Onderwerp: Ontwerp, bouw en inrichting van de navigatiehoek

Gadsie wat een regen weer op deze tweede paasdag. De animo om wat op de boot te doen is laag, daarbij moet de verf van gisteravond nog drogen. Daarom maar weer eens wat tijd gemaakt voor de documentatie van de bouw. Dit keer dus over de navigatiehoek.

Op de geplande plek van de navigatiehoek heeft lang een plaat underlayment gezeten in ongeveer de gewenste vorm van de kaartentafel. Behalve een handig werkblad en opslag voor allerhande zooi, was het ook een soort van mock-up om uiteindelijk ook de definitieve maat en vorm te krijgen.

De kaartentafel is de op een na laatste “timmerklus” in mijn bootbouw project. (laatste timmerklusje wordt de motorkast)

Ja ik weet het, waarom nog een kaartentafel. Feitelijk een overbodig geworden relikwie uit de tijd dat de zeiler nog van staal en zijn boot van hout was. Tegenwoordig navigeren we immers met de smartphone, tablet of als het heel luxe moet, een plotter. Waarom is dan nog een ruimte verslindende kaartentafel nodig ?

Nou, ik hou ervan. Ik hou van “het kantoor” aan boord, dat behalve voor de navigatie verder ook een fijne werkplek moet zijn. Het moet dus zowel praktisch als ergonomisch goed ingericht worden. Het is voor mij de centrale plek van waaruit de boot gedurende zeereizen wordt bestuurd, het is de hotspot van allerlei elektronische gadgets, de meterkast voor het elektriciteitsnet en het moet ruimte bieden aan boeken, pilots, kaarten en andere prullaria. Ergonomisch gezien moet de hoogte goed zijn voor mijn lichaamslengte (176) samen met een goed zittende verstelbare stoel. Voorts moet er voldoende ruimte blijven voor de voeten en knieën.

Er is altijd weer veel losse zooi. Brillen, telefoons, laders, tablets, e-reader, hoofdlampje(s), fototoestel, pen, potlood, oordoppen, vergrootglas, handpeilkompasje, ledlampje, schroevedraaier, schaar, trangetje, afdekkapjes, aansteker, etc. etc. Verzin het maar en ik heb het. Het slingert overal en nergens rond. Vandaar mijn wens voor een soort van gootje op het scheidingsschot tussen navigatiehoek en rondzit. Een bakje voor al dat kleine spul wat ik meestal kwijt ben maar wel steeds nodig heb. Daarbij nog een vak waarin een paar boeken o.i.d. rechtop kunnen staan.



Het bovenste plaatje is de indeling volgens de ontwerp tekening. Een behoorlijk “kantoor” ontbreekt en het kombuis lijkt ruimer dan het in werkelijkheid is. De zit achter die kaartentafel is achterwaarts en door de oplopende romp is er nauwelijks voetenruimte. Je zit op de bank er achterwaarts dus min of meer schuins voor.

Op mijn vorige boot had ik een sta-kaartentafel. Dat had hier ook gekunt maar vond ik uiteindelijk toch niet prettig. Daarom heb ik een andere indeling bedacht. Dom natuurlijk want betekent veel extra werk. Het lot van de veeleisende zelfbouwer.
Maar de moeite waard vanwege nog andere voordelen die het gewijzigde ontwerp wel rechtvaardigde.

Het onderste plaatje is de gewijzigde indeling.

Het kombuis heb ik verplaatst naar de stuurboordzijde en daarmee is het een langsscheeps opstelling geworden. Om toch de bank in het verlengde daarvan ook als zeekooi te kunnen gebruiken heb ik een opening gemaakt in het schot aan de voorzijde daarvan. Voor de voeten. Dit is wel een constructief schot zodat ik voorzien heb in een alternatieve verstijving daarvan. Ook geeft deze indeling de mogelijkheid om de daartegenover gelegen douche iets breder te maken door het schot wat naar achteren te plaatsen. Dit ten koste van de ruimte voor de kaartentafel. Want die is nu gepositioneerd op de plek waar origineel het kombuis gepland stond.

Aangezien ik hier niet hoef te kunnen staan en vooral zit kan nu ook de vloer verhoogd worden. Daardoor is daaronder weer de noodzakelijke ruimte ontstaan voor de boiler en de Jet Thruster pomp.

