Onderwerp: Uit het logboek van Bagheera - fotos met verhaal

In maart is het altijd een dolle boel hier rond Sitka. De haringen komen dan met de miljoenen naar ons dorp toe om te paaien. Dat is natuurlijk een smakelijk hapje voor de walvissen, Orcas, dolfijnen, zeeleeuwen, zeearenden en al het andere wildleven in de zee. De haring blijft hier voor ongeveer 2 tot 3 weken en het water ziet helemaal wit van alle eitjes welke overal afgezet zijn. Soms zijn de lagen wel enkele centimeters dik. Dit is een goed seizoen om fotografen de walvissen van heel erg dichtbij te laten zien. In 2019 waren er naar schatting 500 bultruggen in een straal van 10 mijl om het dorp heen, daarnaast nog 3 dozijn orcas en een stuk of 40 grijze walvissen. Ik had een hele rits fotografen aanboord en we kwamen echt ogen te kort, overal waren de bultruggen aan het 'bubblenet feeden', een techniek waarbij de walvissen onderwater gaan en dan al bellenblazend in rondjes naar de oppervlakte zwemmen. Het 'net' van bellen drijft de haring in een dichte groep en een stuk of 6 walvissen zwemen synchroon door de bijeengedreven haringen met hun bek wagenwijd opengesperd. Ze komen allemaal tegelijk aan de oppervlakte en hebben elk zomaar enkele honderden kilos aan haringen te pakken. We zien tientallen groepjes walvissen die telkens hetzelfde ritueel herhalen. De plaats van bovenkomen word goed kenbaar gemaakt door de meeuwen en de zeearenden, die circelen allemaal rond de plek waar de walvissen boven komen. De meeuwen maken een snelle duik in de nog openstaande bek van de walvis om er zo wat visjes uit te pikken. Een enkele keer zien we ook een meeuw opgeslokt worden, de walvis lijkt er niet om te geven.
We verplaatsen ons wat verder, kijken of we de jagende orcas kunnen vinden. Dat is wat lastiger want ze verplaatsen zich erg snel. We vinden ze die middag niet, maar ik sta achter het roer en hoor opeens een puf van een walvis enkele meters achter mij. Een grijze walvis zwemt langzaam met ons mee. Ik sleep de bijboot achter ons aan voor dit tochtje zodat fotografen tussen de walvissen kunnen drijven met hun cameras, en onze grijze vriend begint erg handtastelijk te worden met het bootje. Telkens kopjes geven en proberen om het ding op te tillen. Ik neem snelheid terug want soms komt de kop wel erg dicht bij de schroef van de boot. De walvis blijft rondhangen en ik zet de motor helemaal uit. Nog steeds is er erg veel aandacht voor de bijboot en het begint zo ruig te worden dat ik bang ben dat het bootje op de kop gaat. Met een pikhaak grijp ik het hijsoog en klik de grootzeilval aan om het bootje aan dek te hijzen. Het beest is wat verward over wat er gebeurt. Al snel gaat de aandacht naar Bagheer zelf. Van achter het roer voel ik dat de kop van de walvis de kont van mijn boot opzij drukt. We varen 2,5 of 3 knopen en tegenroer geven helpt niet. Ik laat het beest zijn gang gaan en de fotografen gaan helemaal uit hun bol. Letterlijk duizenden fotos worden er geschoten. Het grote probleem is dat ze allemaal enorme toeters van telelensen hebben en dat ze dan net het oog of het spuitgat op de foto kunnen krijgen. Ze zijn dus allemaal met hun telefoons en hun gopros in de weer om toch maar het hele beest er op te krijgen. Het beestje zwemt weer heel dicht bij de schroef dus ik zet de motor weer uit en laat hem (haar?) gewoon de gang gaan, de boot kan wel een stootje hebben. Ik klim in de mast om het tafreel op camera vast te kunnen leggen. Iedere 30 tot 60 seconden komt het weer boven water en blaast een flinke spuit met stinkend water uit, ruikt een beetje als ranzige boter. Drie kwartier lang mogen we van dit schouwspel genieten en dan zwemt het langzaam weg. We starten de motor weer en gaan weer opzoek naar een ander fotografie object, al zal er weinig zijn wat dit kan overtreffen. We zien al het gebruikelijke, maar een uur later is onze grijze vriend weer terug en gaat weer met de boot spelen. Langzaam aan word het spel steeds agressiever en na een half uur kopstoten tegen de boot begin ik me toch wel wat zorgen te maken over hoe zich dit verder gaat ontwikkelen. Zo'n volwassen beest is net zo groot als de boot, maar wel anderhalf tot tweemaal zoveel massa. Je hebt dan toch niet heel erg veel te vertellen. Ik besluit weg te varen achter een groepje eilanden een kwart mijl bij ons vandaan waar achter het behoorlijk ondiep is. Ik weet dat ze in heel ondiep water zwemen, maar ze kunnen tenminste niet te veel vertikale bewging maken en dat is waar ik me zorgen om maak. Langzaam motor ik in die richting, de walvis volgt en geeft nog steeds kopstootjes die de boot langzaam zo'n halve meter opzij duwen. Naar mate dit harder begint te worden ga ik sneller varen, met 9 knopen door het water varen we achter het eiland en laat ik de boot bijna aan de grond lopen bij het strand, het is opkomend water dus daar maak ik me geen zorgen om. De gashandel gaat weer in zijn vrij en we wachten af om te zien wat er gaat gebeuren. De walvis heeft interesse verloren en verdwijnd weer. We wachten nog een half uurtje en dan gaan we in tegenover gestelde richting dan welke dit gevaarte is weggezwommen.

