, ik weet het. Al dat bovenstaande is half werk; riekt naar bepaalde heelmeesters. Maar wil nog even niets forceren. Alles weer in elkaar en de test bevestigd het; geen verbetering. Maar JijBuis heeft mij nog wat geleerd: Beetje remmenreiniger rond de carburateur spuiten om te controleren of er een lek zit. Ja hoor, de motor loopt hoorbaar harder/beter. Aha, stappen vooruit! Maar ja, ook duidelijk dat de pakkingen lekken. Die vervangen. Yes, dat is een stap vooruit.
Nog meer JijBuis kennis: test met een beetje choke erbij. En ja, dan kan ie, zelfs met warme motor, goed hebben. Dus die vlotter moet goed gesteld worden.
Intermezzo
De motor in en uit de container met water lukt niet alleen. Dat is erg onhandig. O ja, dat moet ook kunnen middels schelpen. Schelpen: check. Maar dan ben je er niet. Stukje voor stukje bij elkaar gescharreld: Gardena aansluiting, slang, kraan aansluting. Ja. Dat werkt en helpt.
Fase 4 – Mechanisch overtuigen
Wat moet dat moet, dus met wat meer kracht dat vlotterscharnierpinnetje (Scabble, anyone?) uitdrukken. Dan lukt het om het vlottertje een beetje bij te buigen. En weer in elkaar. Test. Ja! Weer duidelijk ietsje beter.
Wat ook opvalt is dat het brandstof filter na een tijdje lopen van aardig vol naar leeg gaat. Aha, is dat brandstof pomp lek? Hoe werkt dat ding? Weet ik veel. Weer zoeken en lezen. Het blijkt een membraampomp te zijn, en zoiets werkt middels drukverschillen van de cilinder. Ik had mij altijd al afgevraagd waarom zo’n bbm een pomp heeft zonder dat die elektrische aansluitingen heeft of aangedreven word door een asje. Eindelijk is dat mysterie ook opgelost. Weer wat geleerd. Maar hoe test je nu of die werkt? Knijpbal gebruiken terwijl de motor loopt. Resultaat: Dat maakt geen verschil, dus die pomp zal wel werken.
Fase 5 – Gratis extra storingen
Even goed testen. Wat doet het bij veel gas geven? Nou, bijna gelijk stopt de koelwater straal ermee. Vlot de motor uit. Chips. Impeller. Weer een klusje erbij. Hier ligt een trauma opgelopen bij de vorige boot. Maar ja, nu is er geen keuze.
Nieuwe impeller. Alles netjes stap voor stap uit elkaar, goed gefotografeerd en gemarkeerd. Vervangen, en weer in elkaar. Dat ging simpel! Wat ontzettend fijn. Maar wacht, wat is dat voor extra geluid?
Weer speuren, ja, komt echt van daar beneden. Weer uit elkaar. Een en ander voorzichtig proberen en draaien. Na een tijdje: aha, de aandrijfas iets optillen en het geluid is weg en loopt dan soepel. Nog eens naar de exploded views kijken. Aaaaaah, daar hoort nog een o ring onder. Die zat er niet op. Zucht, maar ook weer heel blij het gevonden te hebben. Enz.
Fase 6 – Meten is weten (en frustratie)
Compressietesten. Wat is dat nu weer, wat is het en wat kan het aantonen. Ik duik in de wereld van droge en natte test, leak down test. Weer heel wat geleerd van de buis, een 101 website en nu ook eens onze Europese AI ingezet.