Al met al een indelings wijziging die meer voordelen bied dan alleen de realisatie van een navigatiehoek



Het schot dat de scheiding tussen navigatiehoek en rondzit vormt heb ik destijds bewust veel te hoog en te breed gemaakt. Deels omdat ik toen nog niet wist hoe de navigatiehoek er uit zou gaan zien en deels om mijn veel gebruikte handgereedschap aan op te hangen. Dat in plaats van dat ergens in de boot te laten slingeren. Ik heb er veel plezier van gehad, maar nu gaat de zaag erin. De hoogte wordt gelijk aan de onderzijde van het kastje naast de kajuitingang en de breedte (vooralsnog) zodanig dat er nog een zitbankje voor de kok (of wachtloper of wie er maar op wil zitten) geplaatst kan worden. De afzaagsels bewaar ik voor een nader te bepalen herbestemming.

In de tussentijd heeft een plaat multiplex in ongeveer de vorm van de toekomstige kaartentafel mij laten wennen aan de opstelling.

Voortschrijdend inzicht zorgt er voor dat de uitbouw van de dinettebank naar achteren hem niet gaat worden. Wat meer staruimte op die plek tegenover de kajuittreap is nl. ook wel prettig.



Destijds bij de bouw van de middenromp heb ik deze een periode ondersteboven opgesteld gehad. Dit om al die werkzaamheden uit te voeren waarin de zwaartekracht het werk zou hebben bemoeilijkt zoals het moeizaam aanbrengen en lamineren van fillets. Immers onderste boven en niet of nauwelijks bereikbaar of zichtbaar. Blind en op de tast lamineren heb ik een broertje dood aan. Daarom heb ik in die periode prefab flenzen gelamineerd waarop later de horizontaal liggende delen worden bevestigd zoals de vloeren maar ook dus de kaartentafel.



Behalve de nog goede bereikbaarheid en het feit dat de zwaartekracht wel in de goede richting meewerkt was de romp op de kop ook waterpas uitgelijnd. Dat maakte dat de maatvoering op ongeveer ooghoogte met behulp van een laser uitgevoerd kon worden. Ik heb daar achteraf heel veel plezier van gehad.

De kaartentafel krijgt een opbergvak in het blad. In wezen wordt het blad dus dubbel uitgevoerd. Nu ik beslist heb hoe hoog en dik dat gaat worden blijkt het flensje daarvoor iets te hoog te zitten. Ik zou de ruimte in de tafel minder hoog kunnen maken of het flensje slopen en iets lager opnieuw aanbrengen.



Ik kies voor het laatste. Slopen en een centimeter of vier lager opnieuw lamineren. Alhoewel hier een flensje niet echt nodig is – ik kan er met een fillet ook goed bij (en ondersteboven lamineren is inmiddels ook geen uitdaging meer voor mij – is het flensje wel makkelijk om met het grote onhandige tafelblad te kunnen manoeuvreren. Het ontwerp van de kaartentafel zit voornamelijk in mijn hoofd op basis van een grof maatschetsje. De uitvoering en inrichting ontstaat geleidelijk bij het bouwen ervan.



Het blad krijgt nu definitief vorm. Daardoor kan ik nu ook het schot aan de voorzijde op maat maken. De voorraad Corecell schuim raakt op waardoor ik voor de onderdelen van de kaartentafel moet terugvallen op reststukken.




Zo aan het eind van het project raak ik wel door schuim heen. Het schuim, Corecell, is de basis van elke constructie. Daar heb ik in een eerder stadium 122x244 sandwichpanelen van gelamineerd met behulp van vacuüm infusie. Uit die panelen zaag ik dan de benodigde onderdelen. Ik heb geen complete panelen meer, alleen nog maar reststukken, afzaagsels dus. Wat ik nu nog nodig heb stel ik samen uit die reststukken.

Dat is het mooie van bouwen in schuim. Door wat reststukken aan elkaar te lamineren kun je weer nieuwe panelen maken. Het gebruik van het toch wel vrij kostbare schuim is zo wel heel effectief. Alles wordt gebruikt en ik schat dat ik daardoor minder dan 2% restafval heb (over de hele bouw).



