Onderwerp: Herstel en borging roerkwadrant

Ons kwadrant is een keer verschoven (de boot voer rechtuit als ik het helmhout 10 graden uit de hartlijn hield. Ik heb dat hersteld door de verschoven lepel (weet niet hoe je die dingen noemt) terug te zetten en alle andere nagelopen door met een stevig stukje pijp op een inbussleutel alles na te trekken. Heeft prima gezeten, vond het stellen van de twee roeren t.o.v. het helmhout wel een beetje gokwerk. Maar voor het gevoel zat het goed, boot stuurde weer goed bij het zeilen en ging met de motor uit het werk rechtuit met het helmhout in het midden.

Tot de 24 uurs race, daar liepen we fors uit het roer. Dezelfde lepel bleek verschoven en ik kon deze niet meer vastkrijgen. Inbusbouten (M10) bleken beide dolgedraaid, bij het uitdraaien kwam er ook een restje van een helicoil mee. Blijkbaar is dit al eerder losgekomen.






Lepel is ongeveer 20mm dik, lijkt mij een stevige geschikte constructie.

Ik heb nu de lepel die geen grip meer had er afgehaald, de stuurautomaat losgekoppeld en de ene duwstang overgezet naar de andere lepel. Zo konden we prima naar de thuishaven zeilen.

Ik heb wel wat vragen / onzekerheden hoe ik dit het beste op kan lossen:
-Er zijn 4 van deze lepels die vastzitten met 2 inbussen en borging, de lepels boven de beide roeren en 2 onder de as van het helmhout. Ik heb de indruk dat de andere niet verschoven zijn en zou daar niets aan willen veranderen.
-De lepel die verschoven is, is ook de lepel waar de stuurautomaat op zit. Op zich zou dat volgens mij niet uit hoeven maken qua kracht op de andere lepels.
-Elk roer heeft zijn eigen lepel aan de as van het helmhout, ik zou denken dat als beide roeren op dezelfde lepel zitten dat de krachten ook veel beter verdeeld worden (de ene duwt als de andere trekt).
-Als de stuurautomaat daar ook op zit, dan is volgens mij de boel beter in evenwicht.
-De borging is nu duidelijk onvoldoende. Ik zou graag middelste inbus (die borgt op de as) in willen boren zodat deze echt in de as zit.

Hoe zouden jullie dit aanpakken?
-De dolgedraaide helicoil vervangen (weet niet of dat zomaar kan, maar draad lijkt niet beschadigd) en dan dezelfde bout er weer in?
-De borging in de as boren, na afstelling van de lepels / duw-trekstangen / roer / helmhout. Finetune kan met de duw/trekstangen.
-De afstelling van de roeren komt volgens mij erg precies, kan dat wel in het water? En hoe doe je dat? Heb wel ideeën, maar hier zijn vast praktische tips. Bovenop de as van de roeren staat een streep waaraan je kan zien dat het roerblad naar voren staat.
-Recht uitlijnen op het hart van de boot, of toch een beetje toespoor (ik neig naar toespoor).
-Overgaan naar 1 lepel i.p.v. 2? Ik moet even kijken hoe en of ik beide duw-trekstangen boven elkaar kan plaatsen.

Of niet zelf doen, uitbesteden aan een werf? Het lijkt mij een redelijk simpel uit te voeren actie, of wordt dat een gebed zonder eind met afstellen?

Ik ben niet supertechnisch, maar ik vind de hoeveelheid "vlees" van de Lepel op de as best klein. Wellicht is dit geen probleem omdat de kracht verdeeld wordt over meerdere lepels.

Die twee M10 boutjes die het vast moeten houden lijkt me ook weinig. Ik zou eerder gaan voor een ingeboorde borging in de as, dan alleen een nieuwe helicoil. In feite is het dan weer net zo kwetsbaar als voorheen. Die helicoil is er in het verleden natuurlijk niet voor niets ingezet. En het is wachten tot het draad het weer begeeft.

Zit er geen spiebaan onder de lepel?

afstellen is een tijdrovende klus omdat je dat tijdens het zeilen moet stellen dus zou ik gewoon zelf doen.
Qua constructie...zoals heel veel geschreven op ZF is een enkele klemming zoals bij jou op de foto met een enkele bout not done...dat blijft gedonder geven.
Als ik het zo bekijk zitten je "lepels" (kwadrant hefbomen) met 2 M8 inbus bouten en een centrale "borgbout" vast voor zover je dat vast kan noemen.
Het ontbreekt je hier aan voldoende frictie oppervlakte en klemkracht en...een fatsoenlijke fixatie.
Fixatie is hier heel vaak beschreven...een goed passende spie is daarvoor het beste maar in deze constructie ondoenlijk omdat je dan uitgesteld bent.

