Hans V schreef :
Ik heb min of meer regelmatig achter de schermen contact met ambtenaren. En ja, velen hebben de beste bedoelingen. Daar gaat als je goed leest mijn opmerking ook niet over.
Mja. Ik ben zelf een aanzienlijk deel van mijn leven ambtenaar geweest en dat in meerdere rollen, dus schermen met regelmatig contact met ambtenaren heeft in dit geval niet zoveel zin. Waren die ambtenaren waarmee jij contact hebt, mensen van RWS?
Het is evident dat we in Nederland een cultuur hebben laten ontstaan (niet alleen bij de overheid overigens) waar eigen initiatief en verantwoordelijkheid nemen (brengt risico's met zich mee) in grotere, hiërarchische organisaties doorgaans niet wordt beloond. Zelfs als iets wel tot je takenpakket behoort is de neiging groot om risicomijdend gedrag te vertonen, er valt immers meer te verliezen dan te winnen.
Met alle respect: ik denk niet dat dit verschijnsel in het geval van RWS een serieuze rol speelt.
Elke organisatie die dingen beheert die onderhoud nodig hebben, heeft een meerjaren-onderhoudsplanning en inspecteert de dingen die men beheert op regelmatige basis. Eventueel wordt die onderhoudsplanning aangepast op basis van de bevindingen bij die inspecties. Als die planning en de bijbehorende deskundigheid er is, dan draait dat gewoon en vallen er aanvullend weinig ingrijpende beslissingen te nemen. De verantwoordelijkheid reikt niet verder dan het uitvoeren van de onderhoudsplanning.
De problemen bij RWS hebben naar mijn idee twee oorzaken: Enerzijds het steeds verder afknijpen van de beschikbare budgetten en anderzijds het wegvloeien van kennis en ervaring, door het gegeven dat men teveel uitbesteed aan externe partijen (marktpartijen kunnen tenslotte alles beter en goedkoper, toch?), waardoor de deskundigheid binnen de eigen gelederen afneemt.
De deskundigheid van RWS is voor een deel gewoon met pensioen gegaan en niet vervangen. Daardoor is men bij RWS ook nauwelijks meer goed in staat de kwaliteit van wat door marktpartijen wordt aangeboden en geleverd te beoordelen.
Eenzelfde verschijnsel hebben we gezien bij het IT-beleid van de overheid.
De hele techniek rond bijvoorbeeld Digi-D is uitbesteedt aan een particulier bedrijf, en pas als dat bedrijf dreigt te worden overgenomen door een Amerikaans bedrijf, wordt men wakker. Terwijl eigenlijk altijd al de stelregel had moeten gelden dat de privacy van 18 miljoen Nederlanders niet thuis hoort bij een particulier bedrijf. De meeste Nederlandse universiteiten (overheidsinstellingen) hebben hun IT nog volledig in eigen hand. In de rekencentra van die universiteiten zit ook de deskundigheid voor dat soort dingen. Die kan ook voor andere overheidsdoelen worden ingezet. Waarom moet één en ander dan worden uitbesteed aan de markt? Waarom hebben we wel RWS, dat de analoge infrastructuur beheert, en geen overheidsorganisatie die datzelfde doet voor de digitale infrastructuur van de overheid? Lijkt me zo zachtjes aan minsten zo belangrijk als het beheer en onderhoud van (water)wegen.
Eén van de problemen van de Nederlandse overheid is dat men te weinig eigen deskundigheid meer heeft, of die niet benut. Want de markt zou het allemaal regelen en de overheid staat, volgens sommige partijen, maar één ding te doen: kleiner worden. En om dat te bevorderen krijgt de overheid ook steeds minder geld. Geld, dat in plaats van bij de overheid, in particuliere zakken terecht komt.
De schuldvraag is mijns inziens niet zo interessant. Wel de vraag hoe we dit tij gaan keren. Dan hoeven de RWS medewerkers zich op verjaardagen ook niet meer zo ongemakkelijk te voelen.
Ik vind die schuldvraag wèl interessant. Niet zozeer om zwarte pieten uit te delen, maar om er iets van te leren.
Het zou mij niks verbazen als veel van de problemen die er nu zijn, zoals het tekort aan betaalbare woningen en de slechte conditie van onze infrastructuur, uiteindelijk tot parlementaire enquetes leiden.
Beide problemen zijn namelijk het gevolg van bewust gevoerd beleid, dat gestuurd werd door een bepaalde ideologie.
Misschien moeten we op zeker moment concluderen dat we het toch een beetje anders moeten gaan doen.
