Onderwerp: De bouw van bagheera

Mijn vader werkt inmiddels niet meer als jachtbouwer, maar is werkzaam als onderhoudsmonteur bij een midden-groot bouwbedrijf. Zo is hij onder andere verantwoordelijk voor het onderhouden en keuren van al het gereedschap en indien nodig de aanschaf van het nieuwe spul. Er komen regelmatig vertegenwoordigers op bezoek en in de week voor het staal van mijn boot bezorgt word komt dit ook ter sprake. Een vertegenwoordiger komt met de vraag of we een nieuwe handcirkelzaag willen testen. Deze zou moeiteloos door 2cm dik staal heen moeten kunnen zagen. We mogen er eentje hebben met een heel pakket aan zaagbladen onder voorwaarde dat we verslag uitbrengen over hoe het gaat.

Ik gebruik doorzichtig mylar folie om de vormen van spanten en vrangen over te nemen van de spanten vloer. Het folie leg ik daarna op de plaat waar het onderdeel uitgezaagd moet worden en doormiddel van een doorslag en een hamer sla je een klein deukje in het staal dwars door het folie heen. Die punten kun je vervolgens doormiddel van ingekraste lijnen weer met elkaar verbinden en op die manier heb je de exacte vorm uitgetekend en kan het uitgezaagd worden. Alles gaat met de handcirkel zaag en dat gaat verbazingwekkend snel en nauwkeurig.


Op 27 April 2004 is het zover, de eerste lassen worden gelegd, de officiele kiellegging! Wat je op deze foto ziet is de constructie die uiteindelijk de diesel tank zal vormen. De daadwerkelijke kiel word hier later onder gelast en de rest van de romp word er 'aan gehangen'.


Er zitten 4 waterdichte schotten in de boot. De platen voor de schotten worden op de grond aan elkaar gelast en alle verstijvers voor het schot worden er ook op de grond op gelast. Met behulp van een heftruck tillen we het zware schot op bijna de juiste hoogte.


Ieder onderdeel krijgt tijdelijk een paar 'benen' aangelast om de juiste hoogte vast te houden. Doormiddel van wiggen en vul plaatjes kun je het betreffende onderdeel op de exact juiste hoogte uitlijnen. Waar nodig zijn er ook tijdelijke verstijvers een schoren om de boel recht, vlak en haaks te houden.

Als eerste stappen worden het zaathoud en de schotten van de boot opgesteld. Het zaathout is de 'ruggengraad' van de boot, deze loopt langsscheeps over de hele lengte van de boot en houdt de vrangen en schotten bij elkaar. Waar nodig zijn tijdelijke pootjes, schoren en schragen zichtbaar.



Na de schotten en vrangen zijn alle webspanten aan de beurt. Dat zijn spanten die zwaarder/sterker zijn als de normale spanten. In het geval van Bagheera zijn die uit een stuk plaat gezaagd en daarna op de grond aan elkaar gelast om zo een passend, haaks en recht geheel te vormen. Ook deze worden aan het zaathout vast gelast.





De machinekamer is vanwege luchtjes en geluidsoverlast ook helemaal in een waterdichte kast. De fundatie is integraal onderdeel van de constructie van de boot. Sommige plekken van de fundatie zijn moeilijk bereikbaar voor aflassen, dus dat word gedaan voor de waterdichte omkasting geplaatst word.

Op het moment van bouwen weet ik nog niet wat voor motor er in komt. Ik heb naar de maten van vele tientallen motoren gekeken en heb een fundatie ontworpen die voor vele verschillende motoren gebruikt kan worden. De uitsparingen voor de carterpan zaag ik er later uit als ik weet wat we er definitief in gan zetten.



Met alle schotten, machinekamer en webframes op hun plek kun je al aardig de vorm van de boot herkennen. Dit zijn heel erg motiverende maanden geweest, want met niet al te veel werk zie je de vorm van de boot tot leven komen. Heerlijk al dat zichtwerk!

Als het basis geraamte overeind staat en goed uitgelijnd is in alle 6 richtingen is het tijd voor de dekplaten om er bovenop gelegd te worden. Dit is het snelste zichtwerk. Met slechts een uurtje werk liggen alle dekplaten binnen een paar millimeter op hun plek. Als de heftuck weer weg is word met een takeltje alles exact op zijn plek getrokken en met hechtlassen vastgezet zodat het niet meer bewegen kan. Ondanks dat het dek minder dan 3mm dik is kun je er al overheen lopen. Wat was dat een geweldig weekeinde!



Op het dek zie je allemaal strippen gelast, die zorgen ervoor dat het dek mooi recht blijft tijdens de bouw. Nadat alles afgelast is gaan deze er weer af.




