Onderwerp: welke schroef nodig

De werf heeft bij mijn Staverse jol (gewicht 6,5 ton) in 2003 een gemiddelde drieblads schroef opgezet.
De laatste 200 toeren haalde de Yanmar 3GM30 echter niet en had dan ook wat rook vanaf 3200 toeren.
Ook niet zo'n probleem want dat toerental vermeed om die reden.
Gemiddeld zo rond de 2750 toeren varen was prima, en soms ff wat meer.

Afgelopen winter heeft de Firma Kramer mijn 15" schroef herberekend en de spoed teruggezet van 11,5" naar 10". Ook gelijk de schroefas door hun op rechtheid laten controleren.
Na de spoedwijziging haalt de Yanmar keurig zelfs de 3700 toeren en zonder rook!
De Yanmar laat ik - op bijv. het NZ-kanaal - nu zo rond de 3000 a 3200 toeren draaien.
Ook de kracht vooruit en vooral achteruit is een stuk beter.

Een aanrader dus!

Als je 3000 toeren moet draaien dat is nogal wat om lekker door te kunnen varen. Ga je dan ook op volle (romp)snelheid?

Een (iets) te zware schroef is helemaal niet zo'n issue: in die laatste 200 rpm (die je motor dan dus nooit kan maken) zit slechts een extra vermogen van 1-3 pk. Zoek dat voor jouw motor even uit. Voordeel hiervan is dat je met relatief laag toerental op kruissnelheid bent, scheelt herrie en verbruik. Die laatste pk's geven je een paar tiende knoop extra, even aangenomen dat je in de buurt van je rompsnelheid vaart op dat moment.
Overigens is het in dat geval een slecht idee die laatste 200 rpm eruit te willen persen: dit geeft vervuiling verhoogt het verbruik. Gashendel dus niet verder openzetten als je motor al haar max vermogen (bij die schroef) geeft.

Hier hoe ik het aangepakt heb, geeft wellicht wat inzicht in de invloed van schroefkeuze op max snelheid, max beschikbaar vermogen en rpm bij kruissnelheid...

Uit de Yanmar GM serie handleiding:

"De motoren uit de GM serie zijn viertakt-dieselmotoren met directe inspuiting voorzien van een zeewaterkoelsysteem.
De 3GM30 is een natuurlijk aangezogen 3-cilindermotor met een KM2P-keerkoppeling
Deze motoren zijn ontwikkeld voor de pleziervaart.

Het wordt aanbevolen om een nieuw vaartuig te voorzien van een schroef die de motor in staat stelt met 100 tot 200 tpm boven het toerental voor maximaal vermogen (3700 - 3800 tpm) te draaien om te compenseren voor extra gewicht en rompweerstand. De motor moet te allen tijde in staat zijn om bij volle belasting het toerental voor maximaal vermogen (3600 tpm) te bereiken.

Als dit niet het geval is, kunnen de prestaties van het vaartuig lager zijn, kan meer rookvorming optreden en kan uw motor ernstige schade oplopen die niet door de garantie wordt gedekt

De motoren uit de GM-serie zijn ontworpen voor gebruik met volgas (3600 tpm) gedurende minder dan 5% van de totale bedrijfstijd (30 minuten per 10 uur) en op kruissnelheid (3400 tpm of minder) 90% van de totale bedrijfstijd.

Bij 2700 toeren vaart de jol ook lekker door hoor!
Maar bij 3200 toeren draait de diesel gewoon erg mooi.
De jol zit dan nog niet aan zijn rompsnelheid.
Zo af en toe vaar ik dat en je hoort aan de Yanmar dat het hem goed doet.

Pas bij 3600 toeren zit de jol aan zijn rompsnelheid.

Precies: gashandel dus niet verder openzetten indien motor al maximaal belast is. Dan voorkom je vervuiling en overbelasting.

