Welkom  

   

What's Up  

Geen evenementen
   

Wedstrijd  

Geen evenementen
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
Welkom, Gasten

Onderwerp: Mist

Mist 03 nov 2026 18:28 #1708094

  • henkvd
  • henkvd's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 4224
Had van jouw een wijzer antwoord verwacht, een rivier radar met bochtaanwijzer is toch een heel ander speeltje dan een jachten dopje.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 18:49 #1708097

Maar de vraag is nou juist op zo'n moderne 9-assige solid state sensor niet net zo goed is of zelfs beter dan een bochtaanwijzer. En als dat niet zo is, waarom dan niet? Mijn EV-1 maakt goed gebruik van die gyroscoop bij het sturen met flinke deining. Lijkt mij toch een mooi stukje techniek.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 19:11 #1708101

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
rooiedirk schreef :
Leesvoer over de techniek.
TNO radar-B
Als er meer schepen met FMCW radars gaan varen krijg je ook te maken met interferentie.
TNO radar interferentie

En even voor de duidelijkheid voor de kennis en kunde van de operator heb ik 2 weken van 40 uur cursus moeten doen! (En simulator oefeningen) Niet iets wat je met een paar avondjes studeren je eigen gaat maken.

Het 1e document is het onderzoek waar ik naar zocht in de post naar Erik, en geeft exact aan wat er mis is, dat de jachtenradars met versoepelde eisen niet eens voldoen.

vertaald:

7.1 Conclusies

De belangrijkste conclusies uit deze studie zijn:


De oorspronkelijke radar-B vereisten voorgesteld door de radar-B werkgroep Sluit de kleine en lichte radomeradars uit, die expliciet bedoeld zijn voor kleine schepen.

De beschrijving van Radar-B door de werkgroep accepteert het gebruik van een "beam sharpening" om een bundelbreedte van 2,75° te bereiken. TNO heeft nog niet voldoende bewijs gevonden Dat beam sharpening vanuit veiligheidsoogpunt, de scherpte onder alle omstandigheden zal bieden , zonder kritieke gebreken.


Er is dus een heel specifiek TNO onderzoek geweest waarbij de radars gewogen zijn (met lichtere eisen) en te licht zijn bevonden. Daarmee kan elke onderbuik kritiek uit dit draadje de prullenbak in.....
Ongevraagd advizeur
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 19:13 #1708102

  • henkvd
  • henkvd's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 4224
Heel andere techniek, bochtaanwijzer zorgt dat het radar plaatje geheel stabiel is, je zit op de rivier niet te wachten op smeer effect.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 19:13 #1708104

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
AndreAzuree schreef :
Maar de vraag is nou juist op zo'n moderne 9-assige solid state sensor niet net zo goed is of zelfs beter dan een bochtaanwijzer. En als dat niet zo is, waarom dan niet? Mijn EV-1 maakt goed gebruik van die gyroscoop bij het sturen met flinke deining. Lijkt mij toch een mooi stukje techniek.

Niet gekeurd en/of onderzocht door een gespecialiseerd bureau. Geen certificaat.
Ongevraagd advizeur
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 19:14 #1708105

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
henkvd schreef :
Heel andere techniek, bochtaanwijzer zorgt dat het radar plaatje geheel stabiel is, je zit op de rivier niet te wachten op smeer effect.

Bochtaanwijzer met tol is realtime, zonder processing.
Ongevraagd advizeur
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 19:39 #1708107

Calidris schreef :
Er is dus een heel specifiek TNO onderzoek geweest waarbij de radars gewogen zijn (met lichtere eisen) en te licht zijn bevonden. Daarmee kan elke onderbuik kritiek uit dit draadje de prullenbak in.....

Voor de volledigheid:
TNO heeft tevens gekeken naar de bruikbaarheid van de huidige, moderne jachtenradars in het vaarverkeer en kwam tot de conclusie dat deze, toegepast op kleine schepen, voldoende veiligheid boden voor het vaarverkeer bij slecht zicht.