Testsetje aangeschaft, met wat verloopstukjes is handig voor het geval we in de toekomst een net iets andere aansluiting nodig hebben. Spannend. Cilinder 1 gemeten. 180 bar. Een heel erg nette waarde. Nou ja, als de absolute waarde van de meter klopt. Cilinder 2. Grrrr, daar kan ik erg slecht bij; moet middels een bochtje en zit erg diep in het blok. Het indraaien lukt niet. Maar wacht, er zijn nog van die verloopstukjes. 1 is eigelijk een verlengstukje. Ja! Nu lukt het wel om aan te sluiten. 155 bar. Ai, daar zit een significant verschil. Wat fijn dat gevonden te hebben. Dat word kleppen stellen. De Kat (Europese AI) stuurt mij ook die kant op. Voor nu maar weer even eraf halen… ehhh … verloopstuk blijf zitten. Daar kom ik voor geen meter bij. Heb ook geen lange tangen met dunne bek. Weer een puzzel om op te lossen. Hellup! Allerlei truukjes … gezocht en gevonden. Ziet er naar uit dat ik een bougie er in draai met tight lock erop. Maar is er dan nog mogelijkheid om die er weer uit te draaien? Als dat verlengstukje er aanvast zit, is er dan nog voldoende ruimte? Een aantal keer oefenen. Met de bougie dopsleutel; neh, dat past niet. Bahco sleutel, ringsleutel, en maar proberen. En nog es en nog meer en vaker. Zit eraan te denken om een bougie in te korten. Etc. Na weer een testje, dan, da, ehhh, wa? Dan is het verloopstukje mee eruit gekomen. Ha, ha, ha, wat een ontzettende mazzel zeg.
Pffftt. Dat is wel weer even genoeg.
Tussen al die stappen zit meestal een of meer dagen. De ene keer wachten op een bestelling, andere activiteit of uitzoekwerk. Dat geeft ook tijd om een en ander te overwegen.
Kleppen stellen
Pim heeft het ooit eens voorgedaan.
Gelijk uitgezocht hoe het werkt bij deze motor, pakking en gereedschap aangeschaft voor die bijna niet te bereiken bouten.
Fase 7 – Klassieke beginnersfout
Maar een van de gedachten die op kwam: Eenvoudige dingen eerst. Okay, dus de bougies vervangen.
Weer testen. Tja, een wereld van verschil. Woow. O, nu is die rook die ik niet goed kon verklaren en daarom zo nu en dan maar negeerde ook verklaard. Er zit nog een kleine onregelmatigheid in, dat zullen de kleppen wel zijn.
Dus in het vervolg: Voordat ik de halve motor uit elkaar trek: nieuwe bougies erin.
Fase 8 – Overmoed wordt afgestraft
Tot slot nog even ter afsluiting de nieuwe vetspuit erop. In mijn overwinningsroes, met wat overtuiging lukt het. Pomp, pomp. Ja, vol! Dan eraf. Ehhh, eraf! Hoe dan. Puzzel, puzzel. Puzzeled. Probeer. Allerlei hoeken etc. En dan…. ja, nippel breekt af. Grrrr. Nou ja, nieuwe nippel bestelt en een schroevendraaier wat aangescherpt op het overblijfsel van de nippel van de motor, tikkie met de hamer en uitdraaien. Dat had ik een tijdje terug geleerd kijkende naar oplossingen voor dat verlegstuk voor de compressie tester dat in het blok was blijven steken. Alleen daar werkte dit niet omdat het daar geen directe toegang was (= een bocht moest maken).
Er was een kortere weg naar de oplossing, maar ontzettend veel geleerd en plezier aan beleeft.
Conclusie (voor wie TL;DR wil)
Problemen waren:
• valse lucht
• vlotterafstelling
• oude bougies
• en ikzelf
Wat ik geleerd heb
• Begin met de simpele dingen (echt)
• Carburateur is zelden “even schoonmaken”
• YouTube/AI is zowel vriend als vijand
• Elke klus creëert minimaal één nieuwe klus
• “Even snel” is een leugen
Open vraag aan het forum.
Wie herkent:
1. 80% van de tijd kwijt zijn aan 20% van het probleem
2. Een kapotte nippel als afsluiter
3. Of het moment dat nieuwe bougies je hele diagnose onderuit halen
Ik vind het niet erg te horen dat ik niet de enige ben
Perry
De gebruikte namen zijn de echte namen. De forumnamen zijn bekend bij de schrijver.