Onderwerp: De bouw van bagheera

Ilex schreef : Het gaat vooral om het absorberen van harde klappen op de romp door blokken ijs. Een 'standaard' stalen boot is al aanzienlijk wat steviger als een standaard polyester boot, maar ook dat was voor mijn gebruik nog niet genoeg. We gebruiken de boot veel in het ijs en dan krijg je soms harde klappen te voortduren. Ook vaar je soms in het donker met zeer slecht weer en kun je het ijs niet zien, ondanks de grote schijnwerpers die we in de mast hebben hangen. Er is dus een sterk vergroot risico op een aanvaring met een object wat zwaarder is als de boot zelf en de boot dus abrubt tot stilstand komt. Helaas hebben we het al een paar keer meegemaakt. We hebben ook een aantal keer 'opgesloten' gezeten. Ik zoek dan naar zwakke plekken in het ijs en vaar er met 7-8 knopen tegen aan om te proberen het ijs te breken. Soms lukt dat, soms niet. Dit vraagt veel van de constructie van de boot.

De aanpassingen die ik gemaakt heb bestaan uit het versterken van de constructie daar waar de grootste klappen verwacht kunnen worden. Dat is dus voor de grootste breedte van de boot en alles onderwater wat een beetje oploopt naar voren of naar buiten toe. Om stijfheid (weerstand tegen buigen) van een spant uit te drukken gebruik je een traagheidsmoment. De hoogte van een spant zit daar tot de 3e macht in, dikte gaat lineair. Een spant wat 10% 'dieper' is 33% stijver. Voor Bagheera heb ik spanten gebruikt welke een L-vorm hebben. Niet alleen zijn ze anderhalf keer zo diep als 'normaal', ze zijn ook dikker. Die dikte van de korte kant zit erg ver bij de neutrale as (buig lijn) vandaan en werk dus ook mee in het '3e macht' gedeelte. De spanten die ik in de voorste helft van de boot gebruikt heb zijn maar 20% zwaarder als 'normaal', maar wel 4 maal zo stijf. Om buiging te verminderen kun je de ongesteunde lengte verkorten. Een spant van 4m lang wat alleen vast zit aan de uiteinden zal veel meer buigen dan een spant wat ook in het midden ondersteund is (lengte werkt kwadratisch). Dus halverwege de spanten heb ik een ijsstringer geplaatst. Een relatief zwaar stuk staal wat 10 maal zo stijf is als de spanten. Die loopt van de boeg helemaal tot het breedste punt van de boot. Daarnaast is ieder 5e spant ook 5 keer zo stijf uitgevoerd als de overige spanten. Dit princiepe word gebruikt om een puntlast te verdelen over een groot oppervlak van de romp. Daarnaast heb ik in de 'ijszone' de dikte van de huidbeplating verdubbeld, wat ook een stijfheidsvergroting van factor 8 oplevert. Alles met elkaar kan de boot een klap op vangen welke 15 tot 18 keer zoveel energie heeft als een 'normale' stalen boot dat kan. Wat overigens niet betekend dat ik niet al een aantal behoorlijke deuken in de boot gevaren heb.

Een bijkomend voordeel is dat ik met behoorlijk hoge snelheid door los ijs heen kan varen:


Dit soort 'opgemalen' gletsjer ijs vaar ik meestal met een knoop of 5 tot 5.5 doorheen en zorg ervoor dat ik de grote brokken ontwijk. Het schrapende geluid van het ijs is zo oorverdovend dat je nauwlijks nog een gesprek kunt hebben. Waarom zo snel? Soms zijn dit soort ijsvelden 30-40 mijl lang en er moet met de hand gestuurd worden. Dat betekend 6 tot 8 uur concentratie en hard werken. Als je dat met 2 knopen moet doen om je boot te beschermen dan zijn er niet genoeg uren in de dag om zo'n veld door te komen.

Achteraf gezien had ik het nog verder door moeten voeren. Ik heb zeker zwakke punten in de boot gevonden waar de constructie steviger had gemoeten. Ik ken die punten nu goed en gebruik de boot op zo'n manier dat ik het kunnen van de boot niet overschreid, doch heb ik regelmatig behoefte aan meer kunnen gehad.

