Onderwerp: Renovatie Hydrovane windvaan

Zelf maken van RVS verenstaal is minder makkelijk dan het lijkt, dus dat parkeer ik nog maar even. Van forummer Alu krijg ik in ieder geval een veertje toegestuurd (dank, dank!). Geen RVS maar wel gepoedercoat. Dat lost het probleem in ieder geval voor de korte termijn even op en geeft me ook de mogelijkheid om te testen of de veerkracht juist is. Dat maakt het zoeken naar een RVS exemplaar een stuk gerichter.

Misschien kan je deze leverancier nog proberen: www.viodveren.nl/

Zoek op eBay zoiets?
36pcs 0.6mm Wire Diameter 304 Stainless Steel Compression Spring Assortment

ilCigno schreef : Belangrijk is, denk ik, ook de minimum maat bij het volledig samendrukken.
Ik heb een paar veertjes liggen die mogelijk, tijdelijk, bruikbaar zijn als het zoeken naar rvs exemplaren wat lang duurt. Ze zijn inwendig 10 mm. Lengte 18, 25 en 30 mm. Ingedrukt resp. 8, 6 en 8 mm.
Het is maar dat je het weet.

Verder denk ik dat, als het je lukt dit exemplaar als nieuw te maken, je een zeer goede koop hebt gedaan. Heel lang geleden met deze vaan op een bootje van 9 m van New York naar Vlissingen gezeild. In twee trajecten (via Horta) van 16 en 12 dagen. Nauwelijks wind, veel wind, of plat voor de wind surfend van de golven, geen probleem. Rotsvaste koers.

Wat stapjes verder. Ik ben begonnen met het deels demonteren en schoonmaken van de windvaan. Dat laatste was hard nodig, de vaan had misschien wel 20 jaar op een hooizolder gelegen. Er zat van jaren stof, vuil, hooi en spinrag op. De gegoten delen van de vaan zijn gemaakt van een aluminium-legering en door galvanische corrosie waren alle RVS bouten muurvast komen te zitten. Na het nodige geweld kreeg ik tenslotte alles los.



Na een wasbeurt met de hogedrukspuit zag alles er toch ineens een stuk beter uit. Zo goed zelfs dat ik de alu delen voorlopig laat zoals ze zijn.



Bij het schoonmaken kwam ook het oude typeplaatje naar voren. Jammer dat het zo vergeeld is, ik laat het daarom niet terugkeren maar bewaar het uiteraard wel.



Wat ook opviel was dat alle zeskantbouten gewoon metrisch zijn, maar de inbusboutjes niet. Die hebben de Engelse maat 3/16", daarvoor moest ik even een Engelse inbussleutel regelen. Waar Hydrovane wel heel mooi voor gezorgd heeft is dat vrijwel alle bouten en inbusjes dezelfde maat hebben en dus gemakkelijk uitwisselbaar en vervangbaar zijn. Hier een voorbeeld van deze inbusboutjes, als borging van de kunststof delen van het kogelscharnier van de duwstang. Daar zat wat te veel speling op, maar dat kan dus heel eenvoudig verholpen worden.



Alle bewegende delen liepen trouwens nog opvallend soepel, meer dan een spuitje WD40 is absoluut niet nodig.

Een ander onderdeel wat ik gedemonteerd heb was de ouderwetse vaanverstelling. Dit werkte middels trek/duwkabels. Aan de windvaan zit een pulley:



en het verstellen vindt plaats 'op afstand' met behulp van een, tja hoe noem je zo iets, een 'knop met stang' die ergens naast de kuip vastgeschroefd zat:



Waar ik eerst dacht dat de kabels (het zag er uit als dikke remkabels) heel erg stug geworden waren bleek nadat ik ze doorgeknipt had dat dit massief koperen buisjes waren!



Nou, die komen zeker niet meer terug. De stelknop zelf had ook wel zijn beste tijd gehad en de koperen schroeven zaten zó vast in het aluminium dat de vorige eigenaar ze blijkbaar maar geheel uit het dek getrokken had.