Later vroeg ik aan een bevriende walvisdeskundige wat hier achter zou kunnen zitten. Ze was er van overtuigd dat het een vrouwtjes walvis was die haar kalf recent verloren heeft. Het moederlijk instinkt is opzoek naar een vervangend kalf en een van de dagtaken die de moeder heeft is om het kleine kalf boven water te houden zodat het kan ademen.

Bijna het gedrag van de orca's. Opmerkelijk.
René

Erikdejong schreef :
Wat een bijzonder verhaal weer, Erik. Bedankt voor het delen.

De whisky oorlog.

Tussen Groenland en Canada ligt een eilanden groep met de naam Carey Islands. Al decennia is er een 'oorlog' tussen de Denen en de Canadezen over wie nu daadwerkelijk de eilanden 'bezit'. Er is niets, het is een afgelegen uithoek, niet in kaart gebracht, geen bodemschatten, geen strategische waarde, gewoon 'waardeloos'. Op mijn weg naar het noorden mag ik er graag voor anker gaan, het is een rustige plek, soms loopt er een ijsbeer over het strand, het is er onverwacht groen en de mist slierten geven het altijd een indrukwekkend sinistere sfeer.
Ieder jaar gaat er een schip van de Canadese kustwacht bij het eiland langs en tevens ieder jaar een fregat van de Deense marine. Er staan twee vlaggenmasten op de bergtop en een onderdeel van de 'oorlog' is dat de bezoekende natie de vlag verwisselt met hun eigen vlag. De Denen laten zowel de Groenlandse en Deense vlag wapperen. Bij de cairn die aan de voet van de vlaggenmast staat ligt een hele stapel hulzen van het zware boord geschut. In die hulzen zit een brief met een bemanningslijst en logboek fragmenten van de bezoekende schepen. De bemanning brengt flessen met Whisky mee en neemt een borrel tijdens de vlag verwisseling. De aangebroken fles word bij de hulzen achter gelaten. Er is een Canadese stapel een een Deense stapel.

Verder naar het noorden, boven de 80 graden noord, ligt het eiland met de naam 'Hans Oy' of 'Hans Eiland', daar gebeurt precies hetzelfde. Daar ben ik zelf maar 1 keer geweest en ik had niet de uitrusting aanboord om de steile kliffen te beklimmen. Ik ben toen dus niet bij de vlaggen masten wezen kijken. Bijzondere plekken blijven dit.




Een tweede foto erbij om de sfeer van de ankerplek weer te geven. Lastig om binnen te komen, er liggen vele onderwater obstakels en geen daarvan staan op de kaart, noch staan er diepte aanduidingen op de kaart. Je kunt je hier nog echt een ontdekkingsreiziger voelen!

Spannend verhaal Erik, je maakt nogal wat mee daar! Gelukkig liep het goed af.

