Onderwerp: Even oefenen met de stormzeilen van de il Cigno

Getriggered door mede forummer Boarderbas die laatst vroeg naar een trysail, leek het mij goed de stormzeilen weer eens uit de catacomben van de boot te halen. De laatste keer dat ik ze gehesen heb was zeker tien jaar geleden. Een keertje oefenen kon dus geen kwaad.

De stormzeilen van de il Cigno bestaan uit een stormfok van 6 m² en een trysail van 5 m². Beide van vrij zwaar zeildoek (240 gram Dracon) en knaloranje van kleur. Dat laatste omdat in een zee van wit schuim oranje zeilen veel meer opvallen, en ook in een noodsituatie beter zichtbaar zijn vanuit de lucht.

Op een stormachtige dag de zeilen dus uit de zeilzak getrokken. Aan de vouwen is goed te zien dat ze bepaald niet vaak gebruikt zijn!



Het stormfok heb ik een Dyneema stropje (rondgesplitst stukje singlebraid) en een grote musketon rechtstreeks op het boegbeslag gezet. Zo staat het voldoende boven het dek zodat overslaande golven er goed onderdoor kunnen spoelen. Om deze reden is een stormfok ook hoog opgesneden.



Omdat ik het niet zie zitten om de genua in zwaar weer te gaan strijken (die is dan al grotendeels weggerold) heb ik het stormfok indertijd laten uitrusten met rakbanden met klootjes. Eén kant van elke rakband zit vast aan het zeil, de andere kant is voorzien van een grote kliksluitingen die aan ogen in het zeil gemaakt worden. Hiermee kan ik het stormfok over de opgerolde genua hijsen en strijken. Helemaal soepel loopt het hijsen natuurlijk niet, maar het voorlijk van het stormfok is maar kort en met een klein beetje hulp (over de onderste plooien/randen van de genrua heen) staat het fok toch heel snel. Strijken gaat helemaal zonder problemen. Het stormfok hijs ik met de tweede- of reserveval.



Het trysail zit met normale leuvers in de mastgroef. De invoer zit ruim boven het opgedoekte grootzeil, dus dat kan gewoon blijven zitten en er is dus in mijn geval ook geen extra mastgroef nodig. Het is alleen niet mogelijk om het trysail al aan te slaan terwijl het grootzeil nog staat. De halshoek zit met een lijn die om de giek geslagen wordt vast. Hijsen doe ik met de grootzeilval. Mocht daar iets mee zijn dan kan ook de reserveval (voormalige kraanlijn) nog gebruikt worden.
Het trysail wordt geschoot naar de achterkikkers (en eventueel naar de schootlier aan loef). Hiervoor gebruik ik de oude fokkeschoten, die als reserve nog aan boord zijn. Dit werkt dus volkomen onafhankelijk van de normale grootschoot, die blijft gewoon zitten om de giek in bedwang te houden.



Alles bleek verder in orde, dus het setje mocht weer terug naar zijn vertrouwde plekje aan boord, eigenlijk in de hoop ze nooit echt nodig te hebben. Wat ik nog wel een keer wil doen is om er eens mee te gaan zeilen met een windje van 5-6 Bf. In de haven kan iets er bruikbaar uitzien, maar de beste test is natuurlijk op het water.

Werkt het goed genoeg, die rakbanden en kloten?
Ik had dat jarenlang op mijn to-do lijst staan voor mijn stormfokje, maar op een gegeven moment heb ik het van de lijst gegooid... te lang niets aan gedaan.
Maar jouw oplossing (schuine rakbanden, met sluiting) stimuleert me nu om er toch iets aan te doen....

Het idee kwam van De Vries. In de haven werkt het in ieder geval goed genoeg. Je moet ze bij het hijsen zoals gezegd soms even over een randje in de genua wippen, maar dat gebeurt alleen onder de schoothoek van de genua. Perfect is het niet, maar ik vind het veruit te prefereren boven het eerst moeten weghalen van de genua. Bij het strijken vallen de rakbanden doordat ze schuin lopen 'open' en blijft er niets haken.

Maar Timo,
Als je die zeilen al 10 jaar niet nodig hebt gehad, kun je er dan niet beter een leuk zonneschermpje van maken?

