Onderwerp: hangende aalscholvers bij het Oog

Van de week kwam het bericht langs dat er dode aalscholvers in de bomen bij het IJsseloog hingen. Mensen hadden geen idee hoe die daar kwamen en vroegen zich af of dit mogelijk werk van de lokale zeearenden zou kunnen zijn. Dat is niet het geval. Aalscholvers verongelukken op slaapplaatsen en broedkolonies regelmatig doordat ze met poot, snavel of vleugel in een vork verstrikt raken. Vooral bij de afvlucht als ze iets aan hoogte verliezen komt dat voor. Hangende aalscholvers zijn een bekend beeld uit aalscholverkolonies in Oostvaardersplassen en Wieden. Wat ook kan gebeuren is dat er vogels met visdraad (los gesneden?) aan de poten in een boom komen en dan een langzame dood sterven. Niet fijn, maar de zeearend heeft er niets mee van doen.

Heb er hier (Griekenland) reeds een paar onder de zalingen van leegliggende zeiljachten zien hangen.
Moet flink stinken als je na maanden terugkomt naar je bootje.

Ik kan het mij nog levendig herinneren dat wij in 1990 onze buurman, bioloog, mee namen varen. Op het ketelmeer zaten twee aalscholvers in de electrischiteitsmasten.

Hij was dolverrukt dat hij er 2 tegelijk zag en wist ons te vertellen dat er nog maar 400 in Nederland waren en ze mogelijk weldra uutgestorven zouden zijn.

In die tijd (denk ik) gingen mijn vader en zwager , beiden hobby fotograaf,naar het naardermeer
Dat zat een kolonie, mss wel de enige in nederland?
Een jaar op 10 later lag onze boot zomers in muiderzand
Daar zaten ze op de meerpalen
Toen ik dat tegen mijn vader zei, geloofde hij mij niet
Ik woon anno nu midden in de stad aan een smal slootje, af en toe zie ik ze in het slootje vissen

En toch heb ik het idee dat de populatie weer afneemt. Ik zie ze bij mij niet meer in de gracht en ook op het IJsselmeer zie ik minder zwermen dan voorheen. Maar of het aantal echt afneemt????

Hier in Delfland zie je ze volop. Op lichtmasten als ze hun vleugels drogen.

In mijn jeugd opgroeiend in Zeewolde aan het water kwam er ieder voorjaar een groep van een paar honderd aalscholvers neerstrijken. Ik woon daar al lang niet meer maar het waren er toch echt een boel ieder jaar toen.

boarderbas schreef :
Mmmm, in 1990 waren het er nog steeds duizenden, had die beroepsvissers eens moeten horen.

Ik kreeg bijna een hartverzakking toen ik er ééntje op mijn windsetje zag landen in Istanbul... gelukkig bleef die heel.

Calidris schreef :
Dat verhaal van die bioloog was inderdaad onzin. Of BB heeft het verkeerd onthouden.
De aalscholverstand in Nederland en ook op Marker- en IJsselmeer is altijd aanzienlijk geweest. In de tweede helft van de jaren '80 kwam ik voor het eerst op het IJsselmeer en ook toen al kon je daar enorme formaties Aalscholvers zien.
Eerlijk gezegd denk ik dat de stand is toegenomen nadat de IJsselmeervisserij afnam, na de afsluiting van het IJsselmeer.

stats.sovon.nl/stats/soort/720

Wadloper schreef :
De man zal niet bijgelezen zijn geweest. Ik kan me een jaar vergissen. Mogelijk was het '91. Ik was 10 en nog niet zo kritisch op volwassen.

Volgens Sovon waren er in de jaren 90 forse aantallen aalscholvers...
Zie de eerdere url

Dit waren er wel een paar meer, oktober 2025

Het leuke met aanscholvers (herringslynders voor de friezen) is dat ze in een hele lange rij vlak boven water vliegen.
Als je daar dan doorheen gaat zeilen is er ééntje die moet besluiten dat hij/zij niet meer voor de boot langs kan.
Levert mooie taferelen op. Aanrader!

Die grafiek bevestigt dus mijn waarneming dat de trend afnemend is.