Zie ook zeilersforum.nl/index.php/foru...-update-over-radar-b
Henny (Team Zeilersforum.nl)

It is when you are riding out your first gale in a boat you have built yourself that you wonder about some of the doubtful workmanship that went into her - John Guzzwell

www.fram.nl
Laatst bewerkt: 03 nov 2026 19:43 door Noballast. Reden: Link toegevoegd
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 19:40 #1708108

  • Hans V
  • Hans V's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 5281
Een bochtaanwijzer op een binnenvaartschip is doorgaans nauwkeuriger dan een Raymarine EV-1 of Airmar H2183, maar voor het varen met een klein schip (veel wendbaarder maar ook veel beweeglijker op de golven) zijn sensoren als de EV-1 en H2183 juist heel geschikt. Het is appels (groot, stabiel maar traag wendend schip) met peren (over meerdere assen bewegend maar wendbaar zeiljacht of motorboot) vergelijken. Belangrijkste is of een EV-1 of H2183 geschikt zijn om veilig met een klein schip (jacht) op de radar te varen (stabiliteit radar overlay, locken MARPA targets, etc.) en dat is zonder meer het geval.

De beperking zit op een klein schip niet in de heading sensors met solid state gyro's, maar in het oplossend vermogen van kleinere radar scanners. Zoals je in het eerste document van rooiedirk kunt lezen heeft TNO een alternatieve set van eisen voorgesteld waarmee een klein schip door die grotere wendbaarheid nog voldoende tijd heeft om ook met een compacte jachtenradar veilig op radar te kunnen varen. Criticasters zouden kunnen opperen dat TNO dat alleen maar heeft gedaan om de jachtenradars op KNRM- en de kleinere politieboten goed te praten, maar tot het tegendeel bewezen is ga ik toch maar even uit van de integriteit van TNO in dit onderzoek.

PS: Noballast is me met die laatste samenvatting net voor...
Laatst bewerkt: 03 nov 2026 19:50 door Hans V.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 21:38 #1708117

Welke techniek zit er in een bochtenaanwijzer dat het beter maakt?

In de EV1 en mijn autopilot zitten inderdaad gyros. De gyro heb ik nu zo geprogrammeerd dat hij 250 metingen per seconde geeft, en dat is al een gemiddelde van een aantal metingen. Dit is de langzaamste setting en het is een mems sensor. De totale ruis is minimaal met 0.1 graad per seconde, de resolutie is 0.008 graden per seconde.

FOG sensoren zijn nog preciezer.

Ik verwacht niet dat een betere sensor een beter beeld geeft op de radar. Mijn hypothese is dat een mems IMU sensor goed genoeg is voor een stabiel radar beeld en geen beperkende factor heeft.
Het gaat er niet om wat de zender zendt, maar wat de ontvanger ontvangt.

Nautinect.com
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 21:47 #1708118

Calidris schreef :
AndreAzuree schreef :
Maar de vraag is nou juist op zo'n moderne 9-assige solid state sensor niet net zo goed is of zelfs beter dan een bochtaanwijzer. En als dat niet zo is, waarom dan niet? Mijn EV-1 maakt goed gebruik van die gyroscoop bij het sturen met flinke deining. Lijkt mij toch een mooi stukje techniek.

Niet gekeurd en/of onderzocht door een gespecialiseerd bureau. Geen certificaat.

Snap ik, maar dat is geen antwoord op mijn vraag... juist een gebrek aan antwoord.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 21:48 #1708119

Calidris schreef :
henkvd schreef :
Heel andere techniek, bochtaanwijzer zorgt dat het radar plaatje geheel stabiel is, je zit op de rivier niet te wachten op smeer effect.

Bochtaanwijzer met tol is realtime, zonder processing.

Dat snap ik. Omdat het niet mechanisch, is er natuurlijk sprake van digital processing. Dan is de vraag of dat merkbare vertraging oplevert.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 21:52 #1708121

Hans V schreef :
Een bochtaanwijzer op een binnenvaartschip is doorgaans nauwkeuriger dan een Raymarine EV-1 of Airmar H2183, maar voor het varen met een klein schip (veel wendbaarder maar ook veel beweeglijker op de golven) zijn sensoren als de EV-1 en H2183 juist heel geschikt. Het is appels (groot, stabiel maar traag wendend schip) met peren (over meerdere assen bewegend maar wendbaar zeiljacht of motorboot) vergelijken. Belangrijkste is of een EV-1 of H2183 geschikt zijn om veilig met een klein schip (jacht) op de radar te varen (stabiliteit radar overlay, locken MARPA targets, etc.) en dat is zonder meer het geval.

De beperking zit op een klein schip niet in de heading sensors met solid state gyro's, maar in het oplossend vermogen van kleinere radar scanners.