Het langsscheepse schotje sluit ik met een ronde hoek aan op het dwarsschot. Dit langsscheepse schot loopt aan de onderzijde schuin weg zodat deze niet in de weg zit om de vloerdelen boven de technische ruimte te kunnen verwijderen. Daaronder hebben immers o.a. de boiler en Jet Thruster een plekje gevonden. Die moeten goed bereikbaar zijn en de mogelijkheid voor demontage hebben. Dus vaste schotten of kasten tot op de vloer waren al uitgesloten. Net als het kajuittrapje hangt de constructie van de kaartentafel boven de vloer. Is ook fijn voor de voetenruimte.




Alvorens verder te gaan met het tafelbad maak ik eerste de bergruimte daaronder klaar. Ik heb dus besloten om af te zien van kastjes en in plaats daarvan schappen te maken voor een paar afsluitbare kratten. De maat van de kratten (Eurobox) is dus bepalend voor de maatvoering van de schappen onder de tafel.




Door de rompvorm en om genoeg been- en knieruimte te houden is er in langsrichting alleen nog ruimte voor een smaller schap. Met wat hulphout ook hier weer eerst een flensje vanwege de bereikbaarheid. De smalle ruimte dat onder het schap over blijft wordt gepromoveerd tot leidingkoker.



Constructief is zo de onderbouw wel klaar.



De verste hoek is een mooie plek voor de koelbox compressor. Voor de bevestiging daarvan heb ik vier rampamoeren ingelijmd.

Voor nu is dit wel even klaar zo.

hoe lang ben je al bezig?
10 jr ofzo?

sy helios schreef :
Veel langer. Ik geniet er volop van

Na het vastlamineren van de tafelbodem de inrichting onder het blad. Ik hou het wat kleiner dan de buitenmaat zodat er achterlangs en onderin ruimte voor de bekabeling overblijft.

Ik heb ongeveer in mijn hoofd hoe de navigatiehoek er uit moet gaan zien. Aan de bovenzijde komt zowiezo een soort van goot voor kleine spulletjes. Tegen de romp een smalle ruimte voor bedrading en schakelpaneel in een deurtje. Zo’n verre haakse hoek is ook niet handig dus daar komt een schuin kastje ook met deurtje. Motorpaneel en stuurautomaat komen tegen het schot en daarmee goed zichtbaar vanuit de kuip, voor zover nodig. Tussen dat paneel en het schuine kastje een nis voor het beeldscherm van de computer. Gaandeweg bepaal ik de maatvoering.

Daarvoor is het nodig om nu te bepalen welke apparatuur en schakelmateriaal er in komt. Er zijn allerlei varianten van schakelpanelen langs gekomen, van duur maatwerk tot zelfbouw met goedkope China spullen. Ik laaf mij aan de oplossingen die hier op het Zeilersforum voorbij komen.

Uiteindelijk kies ik toch voor standaard schakelpanelen. Het wordt de serie 100 van Philippi. Twee panelen met elk tien schakel posities. Dat moet genoeg zijn. Mooi compact ook want inmiddels ben ik er achter dat de beschikbare ruimte zeker niet overbemeten is. Voor een aantal afwijkende schakel toepassingen moet ik daarom uitwijken naar het front van de omkasting van de liermotor onder het kajuitdak. Zie ook hier.
De twee Philippi panelen samen met de Kenwood radio en het Victron Ekrano GX scherm bepalen de maatvoering van het linker kastje.



Nu kan het kastfrontje worden gemaakt. Daar zitten twee 135 graden hoeken in. Daarvoor zaag ik het sandwichpaneel op die hoekpunten onder 2x 45 graden niet helemaal door zodat het paneel op die plek vouwbaar wordt. Op de juiste maat tijdelijk vastgezet vul ik de zaagsnede op met dikke epoxy en werk af met een laagje glaslaminaat.



Daar waar de bodem van “het gootje” moet komen formeer ik weer een flensje.



De maatvoering van het linker klepje is bepaald door de spulletjes die er ingebouwd gaan worden. De maat van het rechter klepje volgt overeenkomstig. Of daar wat ingebouwd gaat worden weet ik nu nog niet.



