Onderwerp: Een werkschroef aanschaffen? Veel vragen.

Ik lees op dit forum regelmatig over een werkschroef op de buitenboordmotor.

Op mijn Daimio heb ik een 6 pk Mercury 2takt. Motortje loopt prachtig en erg rustig.
Snelheid genoeg bij amper halfgas, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts (de Maas).
Alleen bij het manouvreren in het (nauwe) haventje is het vaak klungelen, amper reactie op volledige roeruitslag (zowel het roer plus BB motor gelijktijdig).
Bij het vooruit naar achteruit schakelen is er geen probleem om de boot stil te leggen.

Wat is een werkschroef precies?
Verhelpt een werkschroef dit, dus eerder reageren op roeruitslag?
Heeft dit invloed op de snelheid en verbruik?
Moet het motortje aangepast worden?
Wat kost zo'n werkschroef?

Dus veel vragen, ben dat geklungel in het haventje een beetje beu.
Mag graag ook alleen zeilen, is nu bijna niet te doen, moet toch iemand de boel afhouden.

Ik weet niets van een werkschroef, maar niets doen bij volledige roeruitslag komt meestal door een geringe snelheid. Volgens mij moeten boten met een bulbkiel snelheid hebben om te kunnen manouvreren, het lijkt mij dat een andere schroef dit niet verhelpt.

Maar ik ben ook benieuwd.

Bij een werkschroef is de spoed kleiner en het bladoppervlak (soms) wat groter; gevolg is meer stuwkracht en een lagere topsnelheid bij het max. toerental.
Bij zeilboten vaak gebruikt om vooral achteruit wat meer vermogen te hebben.
Bij manouvreren kan dit dus wel van pas komen maar bij zware schepen geldt toch ook de traagheid van de massa. Soms wil kort even een stoot gas geven wèl helpen: eerst motor in gewenste richting draaien, dan kort gas erop, daarmee duw je de boot in de gewenste richting, zonder dat meteen de snelheid toeneemt.

Slechte manoeuvreerbaarheid in de haven zal waarschijnlijk liggen aan de lage snelheid, ik geloof niet dat een werkschroef daar veel invloed op heeft, maar ik heb ook nooit het verschil kunnen testen op hetzelfde schip.

Jouet Sheriff schrijft:
Even los van boegschroeven ed, zal ieder schip snelheid nodig hebben om te kunnen draaien, daar maakt de kielvorm niets voor uit. Wel heeft de kielvorm invloed op de draaicirkel. Uitgaand van een volledige cirkel: geen kiel (platbodem zonder zwaard te steken) kan door de wind weleens helemaal niet willen draaien, een langkieler heeft enkele scheeplengten nodig en een vinkiel kun je op de plek zelf draaien, als je eenmaal voldoende snelheid hebt natuurlijk.

Als je weet waar je schip op reageert.

Ik heb een links draaiende schroef en bij het achteruitslaan trekt mijn boot dus achter naar rechts
als ik dan mijn helmstok ook naar rechts ( sorry naar stuurboord ) zet, en laat staan.

Dus even snel vooruit dan weer achteruit en zo een paar keer en ik draai op de plek om.

Dus een draai over links.
De andere kant op lukt in mijn geval niet.

Als je een iets beperktere schroefwerking hebt zal je op deze manier alleen bijna niet om komen of je moet het wel erg vaak doen. Mijn manier is grotendeels identiek aan die van tondini alleen bij het vooruit slaan een flinke dot gas geven (niet te lang). Het roer zal de stroming afbuigen en de boeg zal redelijk rap omkomen met weinig voorwaartse snelheid. Daarna weer achteruitslaan met het voordeel van de schroefwerking etc. Dus het grootste effect komt niet vanuit de schroefwerking maar vanuit het afbuigen van de schroefstroom

Mocht je een klein beetje achterwaartse snelheid opbouwen heeft het omzetten van het roer ook zin uiteraard.

Daarnaast heb je niet altijd keus. Als er wat wind staat deze meenemen en gewoon lekker je boeg om laten waaien. Maar zoals gezegd is manoeuvreren dus ook afhankelijk van de grootte van het effect van de schroefwerking.