Dit klinkt wel plausibel. Ik begrijp dat door de kleine antenne, de radarbundel bij jachtenraders te breed wordt. Wellicht zijn professionele binnenvaartradars ook beter om dichtbij te kijken, terwijl jachtenradars meer voor een groter bereik op zee zijn ontwikkeld.
Laatst bewerkt: 03 nov 2026 21:55 door AndreAzuree.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 03 nov 2026 22:08 #1708124

AndreAzuree schreef :
Calidris schreef :
henkvd schreef :
Heel andere techniek, bochtaanwijzer zorgt dat het radar plaatje geheel stabiel is, je zit op de rivier niet te wachten op smeer effect.

Bochtaanwijzer met tol is realtime, zonder processing.

Dat snap ik. Omdat het niet mechanisch, is er natuurlijk sprake van digital processing. Dan is de vraag of dat merkbare vertraging oplevert.

Lees mijn comment, het vertraagt 4 duizendste van een seconde
Het gaat er niet om wat de zender zendt, maar wat de ontvanger ontvangt.

Nautinect.com
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 08:35 #1708140

  • rooiedirk
  • rooiedirk's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 7498
Die verplichte bochtaanwijzer is NIET om je radarbeeld te stabiliseren. Binnenvaart vaart altijd met 'head-up', en niet 'north-up' wat op zee dan weer gebruikelijk is. Headup in een slootje is gewoon veel gemakkelijker (Zeker op een zuidelijk koersje)
Die bochtaanwijzer is verplicht om rechtuit te kunnen sturen, ook onder bruggen langs stalen damwanden en ander ongemak voor je kompas.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 09:20 #1708144

rooiedirk schreef :
Die verplichte bochtaanwijzer is NIET om je radarbeeld te stabiliseren. Binnenvaart vaart altijd met 'head-up', en niet 'north-up' wat op zee dan weer gebruikelijk is. Headup in een slootje is gewoon veel gemakkelijker (Zeker op een zuidelijk koersje)
Die bochtaanwijzer is verplicht om rechtuit te kunnen sturen, ook onder bruggen langs stalen damwanden en ander ongemak voor je kompas.

Is dat nog nodig met satelliet kompas. ?

Edit: afgezien van jamming, spoofing …
Henny (Team Zeilersforum.nl)

It is when you are riding out your first gale in a boat you have built yourself that you wonder about some of the doubtful workmanship that went into her - John Guzzwell

www.fram.nl
Laatst bewerkt: 04 nov 2026 09:21 door Noballast.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 09:50 #1708145

  • Tony2920
  • Tony2920's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 8200
rooiedirk schreef :
Jutter schreef :
Die 400 meter containerkastelen gaan echt niet opzij op de Schelde.
Maar de westerschelde is dan weer geen bijlage 9 vaarwater. Ook geen BPR trouwens. En nee geen idee hoe het daar geregeld is.

Voor het Belgisch gedeelte :Beneden Schelde scheepvaartreglement

Voor ongeveer 15 Km vaarwater een apart reglement 24 pagina's.

Voor het Nederlandse deel : Scheepvaartreglemetn Westerschelde

ook 24 pagina's

Leuk leesvoer voor koude donkere winteravonden als je van ambtelijke taal houdt.
I run a tight . . .
Shipwreck !
Laatst bewerkt: 04 nov 2026 09:56 door Tony2920.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 09:54 #1708146

Noballast schreef :
rooiedirk schreef :
...............
Die bochtaanwijzer is verplicht om rechtuit te kunnen sturen, ook onder bruggen langs stalen damwanden en ander ongemak voor je kompas.

Is dat nog nodig met satelliet kompas. ?

Ja.

Een goede bochtaanwijzer reageert veel gevoeliger, sneller en feller dan welk kompas dan ook. En dat heb je nodig in mist.
Besef: in homogene mist ben je elk richtingsgevoel kwijt. Je merkt het absoluut niet als je uit koers raakt.
Schippers schoffelen niet
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 10:04 #1708148