Een relatief eenvoudig klusje was het verhelpen van de speling in het hart van het systeem, waar de pen die aangedreven wordt door de vaan in de vork grijpt van de roerkoning.



Door slijtage waren de twee dikke RVS pennen ietwat ongelijkmatig uitgesleten. Door deze pennen een kwart slag te draaien was dit snel verholpen.



De windvaan van een Hydrovane bestaat uit een frame van aluminium buis, bespannen met doek. Het doek ontbrak, maar het leek mij niet zo ingewikkeld om dit zelf te maken. Bij de zeilmaker dus wat stukjes spinnakerdoek gekocht. Omdat ik vermoed dat vanwege plaatsgebrek de Hydrovane straks niet zo goed samen gaat met de natievlag, heb ik bedacht om de vaan zelf dan maar in rood-wit-blauw uit te voeren. Na een avondje achter de naaimachine is dit het resultaat, ik ben er zelf heel tevreden over:



De naden uitgevoerd in een driesteeks-zigzag



En de onderrand versterkt met een strook Markilux met RVS zeilogen.



De draaiknop waarmee de windvaan bovenop versteld kan worden was gebroken. Maar ook hier bleek Hydrovane het principe van zo veel mogelijk gelijke delen gebruiken toegepast te hebben. De draaiknop van de oude kabelverstelling bleek precies dezelfde, zodat ik deze mooi hiervoor kon gebruiken.

Eerder in dit draadje noemde ik al het gebroken veertje in de stelknop van de Hydrovane. Het ging om dit veertje, of wat er van over was:



Dit veertje zorgt er voor dat de stelknop, waarmee je de kracht waarmee de vaan 'stuurt' kan instellen, netjes op zijn plaats blijft zitten. Van forummer Elu kreeg ik een veertje toegezonden wat perfect past. Wat een super forum is dit toch!

Het nieuwe veertje:


De veerweg en -kracht is precies goed:



Daarmee heb ik al een aantal klusjes van mijn lijstje af kunnen strepen:
- het doek van de vaan ontbreekt.
- het roerblad ontbreekt.
- RVS boegpen roerblad ontbreekt.
- knop kantelmechanisme vaan is kapot.
- het mechanisme om de vaan in de wind te draaien is kapot en verouderd. Dit bestaat uit een soort pullie met een set trek- en duwkabels. volledig demonteren en vervangen door een eenvoudige klem.
- Beide brackets waarmee de windvaan op de spiegel gemonteerd zit ontbreken.
- het lager van de roerkoning loopt stroef. Demonteren en schoonmaken.
- de kunststof kap over het mechanisme ontbreekt. Zelf maken van polyester denk ik.
- het kunststof mini helmstokje is afgebroken. Vervangen door RVS of alu buis.
- de alu buizen van de vaan zijn krom. Rechtbuigen.
- veertje instelknop is kapot
- alle alu gietstukken zijn vuil en verweerd.

Mooi project en als straks de boel weer helemaal werkend is ga je er veel plezier van hebben!

Mooi werk!

Ik neem aan dat je het contragewicht van het windvaanblad iets kunt verstellen, indien nodig? Dit om ervoor te zorgen dat je het gewicht van het vaanblad precies kunt balanceren. Weet niet wat voor doek er standaard op zit, maar ik kan me voorstellen dat dit wat zwaarder is dan spinnakerdoek. Bij de Windpilot kan het overschilderen van het houten vaanblad al resulteren in een matig reagerende vaan, vandaar.

Wat een leuk, nuttig en interessant project!

Hintje ; smeer het veertje dun in met siliconenvet ( ja , daar is hij weer ) dan weet je zeker dat het niet gaat roesten.
Ad

Het lijkt dat het contragewicht niet instelbaar is. Wat ik afleid uit de documentatie van Hydrovane is dat dat de originele hoes ook van vrij dunne (nylon?) stof moet zijn in ieder geval. Bij een eerste test in niet helemaal optimale omstandigheden bleek dat mijn vaan eerder te zwaar dan te licht is. Als ik een betere setup gemaakt heb kan ik dat beter testen.