Een deel van het flensje heb ik weer moeten verwijderen. Het kwam niet goed uit met de bovenzijde van het klepje. Gezien ik zoveel mogelijk wil prefappen zit al wel de bodem van het gootje erop gelijmd zodat e.e.a. als een geheel op de tafel gelijmd kan worden.



De bovenzijde van het schot heb ik afgewerkt met een 25mm. PVC pijp en vastgezet met een laminaatje eroverheen.

De klep in het bovenblad kan niet heel groot worden waardoor vooral het linker deel van de ruimte in de kaartentafel een slecht bereikbaar rommel hoekje gaat worden. Daarom heb ik daar nog een apart smal langwerpig vak gemaakt die een eigen klepje in het bovenblad gaat krijgen.

Het langsschot onder de dwarsbank van de dinette is tegen het schot van de kaartentafel gestuit. Niet afgelamineerd, nog in afwachting van het besluit wel of niet uitbouwen naar achteren.

Nu dat schot er staat ligt ook de breedte vast. Ter rechterzijde plan ik het paneel van de motor bediening en de stuurautomaat. Op internet zoek ik de maat op van een bruikbaar beeldscherm en zorg er voor dat deze tussen het linker en rechter kastje gaat passen.

Ook heb ik in dit stadium nu ik er nog bij kan de hele binnenkant wit gemaakt behalve daar waar er nog gelamineerd moet worden.



Nu het extra zitje definitief niet doorgaat en het schot de defintieve vorm heeft gekregen en is afgelamineerd, is de nu rechte hoekaansluiting te scherp en dat is natuurlijk geen gezicht. Daar gaat de zaag in.




Hoppa een mooie ronde hoek. Deze hoefde ik niet apart te maken omdat ik nog een stuk had liggen. Hoe je zoiets maakt kun je hier zien.



Het blad krijgt na de definitieve verlijming een carbon afwerking. Om het patroon niet te verstoren kan ik de klepjes pas achteraf inzagen. Voor de maatvoering daarvan heb ik maar even wat maten vastgelegd. Ik kan er later niet meer bij.



Het bovenblad is nu ook vastgelijmd zodat vervolgens de kastfrontjes geplaatst kunnen worden.

Nu begint het enigszins vorm te krijgen.

Voor de afwerking van de bovenzijde kopse kant van de frontjes heb ik voor een even dik glasfiber buisje gekozen. Dat werkt de bovenzijde netjes rond af.



Inmiddels is de tafel voorzien van carbon keperweefsel en nu nog even bedekt onder een beschermend laagje plastic. In het nisje heb ik een mock-up in MDF gemaakt t.b.v. de maatvoering van de VESA bevestiging van een beeldscherm.



Een luikje in het schot is nodig om de achterzijde van het beeldscherm te bereiken. De toekomstige rugleuning van de rondzit zal het luikje weer afdekken.



Wat laminaat in een U-vormig malletje voor het lamineren van de bracket waar de monitor tegenaan geschroefd gaat worden. Mooi die standaard VESA maten.



Netjes passende luikjes en deurtjes maak ik meestal door het luikje of deurtje rondom te voorzien van een dun celbandje, dan dit op de juiste plek te positioneren en vervolgens de naad vol te spuiten met dikke epoxy. Aan de achterzijde is ook de bracket er tegenaan geschroefd zodat die ook meteen op de juiste plek vastgelijmd wordt.



Twee bouten in dikke epoxy gegoten rampamoeren houden het luikje op z’n plek.



Met het gereedkomen van het schilderwerk is de constructie wel zo’n beetje klaar en gaat de aandacht naar het installeren van allelei spulletjes en het aanleggen van de bedrading.

Iets bevestigen aan schuim panelen is lastig. Inmiddels doe ik dat in vele variaties met uitzondering van domweg een schroef in draaien. Daarvoor is het laminaat te dun tenzij vlak naast een fillet. In hout houdt het prima maar hout probeer ik nu juist zoveel mogelijk uit te bannen. Het is ook een beetje afhankelijk hoeveel het te houden heeft en of het vaker los en weer vast moet.