De Denen en de Canadezen, 2 vredelievende natie’s met fatsoenlijke mensen in de regering, die marine mensen zullen vast met een meewarige glimlach telkens de vlag verwisselen. Lijkt wel op de situatie met het stuk water tussen Nederland en Duitsland bij Emden, beiden landen claimen het.
Bijzondere plek om te varen.
René

3 weken tegen wind

Het is September 2014, na een uitdagende zomer in het noorden van de Baffin Baai is het tijd om weer naar het zuiden te gaan. Twee ZF-ers komen naar Clyde River aan de oostkust van Baffin Island en gedrieen is het de bedoeling dat we Bagheera weer terug naar Halifax varen. Een stuk van 1900 mijl waar we 3 weken de tijd voor nemen. Het is meer een delivery dan een 'vakantie'. De herfst is vroeg dit jaar en de ene storm na de andere komt over. Helaas voor ons zit er altijd wel een zuidelijk component in de wind, precies de kant die we op moeten. De eerste week was het koudste, 's nachts vroor het al wat en dat gecombineerd met windkracht 6 tot 8 met zo nu en dan sneeuw of regen maakte voor koude wachten. Gezien de kans op drijfijs is het nodig om de hele wacht aan dek te staan. We maken de wachten korter zodat het wat makkelijker vol te houden is. Gedurende twee dagen staat er zoveel wind dat de stormfok er voor 50 uur op staat en we op een slechte dag maar 45 mijl dichterbij het eind doel zijn gekomen. De wind draait weer wat gunstiger en we maken weer een goede dag van 190 mijl om de slechte dag weer goed te maken. Eenmaal om Cape Dyer heen word het een dagje wat rustiger en zien we alleen wat grotere ijsbergen op afstand. Met dit rustigere weer kan ook de kachel weer even aan.

Na weer 300 mijl tegen windje 6 en 7 in gehakt te hebben komen we in Hebron aan. Vroeger een handelspost met een hele grote kerk erbij. De kerk word door vrijwilligers weer opgeknapt. De huizen en de general store staan er half ingestort bij. De laatste bewoners zijn ruim 50 jaar daarvoor vertrokken. Na een nachtje voor anker gaan we weer verder. De eerste dag staat er een lekkere halve wind onder de hoge wal en de zon komt er zelfs nog even bij. Het duurt echter niet lang, een nieuw laag komt er aan. Uiteraard weer met tegenwind. De voortgang word langzaam. Mijn hoop was dat we ver genoeg zuid konden komen zodat de kern achter ons langs ging, maar dat was helaas niet mogelijk. Het weerbericht veranderd en het laag word dieper, groter en krachtiger, ze hebben het nu over windkracht 11 ten zuiden van ons en we zouden precies door het ergste heen varen. Het besluit valt om om te draaien en met ruime wind weg te lopen naar het noorden. Met sterk verminderd zeil om de snelheid in toom te houden varen we 10 uur lang 180 graden ede verkeerde kant op om bij de storm weg te komen. Het werkt, we omzeilen het ergste, maar het kost ons ander halve dag en de terugweg is tegen wind met boze korte golven. Na nog enkele dagen tegen wind in hakken voor een flink deel met de stormfok er op, komen we eindelijk in de straat van Belle Isle en varen we met een mooie rustige halve wind onder de zon en met maar liefst 10 graden lucht temperatuur voelt het allemaal weer heerlijk aan. We nemen een dagje pauze in Woody Point aan de westkust van Newfoundland. Nog slechts 350 mijl te gaan voor we in Halifax zijn. Ook nu zit het venijn weer in de staart, een dag voor we er zijn komt er weer een laag over en moeten we weer een halve dag onder stormfok tegen de wind in varen.

Dit bleek de winderigste oversteek te zijn die ik in lange tijd heb gedaan. Vrouwlief voer dezelfde route met haar boot, maar zij had 6 weken de tijd in plaats van 3 en kon alle lagedruk gebieden achter anker in beschutte baaien doorbrengen. Helaas hadden wij die mogelijkheid niet. Mijn anker was vast komen te zitten tussen een rots en een ijsberg en was een mooi maar redelijk onbetrouwbaar stukje origami geworden.