De ronde vormen in de kuip, voor ergonomische redenen, heb ik met een hydraulisch handpersje gemaakt. Net zoals dit princiepe:

Je gebruikt een 'mes' wat hydraulisch op en neer gaat en wat tussen een u profiel gedrukt word. De stalen plaat leg je op de juiste plek neer en door een bepaalde hoeveelheid door te drukken krijg je een knikje in de plaat. Vele knikjes naast elkaar zorgen voor een roden vorm. Dit moet je volledig op gevoel doen. Van dat proces heb ik geen fotos gemaakt, maar onderstaande geeft het principe denk ik goed weer.

Fantastisch!!!

Met het dek erop zitten we in September, de zomer vakantie (zeilend naar Spitsbergen) zit erop en mijn studie is achter de rug. Ik ben inmiddels werkzaam als zeilmaker/zeilontwerper bij North sails/zigzagzeilen in Medemblik. Het pleintje waar ik de boot mag bouwen is eigendom van een religieuze man en daar mag op zondag niet gewerkt worden. Op zondagen ben ik te vinden op de zeilmakerij om de zeilen voor Bagheera te maken. De manier waarop ik dat wil doen is heel erg arbeidsintensief, maar levert uiteindelijk een zeil op wat langer mee gaat, minder weegt en veel makkelijker op te doeken is.






De hoekversterkingen worden niet gemaakt op de traditionele manier met 'plakken' die met verspringende grootte bovenop elkaar genaaid worden, maar bestaan uit stroken die als zonnestralen op het doek genaaid worden. De krachten worden daardoor over een veel groter oppervlak uitgespreid waardoor er minder vervorming is. Die stroken zijn veel flexibeler als een dik platen pakket. Het was een theoretisch idee wat ik had, maar nu na 17 jaar en meer als 100.000 mijl gebruik blijkt het inderdaad ontzettend goed te werken. Het grootzeil alsook het stagzeil zijn nog lang niet aan het einde van hun leven. De high aspect begint wel moe te worden, maar kan ik denk ik nog een keer versnijden om er weer een knappe vorm in te krijgen. Het doek is er nog goed genoeg voor.

Wow, indrukwekkend! Mooi verhaal!

Erg leuk om dit te lezen.
De fotos geven een goed beeld van de bouw.

Wat een hoop kennis zit er hier op het forum eigenlijk. Ontzettend knap al die mensen die hun eigen bot bouwen.
René

Geweldig

Geweldig om te lezen hoe je dit hebt aangepakt Erik.

Mooi om dit te lezen Eric!
Hoe je in het juiste nest bent geboren en daar alle mogelijkheden van gebruikt hebt. Ook dat je jezelf veel aangeleerd hebt om op 22 jarige leeftijd een eigen zeilboot te kunnen bouwen. En wat voor een boot!

Een belangrijke en nog niet benoemde opvoedkundige les uit dit verhaal:

Respecteer de dromen van kinderen. Denk niet in problemen maar in oplossingen. Help ze waar nodig hun dromen te realiseren. Naysayers hebben we al genoeg op de wereld.

Wat een topvader.

(Persoonlijke noot: het kan, helaas, ook anders. Ik kom uit een liefdevol maar angstig milieu. 'Spannend, oei oei, dat kan toch niet, doe maar gewoon' etc. Dat neigt naar pure kindermishandeling. Ik heb me er aan ontworsteld, maar had het liever anders gezien. Denk liever bij de dromen van je kinderen: 'We gaan het gewoon proberen! Hoe kan ik je helpen? Wat heb je er voor nodig? Wat kun je er zelf aan doen' etc.

+1

Prachtige verhalen en erg leuk om te lezen.
Dank je!

Weer zo'n super mooi verhaal!!
Prachtig.

Ook leuk dat het casco van Bagheera rechtop gebouwd wordt, en niet op de kop.
(standaard bouwwijze, geadviseerd door vd Stadt, was volgens mij ook rechtop met een hulpframe)

Mooi ook dat je rondingen hebt aangebracht in het staal.
Beter voor het zitcomfort en ergonomie, wat je al aangeeft. Maar ook mooi voor het zicht en minder kans op roest.

PieterV schreef :
Als je een romp wilt bouwen die in eerste instantie spantloos is, leg je de gesneden platen inderdaad in externe frames. Bij correct uitgeslagen platen en goed gevormde frames sluiten de verschillende huidgangen dan keurig op elkaar aan, en als de zaak is afgelast heb je in essentie al een redelijk stijve romp. Die je uiteindelijk meestal nog van de nodige schotten voorziet voor de ruimtelijke indeling, waardoor het geheel nog verder wordt verstijfd.

Een op spanten gebouwde romp wordt altijd op z'n kop gebouwd.