Zomaar wat mogelijkheden die ik zo of in variaties al heb toegepast:

- schuim plaatselijk vervangen door dikke (aerosill) epoxy. Daar kun je, mits in de juiste maat voorgeboord, in schroeven met een parker of spaanplaatschroef;
- schuim plaatselijk vervangen door een in dikke (aerosill) epoxy gegoten rampamoer;
- schuim plaatselijk vervangen door een in dikke (aerosill) epoxy gegoten draadeind;
- een dikker epoxy plaatje voorzien van een vastgelijmde bout;
- een epoxy prop voorzien van draadeind of rampamoer.



En verder nog diverse variaties van boven staande oplossingen. Dikwijls maak ik van een stukje sandwichpaneel een montage blokje. Rommelen aan het schuim van de romp doe ik niet. In een schot of ander paneel weer wel.



De achterwand van de kastjes in de navigatiehoek is de romp. Dat is niet handig kwa bevestigingen. Tevens wil ik de bedrading netjes kunnen wegwerken. Ik kies daarom voor een dun epoxylaminaat plaatje dat op enige afstand van de romp gemonteerd is en uitneembaar blijft. De zekeringhouders zijn daar met een boutje en moertje op bevestigd. Een deel van de bedrading kan daarmee ook uit het zicht worden weggewerkt. Op de romp heb ik daarvoor afstandhouders gelijmd bestaande uit een 15mm. hoog glasfiberbuisje gevuld met dikke epoxy en een stukje draadeinde van een ingegoten bout.

Voor de bevestiging van de Fanless Mini PC en de Victron Cerbo heb ik op dezelfde wijze 15mm. hoge epoxy blokjes voorzien van rampamoer en tegen het schot gelijmd. Als ze ooit nog eens van plek moeten veranderen zijn ze er met een beiteltje zo weer af te tikken.





Tezamen tegen het schot gelijmd zodat de blokjes precies op de juiste maat zitten.



Nu even de moed verzamelen om de twee klepjes uit het blad te zagen.




Het schuim uit de kopse kanten is uitgefreesd en vervangen door zwart ingekleurde dikke epoxy (microballoons). Met een paar ingeklemde latten werkt het meteen strak af.




In dikke epoxy ingeklemde “onzichtbare” scharnieren, geheel voorzien van bruine verpakkingstape voor de lossing en om te voorkomen dat het mechanisme door de epoxy onbruikbaar kan worden.. Een aangepast creditkaartje verzorgt de uitlijning kwa diepte.



En dan kan “de inrichting” beginnen.

Het wordt prachtig deze luxe kaartentafel!
Je hebt het over een ‘verstelbare’ en ‘ergonomische’ zit bij de kaartentafel. Heb je daarvoor al iets in gedachten?

Ja, ik heb één van de kleinere opklapbare zitjes van Allpa gekocht. Nu moet ik nog wat bedenken om het geheel onder de kaartentafel te kunnen wegklappen. Dat gaat wel passen maar ik wil het ook weer niet op de vloer laten rusten. Dat wordt nog een uitdaging van latere zorg.

Noballast,
Ik weet niet of ik op jouw inspanningen ongezouten kritiek mag geven?

Ik zie hele mooie panelen waar apparatuur in gaat komen en daarachter nog meer elek zooi.
Mijn ervaring over alle jaren heeft geleerd dat dit soort inbouw volledig achterhaalt is ivm de vaart der volkeren.
KNRM reddingboten hebben tegenwoordig, de laatste 25 jaar, gewone rechte platen die je integraal kan losnemen om apparatuur in of uit te bouwen of servicen.
Als een toestel bezwijkt en niet meer leverbaar is, vernieuw je gewoon heel netjes de hele plaat. Het op maat maken voor tijdelijke elektronica is dus uit de vorige eeuw.
Service doen aan de achterliggende elekzooi krij je spijt van vanwege onmogelijke gaten die te klein zijn en te weinig zicht geven. Altijd gepruts op een 1/4 uM2.

Wat voorbeelden, het hoeft natuurlijk niet zo industrieel. Bij elk onderhoudsbeurt in de 5-6 jaar werd de apparatuur aangepast.

Natuurlijk mag dat en ik snap wat je bedoelt. Maar misschien moet je toch iets beter lezen en kijken.

De inbouwruimte is maar heel beperkt. Van achteren kan ik er zowiezo niet bij. De dubbele achterwand is uitneembaar dus als daar iets aan aangepast moet worden kan dat vrij eenvoudig. Ik ga er ook van uit dat de inbouwspulletjes mijn gebruik van deze boot gaan overleven. Zo niet en moet er iets aangepast worden dan is een nieuw paneeltje (lees scharnierend klepje) met andere indeling ook weer zo gemaakt. Zoals jij zelf trouwens ook aangeeft.