Dat ligt ook aan boord en wordt gelukkig aanzienlijk vaker gebruikt

Het stormvoorzeil zou bij mij zo ook kunnen maar het trysail niet. Bij mij komt de groef in de mast niet vrij als ik het grootzeil laat zakken. En eerst alle leuvers eruit laten zaken, maakt het grootzeil denk ik onbeheersbaar. Uiteraard in de omstandigheden waarvoor deze configuratie is bedoeld. Hoe zit dat dan bij jou?

Hoi Timo,

wat een goed idee om de stormzeilen eens aan (in) het licht te brengen.
Mijn stormfok ligt ook al jaren (gelukkig) ongebruikt aan boord.

Een keer controleren of alles nog in orde is, is een goed idee.
Thanks,
Jan.

Motiverend bericht! Even voor mijn info: wanneer zet je een trysail? Doe je dat tegelijkertijd met de stormfok of in plaats?

Je zegt het trysail wordt geschoot naar de achterbolders. Maak je ze daar dan vast (lijkt me lastig met windkracht véél) of ga je via een blok naar de loef-lier?

Ben benieuwd naar je 6 bft praktijktest (qua rakbanden): als dat jou goed bevalt durf ik zo langzamerhand wel aan de rolfok. Heb je tussen je genua en stormfok nog een kleiner voorzeil; hoe ziet jouw zeilvoering er met 6 bft aan-de-wind bv uit? Is wel een beetje off-topic dus als het deze draad teveel vervuild hoor ik het wel...

ilCigno schreef : Gelukkig maar! Maar over je zeilen: mooi op orde en ziet er erg professioneel uit, compliment!

Even een kritische vraag vanuit de praktijk. Hoe hoog ben je boven het dek bezig? In de praktijk houd de effectieve hoogte waarop je nog wat kunt doen met slecht weer bij borsthoogte toch echt op. Als je trysail invoer hoger zit als dat, of als de rakbanden die een wipje nodig hebben om over het zeil te komen hoger zitten als dat, dan kon het in de praktijk best wel eens heel moeilijk worden. Ik heb alles op mijn eigen boot zodanig geoptimaliseerd dat je alles zittend op dek kun optuigen en hijzen. Dat heeft me al heel wat ellende bespaard over de jaren.

Ik begrijp dat dit op jouw boot niet zo makkelijk zal gaan, maar daadoor betwijfel ik ten zeerste het nut van een trysail. Als je die niet op een aparte rail vanaf dek kunt zetten, denk ik niet dat je het zeil ooit zult kunnen gebruiken als je het echt nodig hebt.

Wat betreft de schoten, ook in windkracht 11 kun je die op de hand nog aantrekken, daar staat verassend weinig spanning op.

Goed om dat zo nu en dan te doen. Maar realiseer je wel dat je die zeilen gaat gebruiken als het echt heel hard waait. "Genua eraf halen" is dan al lang geen optie meer. Ook een trysail aanslaan en zetten in de rail waar je eerst je grootzeil uit moet halen is bijna ondoenlijk. Kijk de yachting world youtuubje met Skip Novak maar eens!

Erikdejong schreef : Het stormfok kan ik grotendeels knielend zetten, maar even gaan staan daar ontkom ik niet aan. Het trysail heb ik vooral om een alternatief te hebben voor het grootzeil. Ik heb wel een derde rif, maar het blijft maar één zeil. Het trysail kan ik alleen staand aan dek zetten. Ik begrijp maar al te goed dat álles wat je aan dek moet doen bij windkracht 7+ een bezoeking is. Maar dat weerhoudt mij er in ieder geval niet van om tenminste te proberen om er zo goed mogelijk op voorbereid te zijn.

@Sunday: ik hoef het grootzeil dus niet uit de mastgroef te halen. Dat zou in de praktijk inderdaad ondoenlijk zijn. En inderdaad is 'de genua er af halen' ook in mijn visie geen optie meer.

En ja, de Youtubes van Skip Novak ken ik. Die laten goed zien dat de omstandigheden waarbij je dit soort zeilen nodig gaat hebben niet misselijk zijn. Er is dan waarschijnlijk iets mis gegaan in de voorbereiding of in de voorspellingen.

kan je de stomfok niet vliegend zetten? is maar 5 m2.
zou onder op het oog van de neerhouder kunnen, en de val van de ophouder om te hijsen.