Reeds eerder geplaatst, toch een tipm:

Unicum is dat men in Noorwegen traditioneel aalscholvers eet. Ik zelf zit dan in Griekenland en het stikt hier van die vogels. Niet alleen eten ze tot een kilo vis per dag per beest maar kakken ook net zoveel guano. Raad eens waar ze het liefste zitten om hun veren te drogen. Jawel, op de zaling van aan mooring liggende jachten.
Ik heb geen last van die aalscholvers, m´n reuzewindmolen houd ze weg en ik verander om de paar dagen van ligplaats, dat brengt ze in de war. Als je bedenkt dat zo´n onderwaterraaf meer vis eet dan de arme sukkels hier die zich vissers noemen verwondert het me dat de Grieken zo tolerant zijn met die vogels. Onwetendheid. Ik herinner me wel nog goed hoe de Veerse meer palingvissers over die concurrenten dachten.
De aalscholvers zijn hier s´winters zo talrijk en ik zeil met een klein budget dus kom je automatisch op het idee om er een keer een te braden. In Noorwegen worden ze traditioneel gegeten, ik heb zelf een poging gedaan, ziehier mijn recept. Je schiet de vogel, ik gebruik een katapult. De vogel is makkelijk te raken, want heeft geen vijanden en droogt zijn veren voor hij een dutje doet. Vervolgens dompel je hem in tweetaktbenzine ( Uit mijn Seagull buitenboordmotor ) en steekt hem in brand. Zo zijn de pluimen er af. Dan begraaf je de vogel in het strand en laat hem veertien dagen “Trekken”. Dat schijnt de vissmaak te verbeteren. Opspitten, villen en schoonmaken, dan pekelen, een week of twee. Uit den pekel vissen, droogmeppen en dan opvullen met hele ongepelde uien. De huid van de uien zal het zwarte vlees een beetje bruiner maken. Dat is appetijtelijker. Dan nagelt ge den opgevulde vogel op een dikke plank en legt die met de vogel naar onderen over een kasserol. Daarin een mengsel van zeewater en een paar lepels ongebluste kalk. Zo stoom je de aalscholver 4 uur. Dan haal je met een nijptang de vogel van de plank, smijt hem weg en eet de plank.

Vóór iedereen over me heen valt, dit is bedoeld als grap. Zelfs een aasgier zou het beest nog niet willen. In werkelijkheid heb ik reeds twee aalscholvers gered die door Turken gelegde “Nachtlijntjes “ leegroofden en dan de haak in hun bek kregen.

Was mijn aqua signal toplicht door een aalscholver stuk gevlogen, deze man staat een luguber klusje te wachten.





Wegens de regelrechte plaag die aalscholvers hier zijn heeft deze man vislijntjes boven de zalingen gespannen wat de dood van deze vogel tot gevolg heeft. Niet alleen zit z´n boot een centimeter dik onder de guano, er druipt nog dode vogel op ook.

De sterk gekrompen populatie Aalscholvers krabbelde weer op na de droogleggen van Zuidelijk Flevoland, waarbij de Oostvaardersplassen ontstonden en er bij Lelystad een viskwekerij werd aangelegd. Ik herinner me goed de controverse tussen de viskweek en het natuurbelang. Dat werd een soort testcase voor de belangenafweging tussen economie en natuur.
In dezelfde tijd werd er begonnen met het aan banden leggen van de lozing van gifstoffen in het oppervlaktewater. Dat zal vast ook zijn bijdrage aan de comeback van de Aalscholver hebben geleverd.

Baasklusje schreef :
Ben dan wel een naar Zeeland geëmigreerde ex import Fries. Maar voor zo ver ik weet is een Herringslynder goed fries voor een Fuut. En is een Aalscholver een Ielgoes.

Eigenwijs schreef :
Dat wordt straks wat met onderricht van de Friese taal voor middelbare scholen in Friesland.. '

Arcadia schreef :
Bovenstaande zal inderdaad één van oorzaken zijn geweest van de toename van de Aalscholver in Nederland sinds de jaren '70.

Maar in de periode daarvoor werd de Aalscholver als schadelijk wild beschouwd en actief bejaagd. Ook de slechtere waterkwaliteit speelde een rol in de achteruitgang. Het bejagen werd minder toen de visserij op het IJsselmeer minder economisch belang kreeg. De vogel is overigens pas sinds 1978 volledig beschermd.

Ton Mitz schreef :
Je hoort wel eens beweren dat de mens de enige soort is die zijn leefomgeving ernstig bevuild. Ik moet dan altijd denken aan de zeer succesvolle Aalscholverkolonie in het Naardermeer waar Natuurmonumenten allerlei kostbare en complexe maatregelen moet nemen om het water in hun omgeving te isoleren van de rest van het gebied om te voorkomen dat de waterkwaliteit ook daar ernstig aangetast wordt.

Ik heb het idee dat ik ze de laatste jaren steeds meer op het hollandsdiep en volkerak zie

Aalscholvers denken allemaal:
'Kun je nog scholven, scholf dan aal.'
Doch door de golven diep bedolven
wil weinig aal zich laten scholven.
Zo scholft zo'n beest zich uit de naad
terwijl het woord niet eens bestaat.

Kees Stip!