DeeJee schrijft:dit vind ik raar, je zet de bbmotor 'dwars' (begrijp ik) en de boot reageert traag. Hij zou dan bijna op de plaats moeten kunnen draaien als de motor in vooruit staat. Kielvorm telt natuurlijk ook erg mee in de reactietijd van de boot.
Als de motor in achteruit staat dan is de schroef veel minder effectief.

Mijn bootje (semi-langkieler) draait met de motor dwarsuit echt om zijn as. En dat doet ie met veel gas geven, maar ook met weinig gesgeven...

Alsje bootje niet reagaart met je bb dwars geef je misschien wel te weinig gas, en ligt het niet aan de schroef...

Of zit je schroef niet diep genoeg onder water??

Groeten,
Globe_Trotti

Zit ook zo met een vraag daaromtrent.

Ik heb een 15 pk motor en kocht onlangs een Invader 22, maar wel met een gewicht van meer dan 1800 kg. Sommigen beweren, en dat is wel mogelijk, dat de motor zou te zwaar zijn van vermogen voor de boot, maar aan de andere kant heb ik eigenlijk best wel graag wat overschot om in moeilijke situatie wind en stroming tegen en wat zware zee, toch nog probleemloos binnen te bunnen.

Ik ken nu eens echt niets van het verschil met een werkschroef. Welke invloed zou die kunnen hebben op mijn motor?

Je motor moet iets meer werken ( niet in toeren) omdat de bladen van de schroef wat groter zijn maar de spoed is kleiner. Geeft dus meer voortstuwing. Maar je hebt toch met veel pk's geen werkschroef nodig. De motor is al overbemeten.

Ik dacht zo dat de motor dan wat meer werk moest leveren, maar misschien heb ik dat verkeerd begrepen?

Proost schrijft:
Er blijft toch wel heel erg veel verwarring hangen rondom het fenomeen "werkschroef".

De crux zit naar mijn idee hierin: heel veel buitenboordmotoren worden standaard geleverd met een schroef die is afgestemd op een relatief lichte boot, die makkelijk kan planeren. De schroef is dus afgestemd op het leveren van het grootste rendement bij snel varen, c.q. planeren.
Wordt een motor met een dergelijke schroef aan een 'waterverplaatser' gehangen (die dus altijd zijn volledige gewicht aan water blijft verplaatsen en niet is ontworpen op planeren) dan zal de schroef in veel gevallen gaan 'caviteren' (luchtbellen slaan) als er flink gas wordt gegeven. Dat is vooral het geval bij langzaam varen en dus ook bij het manouevreren en achteruit varen. Resultaat: een heel matig rendement bij lage snelheden. In de praktijk merk je het ook aan het gegeven dat de boot vooruit maar langzaam op kruissnelheid komt. Veel gas geven helpt daarbij niet. Feitelijk kun je het volle vermogen niet benutten.

De conclusie dat je bij veel pk's geen werkschroef nodig hebt is dus wat moeizaam. Er blijft, bij vergelijken van een 8 pk met een 15 pk, door de overmaat aan vermogen misschien wat meer over voor bijvoorbeeld achteruit varen, ondanks de inefficientie van de schroef. Maar echt slim of economisch is dergelijk motorgebruik niet.

Het is in alle gevallen beter, goedkoper en gewichtsbesparender om de goede schroef te kiezen bij het specifieke gebruik. In principe op een waterverplaatser dus altijd een schroef met een relatief kleine spoed.

Ik ben ervan overtuigd dat je bij een boot van 1800 kg toe kan met een motor van 8 - 10 pk, mits daarop de goede schroef wordt gemonteerd. Er varen tenslotte genoeg schepen van die waterverplaatsing rond met een inbouwmotor van dat vermogen.

Ik heb zelf jaren gevaren met een Victoire 22 (1100 kg) met een 6 pk Mercury viertakt met 'werkschroef'. Ik ben nooit vermogen tekort gekomen. Zelfs recht tegen een windje 7 in op het Zijpe kwam ik goed vooruit.

Ik vind het altijd een beetje raar dat er zo weinig aandacht wordt besteed aan dit aspect van het gebruik van bb-motoren op waterverplaatsende schepen. Zelfs de gemiddelde verkoper weet er weinig van, laat staan dat ie de nietsvermoedende koper erop wijst.
Terwijl er bij verkoop van een nieuwe inbouwmotor vaak een berekening tegenaan wordt gegooid om diameter en spoed van de ideale schroef bij een bepaalde motor en boot vast te stellen.