Methode Yanmar is de "standaard methode", zelfs nog iets conservatiever omdat een nog lichtere schroef wordt geadviseerd. Max Motor toerental wordt dan bepaald door de begrenzing in de regulateur motor en niet door schroef. Is veilig, werkt altijd, foolproof maar geeft veel lawaai en veel toeren wanneer kruissnelheid (75% rompsnelheid).

Aan jou om een keuze te maken, info en inzicht genoeg nu hoop ik!

De vakman (de firma Kramer uit Nieuw Vennep) heeft het e.e.a. keurig uitgerekend.
Het resultaat is er ook naar!

Het lawaai valt (voor een droge uitlaat) reuze mee op kruissnelheid en ik hoor mijn Yanmar graag hoor.

Al blijft het zeilen met de jol natuurlijk een stuk leuker.

Hoe groot is die staverse Jol?
Mijn Moedt Friesland meet 8 meter en 3.3 ton zwaar ongeveer. De motor wordt een Kubota 20 pk diesel ,20 pk op 3000 rpm.
Ik denk dat als er bij mij precies de goede schroef onder zit, ik alsnog niet echt hard hoef te draaien om rompsnelheid (6.5 knp./ca. 12 kmu) te halen. Als ik het eens vergelijk met de boot van Jollenbaas die waarschijnlijk veel groter is en maar 7 pk extra heeft. Ik heb er nu een 10 pk buitenboordmotor in hangen , daarmee haalt de boot al de 10 km/u volaan draaiend. 10 pk levert de Kubota al gauw.
Ik schat dat ik maar een pk of 3-4 extra nodig heb om op rompsnelheid te komen. Ws zit ik ruimer met vermogen dan op de boot van Jollenbaas.

Ik zat mij een beetje 'zorgen' te maken of ik niet veel te veel toeren zou moeten maken met die motor voor een lekkere snelheid. Want hoge toerentallen tegen de 3000 zijn niet mijn ding.

Het is een 8 meter jol - ontwerp Gipon - gewicht 6,5 ton.
De breedte is 3,20 meter.
Met een Yanmar 3GM30. Deze geeft max. 27 pk bij 3600 toeren.

Het was vandaag dus niet echt zijn windje.....

Vrijwel dubbel zo zwaar dus.
En wat forser.... 60 cm breder. Een echte waterverplaatser.
Ook een rompsnelheid van ong. 12km/6.5 knopen..?

Klopt hoor zo'n 6,5 knoop.

Ik hoop op mijn bootje de de 6.5 knp. met minder motorgeweld te halen wanneer dat Kubota blokje erin gebouwd zit ... ongeveer 2300 tpm. bij normale omstandigheden zou meer dan mooi zijn. De rest het liefst alleen voor als het echt nodig is. Harde wind en hoge golven.

In ieder geval heb ik wel wat gehad aan de info, nu kan ik het een beetje vergelijken en baseren.

Dit soort topics zijn altijd nuttig en interessant.

Lijkt mij zelfs dat idd 18 a 20 pk met een goede schroef voldoende is.
Veel succes!!

Ik denk zelfs ruim voldoende.

Fly-Tour schreef :
Tja , vroeger ( 70er en begin 80er jaren of nog vroeger) hield men vaak 2,5-3,5*ton aan als juiste waarde voor de motorisering van een zeiljacht.
Voor de rompsnelheid heb je eerder bijna 4,5 * ton nodig .

Vandaar dat oudere schepen vaak ondergemotoriseerd waren/zijn.
Toen hadden zeilboten van 2 of 3 ton bijv. een MD5Atje van 7,5 pk ( mijn Leisure 27 van 3 ton dus ook) en dat waren slechte thuisbrengertjes ....

Mogelijk was dat een overblijfsel uit de vooroorlogse tijd dat er hoofdzakelijk hele grote jachten rondvoeren waarvoor rompsnelheid op de motor minder belangrijk is.

Ad

Dat vroeger minder pk's gebruikt werden zat in het feit dat de schepen veel ranker waren, minder weerstand, en de motoren meer gebruikt werden als "thuiskomertje". Nu is zeilen nummer 2 en de motor nummer 1. Kijk eens naar de zeilgarderobe van oudere schepen. Dat er wel 4 voorzeilen aan boord waren voor diverse omstandigheden, geeft al aan dat de prioriteit bij het zeilen lag. Althans imho.