Stootwillen iemand?

Ik lig in het vissersdorpje Illulisat aan de zuidwest kust van Groenland. Ik lig er al bijna 2 weken vanwege het onverwacht verwisselen van de motor. Er is 24 uur daglicht en de vissersboten komen en gaan op ieder uur van de dag. Netjes langszij doen ze hier niet. Als er een gaatje is dan leg je jouw boot daar in iedere gewenste richting tussen. Stootwillen? De meeste Groenlandse vissersboten hebben ze niet eens. De foto is genomen in het weekeind als het er extra druk is. De meeste visserlui geven nergens om en prakken hun boot gewoon ergens neer en gaan direct naar de kroeg. Het helpt ook niet dat het hier nooit waait, dus er gaat ook nooit iets echt goed mis.

Op een rustige dag later in mijn twee weken langs de kade lig ik ook echt tegen de kade aan omdat iedereen op gegeven moment wel eens weg wilde. Laat in de avond als ik net bezig ben te bed te gaan hoor ik iemand de naam van mijn boot roepen. Een prachtig houten Deens kottertje van een meter of 15 en zeker meer dan 100 jaar oud met een kaptein van minimaal 75 jaar oud vraagt beleeft of hij langszij mag komen liggen. De eerste keer dat ik die vraag hoor in Groenland. Dat niet alleen, hij hangt niet minder dan 15 stootwillen uit, en voor hij manouvreerd om langszij te komen vraagt hij of dat genoeg is. Ik zie mijn boot als een werkboot, dus een krasje meer of minder lig ik niet echt wakker van. Toch doet die vraag van dat bedaarde oude mannetje mij wat. Ik help hem en zijn ongeveer 20 jarige maatje om aan te meren. De volgende ochtend nodigd hij mij uit voor een ontbijtje aan boord, want hij heeft een vraag aan mij. Ze moeten 5 ton hout en 4 weken provisie voor 10 man aan boord laden, of ik het goed vind dat er een groep mensen over dek heen en weer gaat lopen, wanneer mij dat het beste uitkomt en of ze ergens rekening mee moeten houden. Ik sta perplex, dat doen ze hier normaal gesproken nooit. Ik bied aan om hem langs de kade te laten liggen en ik bij hem langszij, daar wil hij echter niets van weten want dan voelt hij zich nog meer bezwaard. Ik laat hem weten wanneer ik slaap en dat ze buiten die tijd gewoon moeten doen wat ze willen, maakt me niet uit als ze 150 keer heen en weer lopen over het dek. Dan zie ik de vrachtwagen met het hout komen. Grote bundels van enkele honderden kilos per stuk en 5-6 meter lang. De eerste bundel knippen ze open en stuk voor stuk gaan de planken en balken aanboord. Dat gaat de hele dag duren. Niet dat ik het erg vind dat ze de hele dag bezig zijn, maar er zijn efficientere manieren om dat te doen. Ik bied aan om het tuig van Bagheera te gebruiken. De grootzeil val en lier kunnen het gewicht van de bundel makkelijk aan en de kade is zo hoog dat er eigenlijk niets getild hoeft te worden. Ik leg de giek op dek en trek de lazy jacks uit de weg en de ene bundel na de andere zwiept moeiteloos van de vrachtwagen aan dek bij zijn visboot aan boord, de pallets met kratten met eten ondergaan hetzelfde lot en in plaats van de anderhalve dag waar hij op gerekend had zijn we met anderhalf uur klaar. Die avond nodig ik hem en zijn bemanning (het zijn er nu 6) uit aan boord voor het eten. Ik had enkele kabeljauwen gekregen van een andere visser en ik heb geen koelkast of vriezer aan boord. Dat was de enige manier dat ik al die heerlijke vis op kon krijgen. Jens, de kapitein en eigenaar van de boot blijkt al 82 te zijn. Geboren in Denemarken maar op zijn 12e als wees naar Groenland vertrokken om te vissen. Feitelijk heeft hij zijn hele leven langs de kust van Groenland op boten gewerkt. De kotter was een erfenis van de broer van zijn vader. Hij is inmiddels gepensioneerd van vissen, maar kan het niet laten om huizen en schuren te bouwen voor bevriende collegas die nog wel vissen. Het hout is voor een kapschuur op het nabij gelegen Disko Island. De 6 bemanningsleden gaan hem helpen de schuur te bouwen voor de winter weer invalt. Een week later is mijn boot weer werkbaar en ik ben in de buurt van zijn project. Ik help een dagje mee om een paar bundels hout de berg op te zeulen, alles handwerk. Plank voor plank en balk voor balk gaat het 200 meter de heuvel op. Jens brengt nog een avondje bij mij aan boord door, we drinken samen een glaasje Jenever, iets wat hij geleerd heeft van Nederlandse vissers die hij in Groenland heeft leren kennen. Na 1 glaasje is het voor hem genoeg, hij drink met mate zegt hij, nooit meer als 1, maar wel elke dag. Hij is geïntrigeerd bij het werk wat ik met de boot doe en hij wil er alles van weten. Samen buigen we over de kaart van de regio ten noorden van hier. Tientallen aantekeningen worden op de papieren kaarten gemaakt, regelmatig hebben we last van een taal barriere, maar de Deense pilot die ik aanboord heb doet wonderen. Het nautische Deens is zo vergelijkbaar met Nederlands dat alles makkelijk op zijn plaats valt. In de weken die volgen blijken de gegeven adviezen goud waard te zijn.