  • Ndbpw
  • Ndbpw's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 231
Erikdejong schreef :
Tony2920 schreef :
Ik denk dat die allemaal een ontheffing hebben, omdat die schepen te klein zijn voor een binnenvaartradar, en dat ze een radar nodig hebben om hun werk te kunnen doen.
Dat is inderdaad het argument. Maar ons orakel Calidris heeft al tig keer aangegeven dat jachtradartjes echt speelgoed is en dat het onderscheidend vermogen niet toereikend is. Zo groot of moeilijk is een binnenvaart radar niet om toe te passen en op de bootjes van de KNRM passen ze prima. Dus het is allemaal nogal tegenstrijdig. De professionals claimen dat een jachtenradar niet meer is als een stuk speelgoed, maar de jongetjes en meisjes van de KNRM, Rijkswaterstaat en de Rijkspolitie te water zijn zo ongelofelijk kundig en goed onderwezen dat ze er toch wat uit kunnen halen en mogen varen onder deze 'onmogelijke omstandigheden'. Ons 'jachtjes mensen' kunnen om enkele vage redenen dat niveau onmogelijk bereiken en mogen dus absoluut onder geen enkele omstandigheid op het water zijn in deze situatie, ongeacht of het onverwacht op komt zetten of niet. Snap je waarom ik er zoveel moeite mee heb dat sommige instanties ontheffing krijgen van dit soort fundamentele zaken? jacht radars zijn speelgoed of ze zijn het niet, niet het een voor een klein groepje gebruikers en het ander voor de rest van de gebruikers. Keur jachten radars goed of keur een bepaald cerificaat goed en neem dat als de regel voor alles en iedereen. Niet dat domme willekeur dat de ene instantie het wel mag en de andere het niet.
Helemaal eens, je kunt er of wel mee varen, maar dan kunnen jachtschippers (evt met certificaat) dat ook, of het kan niet vanwege te matige techniek. Huidige beleid klopt logisch niet.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 10:33 #1708152

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
Noballast schreef :
Calidris schreef :
Er is dus een heel specifiek TNO onderzoek geweest waarbij de radars gewogen zijn (met lichtere eisen) en te licht zijn bevonden. Daarmee kan elke onderbuik kritiek uit dit draadje de prullenbak in.....

Voor de volledigheid:
TNO heeft tevens gekeken naar de bruikbaarheid van de huidige, moderne jachtenradars in het vaarverkeer en kwam tot de conclusie dat deze, toegepast op kleine schepen, voldoende veiligheid boden voor het vaarverkeer bij slecht zicht.

Zie ook zeilersforum.nl/index.php/foru...-update-over-radar-b

Dome's dus niet:

TNO found that the radar-B requirements can only be met by “open array” antennas
of 1 meter or more. These antennas are not feasible for small boats like the RHIBs in use with police and rescue organizations, due to the antenna’s dimensions and weight.


En

Also, to date, no certifying body has certified the concept of beam sharpening. As a consequence, TNO will not recommend the use of beam sharpening.
Ongevraagd advizeur
Laatst bewerkt: 04 nov 2026 10:35 door Calidris.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 10:37 #1708153

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
AndreAzuree schreef :
Calidris schreef :
AndreAzuree schreef :
Maar de vraag is nou juist op zo'n moderne 9-assige solid state sensor niet net zo goed is of zelfs beter dan een bochtaanwijzer. En als dat niet zo is, waarom dan niet? Mijn EV-1 maakt goed gebruik van die gyroscoop bij het sturen met flinke deining. Lijkt mij toch een mooi stukje techniek.

Niet gekeurd en/of onderzocht door een gespecialiseerd bureau. Geen certificaat.

Snap ik, maar dat is geen antwoord op mijn vraag... juist een gebrek aan antwoord.

De ambtelijke molen denkt niet verder dan mijn antwoord. Alle andere suggesties zijn verder zinloos voor de wetgever en handhaver.
Alleen ZF leden maken er rommel van en begrijpen regelmatig catagorisch niet hoe iets werkt en maken dan veel lawaai.
Ongevraagd advizeur
Laatst bewerkt: 04 nov 2026 10:38 door Calidris.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 10:41 #1708154

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
Noballast schreef :
rooiedirk schreef :
Die verplichte bochtaanwijzer is NIET om je radarbeeld te stabiliseren. Binnenvaart vaart altijd met 'head-up', en niet 'north-up' wat op zee dan weer gebruikelijk is. Headup in een slootje is gewoon veel gemakkelijker (Zeker op een zuidelijk koersje)
Die bochtaanwijzer is verplicht om rechtuit te kunnen sturen, ook onder bruggen langs stalen damwanden en ander ongemak voor je kompas.

Is dat nog nodig met satelliet kompas. ?

Edit: afgezien van jamming, spoofing …

satelliet kompas is niet heilig. Ik ben in 2023 met een wheelmark satelliet kompas naar de oostzee geweest en binnendoor terug. Bij elke brug valt je kompas uit. Niet zo handig.
Ongevraagd advizeur
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 10:47 #1708155

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
Ndbpw schreef :
Helemaal eens, je kunt er of wel mee varen, maar dan kunnen jachtschippers (evt met certificaat) dat ook, of het kan niet vanwege te matige techniek. Huidige beleid klopt logisch niet.