Proost schreef :
Dat een ranker schip minder weerstand heeft klopt niet tenzij dat zelfde schip eveneens minder gewicht heeft.
Bij hetzelfde gewicht moet een ranker schip wel meer diepgang hebben , dus weer meer onderwater oppervlak.
Bovendien waren dat meestal S-spant schepen die sowieso al meer onderwateroppervlak hebben bij dezelfde afmetingen en gewicht.

Dat destijds de motor meestal als "thuiskomertje"werd gebruikt klopt natuurlijk hoewel ik de benaming thuiskomertje eerder onjuist vind want met een te kleine motor kom je immers minder makkelijk thuis.

Overigens kan ik mijn eigen boot (1978) niet echt rank vinden met 2,82 meter breedte bij 8,2 meter lengte.Toch zat daar standaard maar 7,5 pk in bij 3 ton waarmee je lang niet de rompsnelheid haalde en die vooral bij ongunstige omstandigheden veel te klein was.

Die hele oude ranke S-spant schepen zoals de scherenkruisers zijn ook meestal behoorlijk lang .
En om met een bijv. 12 meter boot 5 knopen te halen heb je inderdaad maar weinig vermogen nodig .
Ad

Een vierkante bak door het water slepen of een gestroomlijnd vaartuig maakt niets uit met het gelijke onderwatervolume? Kan het me niet voorstellen. Of het nu een scherenkruiser of een andere slanke boot is maakt niet uit. Zelfs voor vrachtschepen geld dit. Op de Rijn voeren vroeger enkele "snelle" schepen en dat waren zonder uitzondering slank uitgevoerde boten.

Kun je nagaan, ik heb maar 2pk/ton. In de charter is 1pk/ton geen zeldzaamheid. Dat vraagt goede of betere manouvreer vaardigheden, en dat is nu de uitdaging (met veel wind en/of stroom). Ooit zelfs met 1/2 pk/ton gevaren, als je het over uirdagingen hebt met 40 meter......

WADnWIND schreef :
Ja , en er varen super containerschepen met minder dan 0,5 pk per ton.
Maar die halen ook niet de rompsnelheid van zo'n 45 knopen

Zoals ik al eerder schreef , voor grote schepen ( zeg groter dan 18 of 20 meter ) is het onder motor halen van de rompsnelheid ook niet echt erg belangrijk.
Maar hoe kleiner de boot , hoe moeilijker het wordt om bijv. 5 knopen te halen.
Met een kielboot van een meter of 5 zit je dan al tegen de rompsnelheid aan. Bij een boot van 20 meter nog niet eens de halve rompsnelheid dus maar goed 20% van het benodigde vermogen per ton.

En dat e.e.a. bij een vierkante bak niet opgaat klopt uiteraard maar tussen bijv. een "normale" zeilboot en bijv. een knikspant zal het verschil niet dramatisch zijn.
Uiteraard wel als het gewicht heel anders is.
Ad

Hier een mooi voorbeeld:
Mijn tot sloep omgebouwde Flytour heeft maar 8 pk en vaart de gemiddelde dieselsloep eruit, die op zijn minst een pk of 25 heeft. Mijn boot loopt bijna een knoop of 7, ongeveer 12,5 km/u
Ra-Ra hoe kan dat... : hij weegt maar ruwweg 500-600 kg, is vooral super gestroomlijnd en heeft een ondiep maar breed-dragend (plat) onderwaterschip. De gemiddelde dieselsloep van hetzelfde formaat weegt zomaar 1200-1300 kg, met passagiers 1500 en heeft vooral een veel minder goed onderwaterschip... Er treedt een duwbak effect op.

Met mijn boot kan ik met 9 km/u (half vermogen) rustig door de stad tuffen zonder dat hij hinderlijke zuiging of golven trekt, smal en breed water, doe dat maar niet met een 'echte' sloep.