Dit soort ontmoetingen maken het leven bijzonder. Nu 10 jaar later wisselen we nog wel eens een email uit. Nu 94 jaar oud is hij begonnen aan het bouwen van een set meubilair voor een kleinschalige visafslag in Qeqertarsuaq, aan de zuidkant van Disko Island. Zijn werkplaats is het ruim van zijn oude viskottertje.

Erikdejong schreef :
Mooi verhaal. Bedankt!

Een prachtig verhaal en foto!

Leuk, maar is dat allemaal hout op hout of staal op staal?
René

Persoonlijk trekt mij de kou totaal niet, mij zul je er nooit tegenkomen met ons bootje.
Ik ben lang geleden als dienstplichtige met de marine als schip van de NAVO wacht naar de Barentszzee geweest. (Operatie bleu-nose). Als jongste dienstplichtige aan boord door Neptunus welkom geheten boven de poolcirkel. Van een afstandje en soms zelfs vanuit de heli Nova Zembla, Spitsbergen, Jan Mayen en de ijskap gezien. Die kleuren en helderheid staan me nog enorm bij. Fel wit, en fel blauw.
Ik kan me er dus wel iets bij voorstellen en van de foto's en de geweldige verhalen enorm genieten. Thanx.

Reed schreef :
Heel herkenbaar. Ik ben een koukleum en heb ook niets met kou, ijs en sneeuw …….. in Nederland!

De laatste jaren heb ik verschillende zeilreizen in het Hoge Noorden mogen maken. Tot aan het ijs van de Noordpool aan toe. Vooraf heb ik mij zorgen gemaakt of ik dat nou wel leuk zou vinden gezien mijn antipathie jegens de kou.

Maar wat is gebleken? Reizen per zeilboot gaat traag. Je lichaam past zich geleidelijk aan de gewijzigde omstandigheden aan. Goede kleding en wat extra maatregelen zijn wel nodig. Toch zijn een aantal extra warmtespullen, die ik van te voren had aangeschaft, ongebruikt gebleven.

Die kou is ook heel anders dan bij ons.

Kortom, het was een aangename verassing dat ik daar wel tegen bestand bleek.

Ongetwijfeld ga ik die streken wel weer eens opzoeken. Puur en zuiverheid vind je nergens anders. Weer per zeilboot, bij voorkeur mijn eigen boot, dat wel.

Dat zo op je zelf en “remote” zijn moet je wel tegen kunnen


Edit:wat een prachtige verhalen Erik!

Kock1964 schreef : Verreweg de meeste boten in Groenland zijn van zwaar polyester, gevolgd door hout. Staal zie je er bijna niet.
Reed schreef : Zo denken de meeste zeilers er ook over, daarom is het er ook zo lekker rustig.
Noballast schreef : Over het algemeen is de luchtvochtigheid een stuk lager als in Nederland. Daardoor voelt het minder koud. Daarnaast zijn boten vaak aanzienlijk minder gelijkmatig verwarmd als huizen. Dus ook als je niet buiten bent is het niet dezelfde warmte als 'thuis'. Daardoor is het verschil in koude ervaring tussen binnen en buiten ook minder groot.Dank, ze zullen blijven komen.