--
stegman

zelf heb ik op een boot van 7,4 meter en met een ruime 1,7 ton een 9,9 pk werkmotor met werkschroef, en grote voordeel van zoon motor vind ik dat je niet veel gas nodig hebt voor een redelijke snelheid, vol gas varen doe ik niet met die motor, geeft alleen meer herrie en niet echt snelheidwinst op. en ook met achteruit geven, als mijn motor niet omhoog klapt, dan lig ik binnen een meter of 15 stil.

moet er nog wel bijzeggen, dat mijn motor wel ontworpen is als werkmotor, niet als motor voor planeren en doen.

Wij hebben een 8 pk High Trust (werkmotor + schroef) Yamaha BBM op een 1400 kg bootje zitten en dat heeft zelfs op stromend water geen last van vermogenstekort.

Manoeuvreren in havens is geen enkel probleem, als je voorzichtig iets meer gas geeft krijg je vaak een snelle roerreactie. Bij een ongunstige wind is dat soms nodig. Dat is dus iets meer dan stationair en niet een enorme dot gas. Ongetwijfeld heeft dit ook te maken met het feit dat de BBM in een bun recht voor het aangehangen roer zit.

Met destijds onze boot van 1600 kg en een Mariner 9.9 pk met werkschroef waren weinig toeren nodig om de boot op rompsnelheid te brengen. Het lijkt me stug dat een iets zwaardere boot zonder werkschroef maar met een zwaardere motor dus ook een grotere schroef echt een werkschroef nodig heeft,

Proost schrijft:
Het gaat niet zozeer om de grootte van de schroef (diameter), maar om de spoed.

--
stegman

Ik begrijp het schroef gebeuren echt wel, deel van mijn opleiding destijds. Je moet de boel ook niet gaan overdrijven

Proost schrijft:
Als dat zo is, dan zou je naar mijn idee toch meer moeite moeten hebben met het gegeven dat mensen met relatief grote motoren rondvaren waar (mogelijk) verkeerde schroeven op zitten.
Daarop wijzen heeft naar mijn idee niets met overdrijven te maken.
Het is natuurlijk onzin om een zware motor (qua gewicht en vermogen) aan een boot te hangen, terwijl je met een goede schroef hetzelfde of een beter effect sorteert met een veel lichtere motor.

--
stegman

@ lodewijk,
Haalde de vraag van TS en reactie/vraag van garry door elkaar, mijn verontschuldiging.

Dit was bedoelt voor garry.

Uitgaan van de bestaande situatie. Dat is een 15 pk motor op een relatief kleine niet te zware boot en dan wel of geen werkschroef. De werking van de schroef is al beschreven.
Ook met de gewone schroef heeft deze motor voldoende om de boot voort te stuwen. Daar hoef je geen extra kosten aan uit te geven.

@ Deejee,
Ook als het nu goed loopt in voortstuwing en remmend vermogen met een 6 pk draagt een werkschroef toch bij aan het beter besturen van de boot bij manoeuvres, je hebt direct meer wielwerking door de betere voortstuwing wat je kunt benutten. Maar zonder snelheid valt er met welke combinatie dan ook niet te sturen.
Prijs van een werkschroef , tussen de €80 en €100.
Zou het zeker doen als het voor mezelf was.

Bedankt voor de vele reacties. Ik heb nu toch een beter idee van de toestand. Over 100 Euro ga ik niet zitten dubben en heb besloten dan toch maar gelijk zo een schroef te plaatsen. verslechten zal het er kennelijk niet door en iedere verbetering, klein of groot, is meegenomen.

Interessant topic.
De TS is inmiddels geholpen lees ik, maar ik zou graag nog weten wat precies spoed betekent bij een schroef? En hoe kan je zien of het gaat om een werkschroef of een gewone schroef?

koko schrijft:
De spoed van een schroef is de afstand die de schroef in het water zou afleggen tijdens 1 omwenteling, zonder slip.

Ook wel de scheefstand van de schroefbladen...

Groeten,
Globe_Trotti

En het blad van een werkschroef is groter en ronder dan van een normale (speed) schroef.

Ah, ik vroeg mij al af of de spoed inderdaad de afgelegde afstand zou zijn bij 1 omwenteling. Net als bij schroefdraad dus.

Allen bedankt voor het antwoorden van de vraag!