Losse schakelaars heb ik overwogen en afgeserveerd. Die kosten toch te veel ruimte. Daarom een kant en klaar standaard en compact paneeltje van Philippi.

Van te voren had ik een nisje in het schot gepland. Gewoon omdat ik dat leuk vind. In eerste instantie bedoeld voor een tablet als Ipad Pro maar tijdens het maken bedacht ik mij dat er ook wel een beeldscherm in moet kunnen passen. En van het één komt het ander.

Verder is er nog een multifunctioneel kastje waar van alles ingebouwd kan worden. Doe ik niet overigens. Ais, Marifoon, Miniplex, automaat, sensors, omvormers e.d. hebben al elders in de boot een plekje gekregen. Schakelaars zijn zoveel mogelijk beperkt en voor een aantal zaken als Marifoon, Ankerlier, Stuurautomaat, Jet Thruster en dimmers is er een draadloze afstand bediening. Weinig ruimte weet je wel

Ik snap wat jij bedoelt maar voor mijn boot sla je de plank mis. Ik heb het idee dat ik het e.e.a. juist heel flexibel heb gemaakt. Ik kan overal goed bij, niets is verstopt maar wel compact. Alles kan vrij eenvoudig aangepast worden aan nieuwe inzichten (die ik voorlopig niet heb) Daarbij, het oog wil ook wat. Jouw industrial look vind ik dan weer niet passend.


Edit: in verband met de vaart der volkeren, zoals jij dat zo mooi noemt, en wat ik ook zo ervaar maar verdom om er volledig aan toe te geven, ben ik mijn verhaal begonnen over het relikwie. Gewoon, omdat ik dat nog steeds fijn vind

Je hebt het, zoals altijd eigelijk, goed overdacht. Wat Calidris aangeeft kan ik goed volgen, ik ben ook al aan mijn derde indeling bezig van het elektronicapaneel. Maar waar wij meer een statische oplossing zien bij jou, met op maat uitgesneden openingen, zie jij een gemakkelijk aan te passen paneel. Kwestie van perspectief en andere materiaalkennis!

Prima!
Of je nu de achterwand kan verwijderen of het voorpaneel is lood om oud ijzer. Behalve de uitsnedes van de toestellen dan.

Het is wel weer mooi hoor en wat een geduld heb je toch.

Het is ook een beetje kip en ei verhaal.
Eerst was er niets. Dan bedenk je wat je nodig hebt cq, wil hebben en bouw je iets om dat kwijt te kunnen. Met in het achterhoofd dat het er ook nog acceptabel moet uitzien.

Tot zover deze fase.

Als er ooit andere spulletjes moeten komen, hetgeen ik zeer betwijfel, maken we weer gewoon een nieuw passend paneeltje (lees deurtje/klepje) met andere sparingen. Het blijft echter een stuk kleiner en krapper dan op de reddingsboot.
Raar vergelijk trouwens.

Overigens is het allemaal luxe onzin. Leuke onzin, dat wel.
De afgelopen 20.000 mijl heb ik gezeild met alleen een Ipad met Smartphone back-up.
En wat sensors via Wifi
(Toegegeven, er waren meerdere Ipads aan boord)

Over de vaart der volkeren gesproken

Ik vind het een mooi doordachte plek, en het is geen reddingsboot.

Calidris schreef :
Beide dus. En als de uitsneden niet meer passend zijn maken we nieuwe. Zo was het rechter deurtje tot gisteren nog helemaal maagdelijk. Nu zit er een gat in voor een plotter maar ik sluit niet uit dat die plotter nog eens naar de stuurstand verhuist. Dan maken we de uitsneden gewoon weer dicht of passend voor een andere gadget. Of een nieuw deurtje, niets is in beton gegoten

Bijzonder inspirerend weer Hennie, vakwerk! Ik moet ook weer eens aan de gang...

Noballast schreef :
Heel mooi en praktisch! Snel bereikbare opbergruimte, en toch netjes… chapeau, vakwerk druipt er vanaf!