@Wadloper: Dat is niet altijd zo. Mijn Staverse jol is op spanten gebouwd en rechtop om het verloop van de gangen en zeeg goed te kunnen controleren.
Daarna is het hele schip gedraaid en zoveel mogelijk onderhands afgelast.

Jollenbaas schreef :
De uitzondering die de regel bevestigd, misschien.

Overigens: het staal waarmee jouw Staverse Jol is gebouwd is al even smetteloos als je motorruimte. Het lijkt wel rvs! Als het dat niet is, is de walshuid er dan al af?

Wooow!

Welke jaargang HTS? (Haarlem neem ik aan?) Ik zat daar van 1997-2002. Net een jaar te lang en heb nog meegemaakt dat het Inholland werd.

Wadloper schreef :
De jol is van gestraalde plaat gebouwd, behalve de 30 mm dikke massieve kiel.
Toen het casco gereed was is het in- en uitwendig nagestraald en gelijk (alles) in de epoxyverf gespoten.

Het basis ontwerp waar het allemaal mee begon, had ik nog in mijn archief:

De van de Stadt Pacific

Prutske schreef : Vergeet moeder ook niet. Er zijn 5 grote boten gebouwd en het hele leven binnen het gezin draait daar dan ook omheen. Wat ook helpt is dat mijn moeder ook altijd gewoon meehielp met bouwen en net zoveel passie in het reizen met zeilboot had.

Wat je hier aanhaalt is overigens een heel goed punt, 'vroeger' was ik me daar nog helemaal niet van bewust, het was heel vanzelfsprekend dat je doet wat je wilt doen en dat je dat zelf doet, al dan niet met hulp van anderen. Nu jaren later besef ik inderdaad dat ik heel veel geluk heb gehad met zulke ouders. Ik heb nu zelf een dochter(tje) en probeer dit zeker ook zelf toe te passen. Mijn ouders vinden het uiteraard jammer dat ik zover weg woon, maar ook daar hebben ze me nooit geprobeerd tegen te houden.
PieterV schreef : De vd Stadt 34 die mijn ouders hadden was inderdaad ook in een externe bouwwieg gebouwd en later zeer minimaal spantjes aan toegevoegd nabij de kiel en de mast. De rest van de romp was nagenoeg spantvrij. Voor Bagheera's doel was spantvrij bouwen geen optie met oog op het gebruiksdoel van varen in zware ijsgang. Met de hoeveelheid spanten en sringers die ik daar voor nodig had is het voordeel van bouwen in een bouwwieg weer voor een groot deel teniet gedaan. Ik heb er dus voor gekozen om de schotten en zware spanten op te zetten. Dan de onderste huidgang daar tegenaan te 'hangen'. Deze huidplaten zorgen ervoor dat het geheel heel erg stijf word in de zijwaardse richting.

Op de kop bouwen is iets makkelijker en iets sneller. Het tijdelijke bouwframe is kleiner en lager en je kunt heel veel onder hands lassen. Daarna omkeren en dan kun je de overige lassen onderhands doen. Het casco van Bagheera weegt 10.5 ton en voor omdraaien heb je twee kranen nodig. Het bouwplekje wat ik beschikbaar had was niet groot genoeg en de betonvloer niet stabiel genoeg om te kunnen draaien. Ik heb dus besloten rechtop te bouwen.

Ronde kanten zijn inderdaad praktischer, prettiger om tegen aan te zitten en vooral veel minder onderhoud. Ik heb het op nog veel meer plekken toegepast dan alleen de kuip, maar dat zie je later in het verslag nog wel.
Wadloper schreef : Je volgt hier een bouwverslag van een op spanten gebouwde boot die rechtop gebouwd word...
dyanemaniac schreef : Haarlem inderdaad. Mijn laatste jaar was ook Inholland, die overgang van Haarlem naar Delft was echt een shit-show. Al het personeel wat niet mee wilde in combinatie met de incompetentie van de nieuwe afdelingsleider Breek me de bek daar niet over open. Dat laatste jaar was vooral alles zelf doen zonder voldoende hulp van het docenten team.
Ik ben in 1998 begonnen en was in 2002 klaar, we waren er dus tegelijkertijd.
PieterV schreef : Dat is hem inderdaad, de uitvoering rechts onder. De pacific was overigens ook als knikspant beschikbaar, net als de meeste vd Stadt ontwerpen na +/-1975-1980 in zowel rondspant als knikspant gebouwd konden worden met constructie tekeningen voor hout, staal en aluminium.

Erikdejong schreef : HTS-Haarlem was voor mij van 1993 tot 1998 een prachtige tijd.
Ik zat aan de andere kant van het pand; vliegtuigbouw.
Misschien heb je me wel zien lopen met mijn dochtertje in de draagrugzak....

Gepost met de officiële Zeilersforum-app