Ondanks al dat extra staal is het gewicht van deze 15.5m boot (lengte romp) slechts 18.5 ton zeilklaar. Even ter vergelijk, een Hallberg Rassy of een Contest van dezelfde maat weegt meer. Alles is een compromis en dat is een moeilijke balans om te vinden voor dit soort extreme boten. De grootste gewichts reductie zit hem in de diepe kiel van 3.1m met ankerketting diep in de kiel. Daardoor zit het gewichtszwaartepunt van de boot op een vergelijkbare plek als een boot met 50% ballast aandeel maar met een kiel van slechts 2m diep. Bagheera heeft een ballast aandeel van slechts 28% door die diepe kiel. Lood is de grootste besparing die je maken kunt.

Als ik de boot nu weer zou bouwen dan zou ik de versterkte delen vergroten tot de volledige lengte van de boot en helemaal tot aan dek doortrekken. Ook zou ik aluminium gebruiken in plaats van staal. Iets wat ik 22 jaar geleden echt niet kon doen.

Sorry, een beetje een onsamenhangend verhaal geworden wat misschien te beknopt is. Als er behoefte aan is kan ik het gedetaileerder opschrijven, maar dan moet ik er een beetje sterkteleer 101 bij schrijven om het begrijpbaar te maken. Dat krijgt dan wel een erg hoog nerd gehalte. Doe het graag als jullie er meer van willen begrijpen.

Nee hoor, geen onsamenhangend verhaal maar goed te volgen, bijzonder interessant en leuk om te lezen!

Machtig mooi hoe je er volledig voor gegaan bent en nog steeds gaat!

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Wat een prachtig verslag Erik! Roept bij mij weer herinneringen op over het zelf bouwen van boten, wat ik ook met mijn vader heb gedaan.
Destijds leek of half Dordrecht een boot had en/of zelf bouwde. Althans dat was de “bubbel” waar ik ik leefde. Het lijkt nu niet meer zo hip te zijn om zelf iets te maken, maar dat zullen mede forumgenoten van mijn leeftijd wel herkennen.

Ik heb ruim een dozijn off-topic berichten verwijderd welke weinig met het project draadje vandoen hebben.


Dus maar weer een relevante post er tussen door.

Ik ben altijd een grote voorstander van zaken zo simpel mogelijk te houden en diverse systemen moeten zoveel mogelijk onafhankelijk blijven van andere systemen. Dat maakt probleem oplossen makkelijker, maar ook de kans op problemen aanzienlijk minder groot.

Zo ook het electra deel. Ik heb zwaar onderschat hoeveel ik over de jaren toch aanboord zou nemen en het electrische systeem was daar gewoon niet op uitgelegd. De accubank is altijd groot genoeg geweest, maar de rest bleek uiteindelijk gewoon ontoereikend te zijn.

Enkele jaren na de bouw van de boot heb ik het grootste deel van alle bedrading eruit getrokken en heb knappe schakelpanelen, zekeringen en bedrading gekocht om het van de grond aan opnieuw op te bouwen. Ik heb een stukje boekenplank opgeofferd om daar de bedrading goed georganiseerd weg te werken. Alles netjes gelabeld en met ruimte voor nog wat uitbreiding.





In 2015 ben ik platgeslagen met de boot, dat was gedurende een pittige storm in de Labrador zee. De mast is een eind onderwater verdwenen door toedoen van een onverwacht grote en stijle golf. De boot heeft het helemaal zonder schade doorstaan, maar de kombuis was echt een zooitje geworden. De deurtjes waren niet bestand tegen de plotselinge zwieper en ik kan nu zeggen dat twee liter olijfolie vermengd met suiker, zout, rijst, soja saus en nog vele andere ingredienten niet prettig mengen op de vloer net voor de navigatietafel. Dus zodra we in Alaska aangekomen zijn heb ik de kastjes versterkt, niet alleen die van de kombuis, maar ook de andere waar iets vergelijkbaars zou kunnen gebeuren als we de andere kant op zouden zwiepen.



Over de jaren was de berging in de voorpiek een oncontroleerbare zooi geworden. Ik had behoefte aan een vloer en stevige plekken waar een bijboot, vlonders, buitenboord motor(en) en dergelijke zaken goed vastgesjord konden worden en een vaste plaats kunnen krijgen zodat je het blindelings in het donker kunt vonden zonder eerst de hele ruimte leeg te halen.