De tip van het siliconenvet ga ik zeker toepassen.

Je kunt het vaanblad gewoon horizontaal houden en kijken in welke stand het zakt. Als het goed is, is het blad (vrijwel) precies in evenwicht met het contragewicht. Misschien dat je het blad met contragewicht dan wel even moet demonteren van de rest van de vaan, zodat je echt op het draaipunt kunt meten, zonder dat er nog andere zaken met het vaanblad verbonden zijn die de balans kunnen verstoren.

Timo ik wil hem wel voor je ( laten) maken als je de Tijd hebt kost het niets moet alleen wachten tot ze het juiste materiaal bij de machine hebben

Waar doel je op Hans, wat zou je kunnen maken?

Vandaag helaas niet kunnen zeilen, maar wel nog wat aan de windvaan kunnen werken. Zoals ik eerder schreef was de korte kunststof helmstok afgebroken. Met deze helmstok kan je de Hydrovane als noodroer gebruiken en je kan er ook een (reserve) stuurautomaat op maken. Alle reden dus om de helmstok in ere te herstellen.

Eerst moest het restant van de oude helmstok er af. Het kunststof deel leek óf op de RVS as gegoten te zijn, óf er omheen gekrompen. En inderdaad, na verwarmen met de verfföhn kon ik het kunststof er af wrikken.



In mijn oud-ijzer bak vond ik nog een stukje dikwandig aluminium buis van de goede maat. Door een gaatje te boren en een RVS boutje met dopmoer is de nieuwe helmstok een feit. Alleen nog even een kunststof dop kopen voor het andere uiteinde. Mogelijk is de helmstok nu te lang, maar inkorten kan altijd nog.




Een klus waar ik al een paar dagen op aan het broeden ben is de vervanging van de draadverstelling van de vaan. Op deze oude versie van de Hydrovane zat een systeem waarmee je door middel van twee staalkabels de vaan in de wind kon draaien en vastzetten.



Op de moderne Hydrovanes is dit systeem vervangen door een eenvoudige klem of een veel elegantere wormwiel verstelling.





Zo'n wormwiel is wel heel praktisch en je kunt het ook los kopen bij Hydrovane, maar helaas past dit niet omdat de behuizing inmiddels ingrijpend aangepast is. Er moest dus een andere oplossing komen. Wat ik bedacht heb is gebaseerd op het principe van de bandrem. Een strip RVS die ik nog had liggen bleek precies te passen op de al aanwezige trommel. Door deze te voorzien van een rubberen 'remvoering' is slippen uitgesloten, al is het de vraag of het ook niet zonder rubber kan. De oude gaten waar de staalkabels door liepen worden nu gebruikt voor twee slotboutjes, waarvan er een voorzien is van een flinke draaiknop. Door die te lossen kan ik de vaan draaien.

Op de foto's is nu nog even de testopstelling te zien, ik moet nog even de juiste maat RVS slotboutjes kopen en het allemaal netjes afwerken. Maar ik ben tevreden over deze eenvoudige en goedkope stelmogelijkheid.

Gaat lekker zo!
Kijkend naar de regelmatig terugkerende combinatie RVS-aluminium raad ik je aan om wanneer je alles definitief in elkaar zet te werken met Lanocote als isolerende pasta. Is ook toegepast op mijn Windpilot van ruim 30 jaar oud en daar draai ik vrijwel elke RVS-aluminium verbinding nog moeiteloos los, ondanks dat daar toch al heel wat zout water overheen is gekomen.

Daar maakte ik mij ook al wat zorgen over. Alle oude RVS bouten zaten muurvast en waren bij het verwijderen onherstelbaar beschadigd. Inmiddels allemaal nieuwe besteld bij RVSpaleis.nl. Ik ga je tip zeker opvolgen.

ilCigno schreef :
Ik werk bij een verenfabriek dus is het geen probleem om een veertje nieuw te maken, maar zag dat je al geholpen bent, mocht het toch niet werken hoor.ik het wel

Een zeer belangrijk onderdeel wat nog ontbreekt is natuurlijk het roerblad. Gelukkig heb ik daar de nodige ervaring mee, dus ik ga een mooi hout-epoxy roerblad bouwen. Dat begint met wat berekeningen en een ontwerp. De berekeningen maak ik met behulp van de spreadsheet 'berekeningen roerblad zeilboot' die terug te vinden zijn in de downloadsectie van dit forum. In de bijlage staat de voor dit doel ingevulde versie.