Een oog voor de neerhouder heb ik niet echt, wel een putting op ongeveer 80cm voor de mast. Dat is denk ik te kort voor de mast om effectief te zijn. Sowieso levert vliegend zetten een boller zeil op, en dat is iets wat je niet wilt.

Maar ik zou het eens kunnen proberen natuurlijk.

ilCigno schreef :
Er is ooit door blad Zeilen een test gedaan met 3 opties. Jouw optie met die klotenrollers, de 2e was met een overlap die werd dichtgeritst en de 3e was vliegend gehesen. Helaas weet ik niet meer wat de beste optie was. Ik herinner me nog wel een punt en dat is dat je veel druk krijgt ergens halverwege de rolfok. En de vraag is of het profiel dat kan hebben.Daar heb je geen last van met vliegend hijsen.

Het kan ook anders.

Ik gebruik de dyneema spinnakerval als stag en span deze snaarstrak op de lier.
Hierop de strormfok en deze hijs ik met een val die ik nog over heb en op 3/4 van de mast zit.
Gevolg is wel dat de spival niet helemaal parallel loopt met de vooorstag door de iets lager zittende val, maar de schoot hoek staat goed en je hebt veel minder bolling dan enkel vliegend zeilen op de voorpees.
Gevolg is hoger kunnnen zeilen en dat is met het water waarin wij varen wel een must, daar je niet alle ruimte hebt om weg te lopen en het beter is om hogerwal te kiezen.

Klein beetje off topic, maar ik zie dat je mooie, nieuwe, oranje stormzeilen hebt specifiek hiervoor gemaakt. Nu vond ik op mijn boot bij aankoop een klein zeiltje van de maat van een kleine stormfok met een gelijkaardige snede. Het is redelijk zwaar uitgerust, duidelijk weinig gebruikt, maar is niet oranje.

In theorie zou ik zeggen dat de krachten op zo'n klein zeiltje recht evenredig verminderen met de oppervlakte ervan. Maw, een kleine windkracht op een groot zeil zorgt voor evenveel stress als een grote windkracht op een klein zeil. Ik heb natuurlijk niets om dat te staven, maar zouden jullie met die theorie in het achterhoofd dat kleine zeiltje dat ik heb als stormfok gebruiken?

Voor de duidelijkheid missn nog; ik ben niet van plan echt naar vaarwater te trekken waar ik verwacht in windkracht 11 terecht te kunnen komen. Rondje Atlantische in de juiste seizoenen op z'n meest.

orchidius schreef :
zo werkt dat niet......
de kracht van de wind in het zeil gaat met het kwadraat van de windsnelheid.

Dus als de windsnelheid verdubbelt en je je zeil halveert, heb je altijd nog 4/2 is tweemaal zoveel kracht in het zeil.

martinw schreef :
die test heb ik nou toevallig hier op mijn PC staan:

Ben ik de enige die dit nog best veel oppervlak vindt voor een boot van nog geen 9 meter?

Leuk dat je hier op deze manier aandacht op vestigt trouwens. Dat oefenen zouden meer mensen eens moeten doen..

Aha, wist ik niet.

Wel even meedenken dan:

Genua is 29m², stormfokje 4m²; da's dus 7,25 keer kleiner. Pakweg je zeilt op vol tuig met 15 knopen en gaat beginnen denken aan je stormfok als het 30 knopen gaat waaien. Dan is de wind verdubbeld in kracht, maar verklein je je zeil niet met de helft, maar met een factor 7,25...

Overigens klein detail wat ik zie bij de stormfok is de karabijn haak, deze zou ik vervangen door iets wat grotere krachten aankan.

orchidius schreef :
15 kts vol tuig
25 kts 80% fok (genua 4)
35 kts een half fokje van 15 m2
50+ kts de stormfok

Was maar een voorbeeldje om makkelijk te rekenen voor de denkoefening natuurlijk

Ik vind die hoeveelheid zeil wel meevallen.
In deze regionen kan je beter een "heavy weather" voorzeil hebben dan stormfok of laat sttaan trysail. Je gaat ze niet gelijk gebruiken toch?

Ik zou bij de lengte van een 888 dan ook eerder een zeil van een vierkante meter of 7-8 preferen dan een stromfok van 4-5 M2.

Nogmaals storm uitzitten zal je hier niet snel doen, eerder veilige haven aan hoger wal zoeken, ook op het stukje van en naar Engeland.