Met dank aan EOC.
Over welke batterijen hebben we het?
De lithium-ion batterij, tegenwoordig het meest gebruikte type – in elektrische
auto’s, fietsen én steeds vaker aan boord. Ze kunnen relatief veel energie opslaan
en zijn compacter en lichter dan loodzuur- accu’s. Er is één groot nadeel: ze kunnen
ontploffen en hun brand is uiterst giftig en zeer moeilijk te blussen.
Zo’n vaart zal het toch niet lopen?
Zoek online een filmpje van een brandende elektrische auto. Bedenk dan hoe zoiets uitpakt op een schip, met kleine ruimtes, brandbare materialen en beperkte vluchtmogelijkheden. Het kan ‘s nachts misgaan,
tijdens de vaart of in een drukke haven. Een accubrand slaat razendsnel uit en is
nauwelijks te blussen. Veiligheid is daarom prioriteit één.
Zijn er verschillen tussen merken?
Zeker. De kwaliteits- en veiligheidsverschillen zijn groot. Sommige fabrikanten voeren
tests niet of slechts deels uit, of brengen batterijen op de markt die niet door de test
zijn gekomen. Bij gerenommeerde merken is dit doorgaans wel in orde.
Aan welke norm zou een batterij moeten voldoen?
In ieder geval EN 62619, de internationale veiligheidsnorm voor lithium batterijen. Die
beschrijft tests voor overladen, kortsluiting, thermische stabiliteit, mechanische belas
ting en het Batterij Management Systeem(BMS). Controleer altijd of deze norm in
de conformiteitsverklaring staat. Dat kan een zelfverklaring van fabrikant zijn, maar
beter is een onafhankelijke test, bijvoorbeeld door TÜV. Bij voorkeur voldoet de
batterij ook aan EN 62620: de norm voor prestatie-eisen zoals capaciteitsbehoud en
bestendigheid tegen omgevingscondities.
Is het aan boord anders dan aan de wal?
Ja. Op een schip krijgen batterijen het zwaarder te verduren, met schokken en
temperatuurswisselingen. Kies dus veilige batterijen én installeer ze veilig. Voor sche
pen van 20 meter of langer gelden hiervoor al regels:
ES-TRIN hoofdstuk 10.11. EOC beveelt de pleziervaart en niet-varende
woonschepen aan die ook te volgen.
Wat zijn die ES-TRIN-eisen?
Kort samengevat: lithium-ion accu’s moeten voldoen aan EN 62619 en 62620.
Ze moeten stevig opgesteld zijn, goed toegankelijk en beschermd tegen hitte en tril
lingen. Grotere installaties (meer dan 2 kW) moeten in een aparte, goed geventileerde
ruimte of kast – brandveilig en met branddetectie en blusmiddelen.
En als een batterij een ‘type approval’ van een klassebureau heeft?
Het is beter dan niks, maar geen vervanging voor de volledige normkeuring, want
klassebureaus testen slechts onderdelen uit EN 62619 en 62620.
Wat moet ik vragen aan de leverancier en/of installateur?
Benader een betrouwbaar en deskundig adres; bestel niet zomaar batterijen online.
Zorg dat de aansluiting volgens voorschrift van de fabrikant wordt gedaan en het sys
teem en de ruimte voldoen aan ES-TRIN hoofdstuk 10.11.
Wat als mijn pleziervaartuig zelf CE heeft?
Bij een wijziging – zoals ombouw naar elektrische voortstuwing of het uitbreiden
of veranderen van de batterijen – moet het vaartuig opnieuw goedgekeurd worden
door een officiële instantie (‘notified body’).
Moet ik nog wat regelen voor de verzekering?
Meld het als het totale vermogen van de lithium batterijen 2 kW of meer is
(voor overige batterijen: 3 kW). Geef daarbij het merk, type, bouwjaar, aantal,
totaal vermogen en de totale investering door.