Je kan prima varen met moderne jachten radars, maar je moet wel goed weten en onderwezen zijn in de beperkingen, werking en veel oefenen.

Het gaat de wetgever om de tekortkomingen in prestaties, maar het kundig navigeren door jacht gebruikers is niet gegarandeerd. O.a. door gebrek aan ervaring....

Met zo'n 4G radar kan je uitstekend op kort bestek navigeren, maar past niet binnen de wet.
Moeilijker is het niet.
Ongevraagd advizeur
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 12:57 #1708162

  • Tony2920
  • Tony2920's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 8200
Calidris schreef :
Noballast schreef :
rooiedirk schreef :
Die verplichte bochtaanwijzer is NIET om je radarbeeld te stabiliseren. Binnenvaart vaart altijd met 'head-up', en niet 'north-up' wat op zee dan weer gebruikelijk is. Headup in een slootje is gewoon veel gemakkelijker (Zeker op een zuidelijk koersje)
Die bochtaanwijzer is verplicht om rechtuit te kunnen sturen, ook onder bruggen langs stalen damwanden en ander ongemak voor je kompas.

Is dat nog nodig met satelliet kompas. ?

Edit: afgezien van jamming, spoofing …

satelliet kompas is niet heilig. Ik ben in 2023 met een wheelmark satelliet kompas naar de oostzee geweest en binnendoor terug. Bij elke brug valt je kompas uit. Niet zo handig.

Kan je even verder specifieren. " Bij elke brug valt je kompas uit ".
Door afschermen van de gps ontvangst veronder stel ik dan.
Hoe lang valt je kompas dan uit ?
- Alleen zolang je onder de brug zit, of langer ?
- Is het kompas dan volledig onbruikbaar ? Of kan je het niet gebruiken voor je autohelm ?
- Hoe lang na de brug beschik je weer over een bruikbaar kompas ?
I run a tight . . .
Shipwreck !
Laatst bewerkt: 04 nov 2026 12:58 door Tony2920.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 15:59 #1708187

  • Calidris
  • Calidris's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 33121
Tony2920 schreef :
Calidris schreef :
Noballast schreef :
rooiedirk schreef :
Die verplichte bochtaanwijzer is NIET om je radarbeeld te stabiliseren. Binnenvaart vaart altijd met 'head-up', en niet 'north-up' wat op zee dan weer gebruikelijk is. Headup in een slootje is gewoon veel gemakkelijker (Zeker op een zuidelijk koersje)
Die bochtaanwijzer is verplicht om rechtuit te kunnen sturen, ook onder bruggen langs stalen damwanden en ander ongemak voor je kompas.

Is dat nog nodig met satelliet kompas. ?

Edit: afgezien van jamming, spoofing …

satelliet kompas is niet heilig. Ik ben in 2023 met een wheelmark satelliet kompas naar de oostzee geweest en binnendoor terug. Bij elke brug valt je kompas uit. Niet zo handig.

Kan je even verder specifieren. " Bij elke brug valt je kompas uit ".
Door afschermen van de gps ontvangst veronder stel ik dan.
Hoe lang valt je kompas dan uit ?
- Alleen zolang je onder de brug zit, of langer ? JA
- Is het kompas dan volledig onbruikbaar ? Of kan je het niet gebruiken voor je autohelm ? geen koers indicatie of informatie via NMEA
- Hoe lang na de brug beschik je weer over een bruikbaar kompas ?
10-20 seconden
Ongevraagd advizeur
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Mist 04 nov 2026 16:14 #1708188

  • Menno
  • Menno's Profielfoto
  • Offline
  • Gebruiker
  • Berichten: 4478
Calidris schreef :
Tony2920 schreef :
Kan je even verder specifieren. " Bij elke brug valt je kompas uit ".
Door afschermen van de gps ontvangst veronder stel ik dan.
Hoe lang valt je kompas dan uit ?
- Alleen zolang je onder de brug zit, of langer ? JA
- Is het kompas dan volledig onbruikbaar ? Of kan je het niet gebruiken voor je autohelm ? geen koers indicatie of informatie via NMEA
- Hoe lang na de brug beschik je weer over een bruikbaar kompas 10-20 seconden?

Zit er geen IMU in zo'n GPS-kompas die tijdens zo'n korte onderbreking de heading/ROT even kan overnemen?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.200 seconden
Gemaakt door Kunena
   
   
   
   
© Zeilersforum.nl