Ik ben in dit geval uitgegaan van een vrij dik NACA profiel om voldoende 'lijf' te hebben voor de buis waar de roerkoning in valt. Deze (kunststof) buis is ongeveer 32mm uitwendig. Het NACA0017 profiel leek mij wel een goede keuze.

Het balansdeel kies ik groter dan gebruikelijk. Bij een normaal roer is een balansdeel van 17% een mooi compromis tussen 'balans' en 'roergevoel'. Omdat dit laatste hier niet van toepassing is kan het balansdeel groter zijn. Arbitrair heb ik voor 20% gekozen. Als je groter gaat dan 25% loop je de kans dat je over-balanceert, ofwel de kracht op het blad vóór de roerkoning wordt groter dan er achter en dat wil je uiteraard zeker niet.

Omdat de waterdruk toeneemt met de diepte moet een roerblad naar onderen toe taps toelopen. Nog mooier is om het blad elliptisch toe te laten lopen, maar met zo'n klein blad als dit is dat nauwelijks de moeite. Ik kies dus voor een rechte leading- en trailing edge, net zoals Hydrovane dat zelf doet overigens.

De hoofdafmetingen baseer ik op de gegevens van de Hydrovane site. Een blad met een totaal oppervlak van 0,3 m² en een lengte van in totaal 1,1m (0,8m onder de stationaire waterlijn). Dit levert het volgende ontwerp op (zie ook de pdf bijlage):

Een mooie gelegenheid om je roerbouwervaring uit te breiden
Het is een gewichtig ding daar zo achterop de spiegel dus ik zou serieus overwegen het roer in carbon/schuim te bouwen.

Het gewicht is inderdaad wel een issue. Ik moet mijn vaan nog eens wegen, maar op de site spreekt Hydrovane van een minimumgewicht van 30kg. Met de spullen die ik in handen heb wil ik dat graag geloven, dus het beperken van het gewicht van het roerblad is zeker iets wat ik overweeg.

In eerste instantie zal ik het blad gewoon in hout-glas-epoxy bouwen. Dit omdat ik hier vertrouwd mee ben en ik de materialen grotendeels al beschikbaar heb. Zo kan ik vrij goedkoop het blad testen: voldoet de vorm, is de grootte OK etc.

Omdat het blad per definitie uitwisselbaar is kan ik later alsnog een blad bouwen in schuim-carbon (na me daar nog eens goed in verdiept te hebben )

Als je enkel voor het testen gaat zou ik het glas en epoxy in eerste instantie achterwegen laten. De afmetingen zijn niet dus danig dat een massief stukje redcedar of een goede watervast multiplex de belasting niet kan hebben. De glas mat dient enkel als extra wapening tegen aanvaringen of beschadigen bij het opbergen. De afmeting leent zich goed voor redcedar boeidelen licht goedkoop en ongeveer op elke hoek te verkrijgen.

Het grootste voordeel is dat een blad niet afgewerkt met glasmat later makkelijker aangepast kan worden mochten de afmetingen/ balans niet helemaal goed zijn. Ter vergelijk mijn red ceder roerblad van wedstrijd valk (80x30x3cm LxBxD) weegt 3 kg. in mahonie weeg dat zelfde roer bijna het dubbele.

succes.

Dat vind ik toch wel riskant. Het laminaat draagt flink bij aan de sterkte en ik overweeg zelfs om in de flanken nog een strook UD carbon op te nemen. Met name het bovenste gedeelte wordt flink belast; de roerkoning steekt slechts 130mm in het blad wat een groot moment oplevert.

Bestaat er bezwaar om je roerkoning te verlengen?