In mijn beleving en ervaring als werktuidbouwkundige ( ) zou ik gaan voor het aanpassen van beide kwadranthefbomen. De gedeelde halve klem delen verhogen zodat je meer oppervlakte creert en de klemdelen inwendig voorzien van groeven.
Daarnaast zou ik de halve delen qua buitenmaat groter maken zodat je met M10 (2 per kant) kan vasttrekken. Je hebt dan in totaal per kwadrant hefboom 4 M10 bouten die veel meer kracht kunnen zetten dan M8 en daarmee dus meer klemkracht genereerd. (zo te zien heb je een aluminium as dus je kan de as iets vervormen met die klemkracht) Fixatie zou dan helaas moeten dmv achteraf verpennen of inderdaad een ingeboorde bout.
Evt ipv M10 zou je de bestaande M8 kunnen hanteren maar dan 2 per zijde.
De hoogte van je klemdelen....de ruimte die je bij de onderste klemdeel van bovenzijde tot aan de onderzijde van de bovenste klemdeel hebt.
Constructief zou je de bestaande constructie kunnen behouden met een opdikking.

Voor de afstelling schijnt enige mate van "toespoor" wel nodig te zijn bij dubbele roeren.

Een voorstel, waar je misschien helemaal niet op zit te wachten.
Ik zou die bestaande 'lepels' in een kliko gooien.
En dan bij een metaalbedrijf één 'lepel' laten maken ipv die twee, waarvan de klem drie keer zo hoog is, met een set van drie bouten aan elke kant. En in die klem niet één m10 boutje, maar drie m12 boutjes boven elkaar. En de steel van de lepel niet 20mm dik, maar 40mm dik. Zo te zien zou dat prima moeten passen. Dan ben je echt voorgoed van elke onzekerheid af.

edit: De Optimaal is me voor. Met hetzelfde idee: het gewoon veel sterker maken, want deze constructie is duidelijk te zwak.

De constructie lijkt dus inderdaad te weinig solide en geeft te weinig grip. Er zit geen spiebaan in de as.
De Optimaal schreef : Afstellen wordt dan idd een hele klus, ik heb alles wel aardig goed gedocumenteerd en foto's van hoe het zat. Ik denk dat ik wel redelijk snel een eind in de richting kom. En dan dus tijdens het zeilen verder door de duw-trekstangen te verdraaien.
De Optimaal schreef : Duidelijk, dat wordt idd nog wel een behoorlijk klusje dan. Ik zou de beide kwadrant hefbomen ook voor nu op elkaar kunnen plaatsen (er zitten 3 gaten in). Buitenste gat voor de automaat, middelste voor de roeren (een onder en een boven) en het binnenste gat om de hefbomen aan elkaar te bouten?

Is er ook een materiaal dat ik ertussen kan doen zodat je meer frictie krijgt op de as?

AndreAzuree schreef :
Dat hangt toch helemaal van de rompvorm en vertrimming onder helling af lijkt mij?

OH Boy, daar gaan we weer. As naaf verbindingen.

Dit werkt niet en gaat niet werken.

Je moet er voor zorgen dat het gat in de hefboom, voordat je de klemring door zaagt, 0,05mm kleiner is dan de as. Als je dat niet doet, gaat t nooit voldoende klemmen.

De overige tips: Maak de klemring hoger waardoor je meer bouten kwijt kan (hogere klemkracht).

Waarschijnlijk heb je niet de helicoil er uit gedraaid, maar de draad uit het gat getrokken.

Overigens: in aluminium zijn helicoils of inserts inderdaad geen slecht idee.

Uitlijning van de roeren... Tja. Geen idee. Kwa afstellen: Zit er in zo'n trekdruk stang aan een van de stangeinden linkse draad? Dan is t ineens best simpel. Ik zou niet gaat stellen door de hefbomen te verschuiven. Zo netjes mogelijk plaatsen, en dan stellen met de lengte van de stangen. Ook als er geen linkse draad op zit, kun je een kogelkopje los maken en een slag verder geven.

Wat mij betreft, ook met de gelaste hefbomen...

Best slecht gemaakt allemaal.

De verstelling/uitlijning doe je toch niet met de klem? Althans, het lijkt mij dat je de fijnafstelling doet door de verbindingsstangen te verkorten danwel te verlengen, waarschijnlijk heeft die al een linkse en rechtse draad; borgmoeren los, middenstuk slag draaien, en weer vast.




Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Ik weet niet maar die 0,05mm krijg ik helemaal jeuk van...totale onzin als de openingen tussen de delen mm is. Ik zou gaan voor 0,001mm

Joop66 schreef : Ik had me al eens een beetje ingelezen, maar bevestiging genoeg. Dit moet anders!
Toen ik de bout eruit had, kon ik de (volgens mij) helicoil als een veertje van de bout afdraaien. Ik zal er morgen nog eens naar kijken en een foto nemen.

Ik kan inderdaad stellen met de duw-trekstangen, hier zit linkse draad aan 1 kant idd, dus zonder deze los te hoeven nemen.

Johan22 schreef : Was misschien niet duidelijk door mij geformuleerd, maar hoe dichter ik bij de originele situatie begin des te makkelijker maak ik het mezelf. De kwadrant hefbomen komen tegen een stopper (het opstaande blok hout) aan, dus daar moet ik wel even op letten.

Ik denk dat voor nu de kortste klap is om de beide hefbomen aan elkaar te bouten en er dus 1 hefboom van te maken (extra blokje hout ertussen aan beide zijden).

Ben ingeschreven voor de 200 mijls, dus wil van tevoren nog wel even vertrouwen opbouwen. Liefst met een beetje stevige wind.

Nachtvlinder schreef :
Ja, bij rechtop varen geeft wat toespoor rechtuitstabiliteit, en onder helling is toespoor noodzakelijk bij het diepst stekende roer om de vertrimming van de romp te compenseren. Door die vertrimming stroomt het water een beetje diagonaal onder je romp door, dat compenseer je door een paar graden toespoor. Dan is je diepst stekende roer in feite weer neutraal getrimd.

"Ik denk dat voor nu de kortste klap is om de beide hefbomen aan elkaar te bouten en er dus 1 hefboom van te maken"

Dan kun je onderling niks meer stellen

Volgens mij geven Joop en Optimaal hier de beste adviezen.
Maar noem die "lepels" nou gewoon bij hun echte naam: ze heten "lievers".

@AndreAzure: Jeanneau Sunfast 3300 is koersafhankelijk:

jeanneau.proboards.com/thread/...e&utm_medium=organic

Ik zie het. Cool, het heet "toe-in, toe-out" systeem van Fourth Cape E-bar, en werkt op basis van B&G elektronica. Als ik het goed begrijp stuurt de AWA de verstelling van de roeren aan. Niet relevant voor TS, wel interessant.

Nachtvlinder schreef :
In de Mini leverde (10 jaar geleden) neutrale stand (parallel aan de hartlijn van de boot) de beste overall resultaten, want verstellen kost ook tijd en snelheid. Inderdaad per koers verschillend.

Mmmm daar lopen de meningen dus over uiteen... Ik zal het eens nameten als mijn boot op de kant gaat.

Levant schreef :
Tien tegen één dat dit een standaard Jefa tiller lever is. Hiervan zijn er duizenden in omloop. Het probleem in de praktijk is meestal het stompje waar de duw-trek stang op zit. Niet de klemming op de as. Maar mogelijk klopt hier de geometrie niet en gaat het wringen waardoor een klemming moet draaien op de as als de roer stand veranderd. Dat is vaker het probleem met dubbele roeren.

Ik zou optimaal volgen. Die lepel heet een arm. De uiterst dunne klemring zou eigenlijk een veel langere klembus moeten zijn.
In de huidige situatie is die klemring duidelijk onder de mast voor de momenten die er optreden

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

3Noreen schreef :
In dat geval zou het sturen ook zwaarder dan nodig moeten gaan?

Een spie lijkt me overigens de meest grondige oplossing, ben je niet afhankelijk van de klemkracht van wat boutjes met alle complicaties van dien. Maar om de spiebaan aan te brengen moet de hele zaak er wel onder uit. Is nu voor TS geen optie denk ik.

zo aan de las te zien is dit een zelfbouw of een koopdeel die later is aangepast of hersteld.
simpelste is denk ik de bestaande kelmdelen uitbreiden met een extra deel erop en aan de bestaande delen lassen. Hiermee verhoog je het klemoppervlakte en verdubbel je het aantal bouten.
Voor maximale grip wat ik al eerder schreef...groeven aan de binnenkant steken.

Voor de fixatie kun je dan in beide delen een M10 helicoil plaatsen met een punt of verjonging zodat de fixatie bout iets in je as steekt en het schroefdraad niet verruinneerd in zowel het aluminium deel met heliocol als de bout zelf. Je zou er zelfs ipv een helicoil een RVS draadbus in kunnen persen met borging...

Hans V schreef :
een spiebaan is in gemonteerde toestand wel in te frezen in Aluminium, maar nogmaals als je een misrekening hebt ben je wel uitgesteld....