Dank, ze zullen blijven komen.

Gelukkig!

Mooie verhalen ! Leuk dat je de moeite neemt ze op te schrijven.

Wij zijn de laatste jaren een paar keer naar de Skandinavisch noordkusten geweest (met de auto in Juni) en genieten erg van de natuur, sfeer en de kusten daar. Nordkap en Honnigsvag hebben we twee jaar geleden als noordelijkste bestemming gedaan. Dit jaar staat Kirkeness en Vardo regio op de route. Bijzondere omgeving, die ons blijft aantrekken. Niet te vergelijken met jouw regio en reisperioden, maar ik snap de fascinatie van kleine haventjes en gemeenschappen in de grootste lege arctische natuur.

Januari 2025 (dit jaar nog wanneer we dit schrijven) waren wij onder andere in Vardø en Kirkenes. Uitzonderlijke omgevingen die ook op ons een ondefinieerbare aantrekkingskracht hebben. Waar wij deze foto’s maakten. Zie de torenklok: 16:20uur

Vardø:


Kirkenes:

Waterrimpels schreef : Flink zeilbootje!!!

Mooie plaatjes, dank voor het delen. Ook ik heb mooie herinneringen aan die plaatsjes (wel met zeilboot geweest )

Hier in Sitka hebben we een zee klimaat, net als in Nederland. Meestal blaast de wind vanuit zee en krijgen we lagedruk gebieden over met een behoorlijke regelmaat, zij het een stuk intenser als in Nederland. Daarnaast hebben we hier zoveel regen (zomer en winter) dat het hier officieel een regenwoud is. Sitka is middenin het 'Tongass National Forest', voor zover ik begrepen heb het grootste 'temperate rainforest' op het noordelijk halfrond. Jaarlijks kunnen we op ongeveer 3000mm regen rekenen.

De laatste 2 weken is het hier koud geweest door de oostenwind. gemiddeld zo rond de -15. Vorige week ging dat gepaard met een flinke sneeuwval en we hebben rond de 40cm op de grond, gevallen gedurende 1 nacht.

De koude lijkt nog even aan te houden, maar de lokale brandweer heeft net een weerbericht afgegeven voor komend weekeinde, dat wilde ik jullie toch even niet onthouden.

Dat is inderdaad redelijk exotisch!

Thea schreef :
Doet mij hieraan denken:

Waterrimpels schreef :
Je was daar met de Hurtigruten, neem ik aan?

Wij maken, ijs en weder dienende, eind april 2026 de 'round trip'. Bergen - Kirkenes en terug.
We verheugen ons er nu al op. Afgelopen Augustus zijn we met ons electrische campertje tot de Lofoten gekomen. Daarvoor (in 2022) getoerd in 'het zuiden' van Noorwegen.

Wij zijn ook een beetje verslingerd geraakt aan het (verre) noorden. Op de Lofoten merkten we dat we niet enigen zijn, maar de rust en de ruimte, plus de overweldigende natuur blijven trekken.

Op m'n blog kun je er het één en ander over lezen.

Erikdejong schreef :
Inderdaad een bijzondere ontmoeting. Wat een andere wereld daar... leuk om te lezen!

haha, geweldig weerbericht. Lekker vaag, maar je weet toch ook dat "shit" jouw kant op komt

Mijn ervaring in het hoge noorden is alleen een weekje Tromso in januari: -20C, veel sneeuw, orka's kijken, sledehonden, geweldig noorderlicht, spikes onder je 4x4 en maar 4 uur daglicht per dag. Wat een geweldige ervaring!

AndreAzuree schreef : Het klinkt alsof we ver noord wonen, maar Sitka ligt op dezelfde breedte graad als Aberdeen. Wat niet wegneemt dat de Orkas hier prachtig zijn, dat er gedurende het hele jaar sneeuw ligt (hoog in de bergen), dat we in de winter met spijkerbranden rijden en dat het noorderlicht vaak waargenomen kan worden